Hoofdstuk 1 – ondernemingsvormen
Het ondernemingsrecht regelt vooral drie onderwerpen de hoofdthema‟s:
a. Hoe steekt de interne structuur van een onderneming in elkaar de juridische organisatie
en de inrichting daarvan.
b. Wie mogen en kunnen voor de onderneming transacties afsluiten vertegenwoordiging.
c. Hoe zijn de verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid voor de gang van zaken in de
onderneming uitgewerkt?
Als ondernemingsvorm komen vooral rechtsvormen in aanmerking die toelaten winst uit te keren
aan degenen die in de onderneming participeren. De wens tot winstgerichtheid heeft voor de opzet
en inrichting van het ondernemingsrecht een belangrijk gevolg.
Rechtsvormen die het Nederlandse ondernemingsrecht kent:
- De naamloze vennootschap (NV);
- De besloten vennootschap (BV);
- De coöperatie;
- De maatschap;
- De vennootschap onder firma (VOF); en
- De commanditaire vennootschap.
Ook zijn er nog de stichting en de vereniging, al is het uitzonderlijk dat een van deze twee als
rechtsvorm van een onderneming wordt gebruikt.
BV – 2:175-274
Meer dan 200.000 BV‟s die in het handelsregister zijn ingeschreven, worden bijvoorbeeld ingezet
om op fiscaal voordelige wijze een pensioen op te bouwen. Op deze manier wordt de BV niet als
ondernemingsvorm gebruikt, maar als een soort spaarpot.
Art. 2:175 BW geeft een omschrijving van de BV. Kenmerkend voor een BV is onder andere dat
deze een in een of meer overdraagbare aandelen verdeeld kapitaal heeft. Men kan slechts in een
BV participeren via een aandeel in haar kapitaal. Om deze reden wordt de BV tot de zogenoemde
kapitaalvennootschappen gerekend. Er dient bij de oprichting van een BV ten minste 1 aandeel te
worden uitgegeven. Als er meer dan 1 aandeel wordt uitgegeven, mogen de aandelen in handen
van 1 aandeelhouder zijn eenpersoons BV.
De aandelen binnen de BV zijn er in de eerste plaats om vermogen aan te trekken. De
aandeelhouder brengt vermogen in de BV in. Als tegenprestatie verkrijgt hij een of meer aandelen.
Deze inbrengverplichting houdt in dat de aandeelhouder vermogen aan de BV ter beschikking stelt.
Dit vermogen is in beginsel ter grootte van het nominale bedrag. Dit nominale bedrag staat in de
statuten vermeld. Het nominale bedrag kan bij de bv al €0.01 per aandeel zijn.
In de tweede plaats is het aandeel doorgaans verbonden aan het stemrecht binnen de BV (art.
2:228 BW). Het aandeel heeft dus al het ware een zeggenschapsfunctie. In beginsel levert ieder
aandeel een stem op, dus hoe meer aandelen hoe meer zeggenschap (en macht) je hebt binnen de
vergadering. Hier kan door middel van de statuten van worden afgeweken (art. 2:228 lid 4 BW).
Ten slotte vervult het aandeel vaak een winstverdelingsfunctie: in beginsel geeft ieder aandeel
recht op een gedeelte van de winst (art. 2:216 BW). De door de BV behaalde winst wordt over de
aandelen verdeeld. De winstuitkering op een aandeel wordt dividend genoemd. In beginsel is het
zo; hoe meer aandelen je bezit, hoe groter het winstrecht. Afwijkingen zijn echter mogelijk.
De BV is besloten. Dit houdt in dat de aandelen op naam staan en overdracht ervan in beginsel niet
vrijelijk kan plaatsvinden. Een aandeelhouder in een BV die zijn aandelen wil overdragen dient in
beginsel zijn over te dragen aandelen aan de medeaandeelhouders aan te bieden (art. 2:195 lid 1
BW). De statuten mogen de aandelenoverdracht vrijmaken. In de wet zijn betrekkelijk uitvoerige
voorschriften te vinden die aanduiden binnen welke grenzen de vrije overdraagbaarheid in de
statuten beperkt kan worden blokkeringsregelingen. Blokkeringsregelingen hebben tot gevolg
dat aandelen in een BV niet zonder meer vrij verhandelbaar zijn.
Overdracht van aandelen van een BV kan slechts bij notariële akte plaatsvinden. Alle houders van
aandelen binnen een BV dienen te worden opgenomen in een register dat het bestuur van de BV
moet bijhouden.
Aandeelhouders en bestuurders zijn in beginsel niet aansprakelijk voor hetgeen in naam van de BV
is verricht.
,Volgens art. 2:175 BW: een aandeelhouder is niet persoonlijk aansprakelijk voor hetgeen in naam
van de vennootschap wordt verricht en is niet gehouden boven het bedrag dat op zijn aandelen
behoort te worden gestort in de verliezen van de vennootschap bij te dragen.
Statuten door de oprichters/aandeelhouders van de BV zelf opgestelde regels voor haar
organisatie. De statuten dienen minimaal aan te geven de naam, de zetel en het door van de
vennootschap. Ook dienen de statuten het aantal en het bedrag van de aandelen te vermelden.
Modernisering van het BV-recht
- Afschaffen van het minimumkapitaal
- Limited company (tegengaan dat NL‟se ondernemers buitenlandse rechtsvormen
gebruiken)
- Blokkeringsregeling is vervallen stemrechtloze en winstrechtloze aandelen invoeren
- Minder regulerend.
NV – art. 2:64-164
De rechtsvorm NV is vooral geschikt voor grote ondernemingen, aangezien het minimumkapitaal
van een NV €45.000 bedraagt(art. 2:67 lid 2 BW). De NV kan via de effectenbeurs Euronext
Amsterdam aandelen verhandelen. Dit is echter alleen mogelijk als de desbetreffende NV een
beursnotering heeft.
Net als de BV is de NV een kapitaalassociatie.
Een NV kent een in aandelen verdeeld maatschappelijk kapitaal (art. 2:64 BW), daarmee wijkt de
NV van de BV af.
Ook bij de NV dient het aandeel voor het aantrekken van vermogen (art. 2:80 BW), winstverdeling
(art. 2:105 BW) en stemrecht (art. 2:118 BW).
Bij een NV hoeven de aandelen niet op naam te zijn. Een NV mag ook aandelen aan toonder
uitgeven die door hun aard vrij overdraagbaar zijn.
De maatschap– art. 7A:1665-1688 en de vennootschap onder firma- art. 16-34 K
De maatschap is een obligatoire, wederkerige overeenkomst tot samenwerking van twee of meer
personen. Het sluiten van een maatschapsovereenkomst is in beginsel vormvrij. De maatschap is
verricht op het door middel van samenwerking behalen van vermogensrechtelijk voordeel dat aan
de vennoten ten goede komt. Ook de maatschap heeft dus een winstverdelingsdoel.
Bij een maatschap wil men samenwerken voor een gemeenschappelijke rekening, voor een
gemeenschappelijk doel. De opbrengsten die binnen het kader van de maatschap worden behaald,
worden volgens een verdeelsleutel, welke in de maatschapsovereenkomst is opgenomen, over de
vennoten verdeeld.
Iedere vennoot is gehouden iets in te brengen. Dit kan bestaan uit; geld, goederen of arbeid.
De maten zijn voor gelijke delen aansprakelijk voor de verbintenissen van de maatschap (art.
7A:1680 BW).
Als een maatschap onder gemeenschappelijke naam een onderneming of bedrijf uitoefent, dan
wordt de maatschap een vennootschap onder firma genoemd.
Bij de VOF is het vooral van belang dat vennoten hoofdelijk verbonden zijn voor de verbintenissen
van de VOF (art. 18 K).
De wetgever vindt het kennelijk gepast dat voor een bedrijfsuitoefening onder gemeenschappelijke
naam strengere aansprakelijkheidsregels gelden dan voor een beroepsuitoefening.
Over het samenwerkingsvereiste in de maatschap en de VOF het volgende: de vennoten dienen op
voet van gelijkheid samen te werken. Er mag dus geen sprake zijn van ondergeschiktheid,
aangezien dat zou duiden op een arbeidsovereenkomst. De vennoten dienen in beginsel samen het
beleid van de maatschap of VOF te bepalen, waardoor er vaak overleg zal moeten plaatsvinden
over de wijze waarop de gezamenlijke activiteit wordt beoefend.
Het samenwerkingsvereiste geeft het vennootschapscontract een bijzonder karakter.
Samenwerking veronderstelt meestal een duurzame relatie. De meeste contracten die personen
met elkaar afsluiten zijn, in tegenstelling tot de vennootschapsovereenkomst, niet gericht op
langdurige samenwerking.
De verplichtingen uit een vennootschapsovereenkomst lopen niet over en weer, maar parallel.
Omdat bij een maatschap of een VOF de vennoten doorgaans op lange termijn met elkaar moeten
samenwerken, zijn de persoon bij deze vennootschappen van groot belang om deze reden
worden deze vennootschappen ook wel personenvennootschappen genoemd.
, Maatschappen kunnen gebruikt worden voor de gezamenlijke uitoefening van het beroep ( denk aan:
advocaat of chirurg). Zij verrekenen onderling winsten en verliezen. De inbreng bestaan in zo‟n geval
vooral uit arbeid.
De beroeps- of bedrijfsuitoefening in het kader van een maatschap kan stil plaatsvinden. In geval
van een stille maatschap is van buitenaf vaak niet te zien dat er sprake is van een gezamenlijke
beroeps- of bedrijfsuitoefening. Stille maatschappen komen bijvoorbeeld voor in de agrarische
sector.
Voor bedrijvigheid (denk aan: loodgieters- of schildersbedrijven) is de VOF een welgebruikte
rechtsvorm.
Ook kan er sprake zijn van een openbare maatschap. In dat geval is er vaak sprake van een
gemeenschappelijke naam. Dit vindt vaak plaats in het kader van een VOF, er is dan sprake van
een streng aansprakelijkheidsregime.
Beroepsuitoefening wijst volgens deze opvattingen op persoonlijke dienstverrichting. Bij
beroepsuitoefening staan de persoonlijke kwaliteiten van de dienstverrichter voorop. Een
beroepsbeoefenaar wordt geacht het welzijn van zijn cliënt te behartigen, denk aan: advocaat,
medicus, notaris etc. De diensten die beroepsbeoefenaar verrichten, veronderstellen een zekere mate
van vertrouwelijkheid tussen cliënt en dienstverlener. Hier is vaak ook sprake van een
beroepsgeheim.
Bij bedrijven staan persoonlijke dienstverrichting en vertrouwelijkheid minder voorop.
De verschillen tussen de maatschap en de VOF komen in het bijzonder tot uiting op twee punten:
a. Bij de VOF ontleent iedere vennoot aan de wet vertegenwoordigingsbevoegdheid (art. 17
lid 1 K). dit betekent dat ieder van de vennoten in beginsel bevoegd is namens de VOF te
handelen. Het is mogelijk in de vennootschapsovereenkomst de
vertegenwoordigingsbevoegdheid van een vennoot te beperken, bijvoorbeeld: dat hij maar tot
een bepaald bedrag transacties mag aangaan.
Bij een maatschap daarentegen mag een vennoot in beginsel slechts namens de andere
vennoten optreden indien deze hem daartoe een volmacht hebben gegeven (art. 7A:1679
BW).
De reden voor dit verschil is dat de wetgever de maatschap als een meer intern gerichte
samenwerkingsvorm beschouwt die minder gericht is op het afsluiten van profijtelijke
transacties met derden. Daarom zou er bij de maatschap minder behoefte zijn aan een
vertegenwoordigingsbevoegdheid van rechtswege. Bij de maatschap sluit dus elke vennoot
transacties af op zijn eigen naam, maar brengt de economische gevolgen bij de maatschap
in rekening. Het gaat bij de maatschap namelijk om samenwerking voor
gemeenschappelijke rekening.
b. Voor schulden van de VOF zijn alle vennoten hoofdelijke verbonden (art. 18 K).
Het aansprakelijkheidsregime voor de maatschap is in vergelijking met de VOF minder
streng: art. 7A:1679 en 1680 BW bepalen dat de vennoten van een maatschap in beginsel
slechts voor gelijke delen verbonden zijn voor vennootschapsschulden.
Art. 29 K wanneer de inschrijving van de VOF niet heeft plaatsgevonden in het handelsregister,
wordt de VOF geacht te zijn aangegaan voor alle zaken en voor onbepaalde tijd. De
vertegenwoordigingsbevoegdheid van de vennoten is in zo‟n geval onbeperkt, zodat een vennoot
van zo‟n VOF als hij op naam van de VOF handelt, de VOF en zijn medevennoten voor alle
mogelijke transacties kan verbinden. Dit is dus een zeer riskante situatie. Waarschijnlijk geldt wel
een zekere verzachting: de gebondenheid van de VOF geldt niet wanneer de wederpartij van de
VOF een beperking of uitsluiting van de vertegenwoordigingsbevoegdheid niet onkundig kon zijn.
Een stille maatschap die geen onderneming in stand houdt hoeft niet in het handelsregister te
worden ingeschreven.
Voor het functioneren van de maatschap en de VOF is, naast de wettelijke bepalingen, voor het
tussen de vennoten afgesloten contract van belang.
Verschillen tussen NV/BV enerzijds en de maatschap en de VOF anderzijds
1. Bij een NV en een BV zijn de aandeelhouders in beginsel niet aansprakelijk voor hetgeen in
naam van de NV of de BV is verricht (art. 2:64/2:175 BW).
Bij de maatschap en de VOF gelden strengere aansprakelijkheidsregels.
2. De NV en de BV moeten een jaarrekening opmaken, vaststellen en openbaar maken. De
jaarrekening bevat een overzicht van het vermogen en resultaat van de NV of BV.
Deze verplichting geldt niet voor de maatschap en VOF.
Het ondernemingsrecht regelt vooral drie onderwerpen de hoofdthema‟s:
a. Hoe steekt de interne structuur van een onderneming in elkaar de juridische organisatie
en de inrichting daarvan.
b. Wie mogen en kunnen voor de onderneming transacties afsluiten vertegenwoordiging.
c. Hoe zijn de verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid voor de gang van zaken in de
onderneming uitgewerkt?
Als ondernemingsvorm komen vooral rechtsvormen in aanmerking die toelaten winst uit te keren
aan degenen die in de onderneming participeren. De wens tot winstgerichtheid heeft voor de opzet
en inrichting van het ondernemingsrecht een belangrijk gevolg.
Rechtsvormen die het Nederlandse ondernemingsrecht kent:
- De naamloze vennootschap (NV);
- De besloten vennootschap (BV);
- De coöperatie;
- De maatschap;
- De vennootschap onder firma (VOF); en
- De commanditaire vennootschap.
Ook zijn er nog de stichting en de vereniging, al is het uitzonderlijk dat een van deze twee als
rechtsvorm van een onderneming wordt gebruikt.
BV – 2:175-274
Meer dan 200.000 BV‟s die in het handelsregister zijn ingeschreven, worden bijvoorbeeld ingezet
om op fiscaal voordelige wijze een pensioen op te bouwen. Op deze manier wordt de BV niet als
ondernemingsvorm gebruikt, maar als een soort spaarpot.
Art. 2:175 BW geeft een omschrijving van de BV. Kenmerkend voor een BV is onder andere dat
deze een in een of meer overdraagbare aandelen verdeeld kapitaal heeft. Men kan slechts in een
BV participeren via een aandeel in haar kapitaal. Om deze reden wordt de BV tot de zogenoemde
kapitaalvennootschappen gerekend. Er dient bij de oprichting van een BV ten minste 1 aandeel te
worden uitgegeven. Als er meer dan 1 aandeel wordt uitgegeven, mogen de aandelen in handen
van 1 aandeelhouder zijn eenpersoons BV.
De aandelen binnen de BV zijn er in de eerste plaats om vermogen aan te trekken. De
aandeelhouder brengt vermogen in de BV in. Als tegenprestatie verkrijgt hij een of meer aandelen.
Deze inbrengverplichting houdt in dat de aandeelhouder vermogen aan de BV ter beschikking stelt.
Dit vermogen is in beginsel ter grootte van het nominale bedrag. Dit nominale bedrag staat in de
statuten vermeld. Het nominale bedrag kan bij de bv al €0.01 per aandeel zijn.
In de tweede plaats is het aandeel doorgaans verbonden aan het stemrecht binnen de BV (art.
2:228 BW). Het aandeel heeft dus al het ware een zeggenschapsfunctie. In beginsel levert ieder
aandeel een stem op, dus hoe meer aandelen hoe meer zeggenschap (en macht) je hebt binnen de
vergadering. Hier kan door middel van de statuten van worden afgeweken (art. 2:228 lid 4 BW).
Ten slotte vervult het aandeel vaak een winstverdelingsfunctie: in beginsel geeft ieder aandeel
recht op een gedeelte van de winst (art. 2:216 BW). De door de BV behaalde winst wordt over de
aandelen verdeeld. De winstuitkering op een aandeel wordt dividend genoemd. In beginsel is het
zo; hoe meer aandelen je bezit, hoe groter het winstrecht. Afwijkingen zijn echter mogelijk.
De BV is besloten. Dit houdt in dat de aandelen op naam staan en overdracht ervan in beginsel niet
vrijelijk kan plaatsvinden. Een aandeelhouder in een BV die zijn aandelen wil overdragen dient in
beginsel zijn over te dragen aandelen aan de medeaandeelhouders aan te bieden (art. 2:195 lid 1
BW). De statuten mogen de aandelenoverdracht vrijmaken. In de wet zijn betrekkelijk uitvoerige
voorschriften te vinden die aanduiden binnen welke grenzen de vrije overdraagbaarheid in de
statuten beperkt kan worden blokkeringsregelingen. Blokkeringsregelingen hebben tot gevolg
dat aandelen in een BV niet zonder meer vrij verhandelbaar zijn.
Overdracht van aandelen van een BV kan slechts bij notariële akte plaatsvinden. Alle houders van
aandelen binnen een BV dienen te worden opgenomen in een register dat het bestuur van de BV
moet bijhouden.
Aandeelhouders en bestuurders zijn in beginsel niet aansprakelijk voor hetgeen in naam van de BV
is verricht.
,Volgens art. 2:175 BW: een aandeelhouder is niet persoonlijk aansprakelijk voor hetgeen in naam
van de vennootschap wordt verricht en is niet gehouden boven het bedrag dat op zijn aandelen
behoort te worden gestort in de verliezen van de vennootschap bij te dragen.
Statuten door de oprichters/aandeelhouders van de BV zelf opgestelde regels voor haar
organisatie. De statuten dienen minimaal aan te geven de naam, de zetel en het door van de
vennootschap. Ook dienen de statuten het aantal en het bedrag van de aandelen te vermelden.
Modernisering van het BV-recht
- Afschaffen van het minimumkapitaal
- Limited company (tegengaan dat NL‟se ondernemers buitenlandse rechtsvormen
gebruiken)
- Blokkeringsregeling is vervallen stemrechtloze en winstrechtloze aandelen invoeren
- Minder regulerend.
NV – art. 2:64-164
De rechtsvorm NV is vooral geschikt voor grote ondernemingen, aangezien het minimumkapitaal
van een NV €45.000 bedraagt(art. 2:67 lid 2 BW). De NV kan via de effectenbeurs Euronext
Amsterdam aandelen verhandelen. Dit is echter alleen mogelijk als de desbetreffende NV een
beursnotering heeft.
Net als de BV is de NV een kapitaalassociatie.
Een NV kent een in aandelen verdeeld maatschappelijk kapitaal (art. 2:64 BW), daarmee wijkt de
NV van de BV af.
Ook bij de NV dient het aandeel voor het aantrekken van vermogen (art. 2:80 BW), winstverdeling
(art. 2:105 BW) en stemrecht (art. 2:118 BW).
Bij een NV hoeven de aandelen niet op naam te zijn. Een NV mag ook aandelen aan toonder
uitgeven die door hun aard vrij overdraagbaar zijn.
De maatschap– art. 7A:1665-1688 en de vennootschap onder firma- art. 16-34 K
De maatschap is een obligatoire, wederkerige overeenkomst tot samenwerking van twee of meer
personen. Het sluiten van een maatschapsovereenkomst is in beginsel vormvrij. De maatschap is
verricht op het door middel van samenwerking behalen van vermogensrechtelijk voordeel dat aan
de vennoten ten goede komt. Ook de maatschap heeft dus een winstverdelingsdoel.
Bij een maatschap wil men samenwerken voor een gemeenschappelijke rekening, voor een
gemeenschappelijk doel. De opbrengsten die binnen het kader van de maatschap worden behaald,
worden volgens een verdeelsleutel, welke in de maatschapsovereenkomst is opgenomen, over de
vennoten verdeeld.
Iedere vennoot is gehouden iets in te brengen. Dit kan bestaan uit; geld, goederen of arbeid.
De maten zijn voor gelijke delen aansprakelijk voor de verbintenissen van de maatschap (art.
7A:1680 BW).
Als een maatschap onder gemeenschappelijke naam een onderneming of bedrijf uitoefent, dan
wordt de maatschap een vennootschap onder firma genoemd.
Bij de VOF is het vooral van belang dat vennoten hoofdelijk verbonden zijn voor de verbintenissen
van de VOF (art. 18 K).
De wetgever vindt het kennelijk gepast dat voor een bedrijfsuitoefening onder gemeenschappelijke
naam strengere aansprakelijkheidsregels gelden dan voor een beroepsuitoefening.
Over het samenwerkingsvereiste in de maatschap en de VOF het volgende: de vennoten dienen op
voet van gelijkheid samen te werken. Er mag dus geen sprake zijn van ondergeschiktheid,
aangezien dat zou duiden op een arbeidsovereenkomst. De vennoten dienen in beginsel samen het
beleid van de maatschap of VOF te bepalen, waardoor er vaak overleg zal moeten plaatsvinden
over de wijze waarop de gezamenlijke activiteit wordt beoefend.
Het samenwerkingsvereiste geeft het vennootschapscontract een bijzonder karakter.
Samenwerking veronderstelt meestal een duurzame relatie. De meeste contracten die personen
met elkaar afsluiten zijn, in tegenstelling tot de vennootschapsovereenkomst, niet gericht op
langdurige samenwerking.
De verplichtingen uit een vennootschapsovereenkomst lopen niet over en weer, maar parallel.
Omdat bij een maatschap of een VOF de vennoten doorgaans op lange termijn met elkaar moeten
samenwerken, zijn de persoon bij deze vennootschappen van groot belang om deze reden
worden deze vennootschappen ook wel personenvennootschappen genoemd.
, Maatschappen kunnen gebruikt worden voor de gezamenlijke uitoefening van het beroep ( denk aan:
advocaat of chirurg). Zij verrekenen onderling winsten en verliezen. De inbreng bestaan in zo‟n geval
vooral uit arbeid.
De beroeps- of bedrijfsuitoefening in het kader van een maatschap kan stil plaatsvinden. In geval
van een stille maatschap is van buitenaf vaak niet te zien dat er sprake is van een gezamenlijke
beroeps- of bedrijfsuitoefening. Stille maatschappen komen bijvoorbeeld voor in de agrarische
sector.
Voor bedrijvigheid (denk aan: loodgieters- of schildersbedrijven) is de VOF een welgebruikte
rechtsvorm.
Ook kan er sprake zijn van een openbare maatschap. In dat geval is er vaak sprake van een
gemeenschappelijke naam. Dit vindt vaak plaats in het kader van een VOF, er is dan sprake van
een streng aansprakelijkheidsregime.
Beroepsuitoefening wijst volgens deze opvattingen op persoonlijke dienstverrichting. Bij
beroepsuitoefening staan de persoonlijke kwaliteiten van de dienstverrichter voorop. Een
beroepsbeoefenaar wordt geacht het welzijn van zijn cliënt te behartigen, denk aan: advocaat,
medicus, notaris etc. De diensten die beroepsbeoefenaar verrichten, veronderstellen een zekere mate
van vertrouwelijkheid tussen cliënt en dienstverlener. Hier is vaak ook sprake van een
beroepsgeheim.
Bij bedrijven staan persoonlijke dienstverrichting en vertrouwelijkheid minder voorop.
De verschillen tussen de maatschap en de VOF komen in het bijzonder tot uiting op twee punten:
a. Bij de VOF ontleent iedere vennoot aan de wet vertegenwoordigingsbevoegdheid (art. 17
lid 1 K). dit betekent dat ieder van de vennoten in beginsel bevoegd is namens de VOF te
handelen. Het is mogelijk in de vennootschapsovereenkomst de
vertegenwoordigingsbevoegdheid van een vennoot te beperken, bijvoorbeeld: dat hij maar tot
een bepaald bedrag transacties mag aangaan.
Bij een maatschap daarentegen mag een vennoot in beginsel slechts namens de andere
vennoten optreden indien deze hem daartoe een volmacht hebben gegeven (art. 7A:1679
BW).
De reden voor dit verschil is dat de wetgever de maatschap als een meer intern gerichte
samenwerkingsvorm beschouwt die minder gericht is op het afsluiten van profijtelijke
transacties met derden. Daarom zou er bij de maatschap minder behoefte zijn aan een
vertegenwoordigingsbevoegdheid van rechtswege. Bij de maatschap sluit dus elke vennoot
transacties af op zijn eigen naam, maar brengt de economische gevolgen bij de maatschap
in rekening. Het gaat bij de maatschap namelijk om samenwerking voor
gemeenschappelijke rekening.
b. Voor schulden van de VOF zijn alle vennoten hoofdelijke verbonden (art. 18 K).
Het aansprakelijkheidsregime voor de maatschap is in vergelijking met de VOF minder
streng: art. 7A:1679 en 1680 BW bepalen dat de vennoten van een maatschap in beginsel
slechts voor gelijke delen verbonden zijn voor vennootschapsschulden.
Art. 29 K wanneer de inschrijving van de VOF niet heeft plaatsgevonden in het handelsregister,
wordt de VOF geacht te zijn aangegaan voor alle zaken en voor onbepaalde tijd. De
vertegenwoordigingsbevoegdheid van de vennoten is in zo‟n geval onbeperkt, zodat een vennoot
van zo‟n VOF als hij op naam van de VOF handelt, de VOF en zijn medevennoten voor alle
mogelijke transacties kan verbinden. Dit is dus een zeer riskante situatie. Waarschijnlijk geldt wel
een zekere verzachting: de gebondenheid van de VOF geldt niet wanneer de wederpartij van de
VOF een beperking of uitsluiting van de vertegenwoordigingsbevoegdheid niet onkundig kon zijn.
Een stille maatschap die geen onderneming in stand houdt hoeft niet in het handelsregister te
worden ingeschreven.
Voor het functioneren van de maatschap en de VOF is, naast de wettelijke bepalingen, voor het
tussen de vennoten afgesloten contract van belang.
Verschillen tussen NV/BV enerzijds en de maatschap en de VOF anderzijds
1. Bij een NV en een BV zijn de aandeelhouders in beginsel niet aansprakelijk voor hetgeen in
naam van de NV of de BV is verricht (art. 2:64/2:175 BW).
Bij de maatschap en de VOF gelden strengere aansprakelijkheidsregels.
2. De NV en de BV moeten een jaarrekening opmaken, vaststellen en openbaar maken. De
jaarrekening bevat een overzicht van het vermogen en resultaat van de NV of BV.
Deze verplichting geldt niet voor de maatschap en VOF.
