Aantekeningen geschiedenis HS 6.
6.1 De opstand in Europees perspectief
Godsdienststrijd: Frankrijk
Vanaf 1530: opkomst calvinisme in zuid en west Frankrijk.
Vanaf 1550: splitsing Franse adel in katholiek & hugenoots verbond -> invloed koning,
waarom?
Willen macht & centralisering vorst beperken.
1598: edict van Nantes, hugenoten -> godsdienstvrijheid
Godsdienststrijd: Duitse Rijk
Conflict katholieke Keizer Karel V – protestantse vorsten: verzet tegen kettervervolging &
centralisatie
Gevolg: godsdienstenoorlogen tot 1555 (vrede van Augsburg)
Besluit: wiens gebied, diens religie (cuius region, eius religio)
Vorst bepaalt religie onderdanen, beperking macht Keizer
1618 -1648: dertigjarige oorlog over machtsuitbreiding katholieke Habsburgers -> enorme
schade D & bevolking
1648: vrede van Westfalen -> centralisering Keizer mislukt definitief -> D blijft politiek &
religious versplinterd!
Europa vs. Ottomaanse Rijk
Voorgeschiedenis: kruistochten & Reconquista
1529: coalitie D-Oo-It voorkomt Turkse verovering Wenen
1571: Paus sticht met Sp & It heilige liga tegen Turken -> onbeslist door tweefrontenoorlog
( F, En, NL’en & Or)
1683: Tweede Turkse belegering Wenen -> Europese coalitie ontzet de stad -> eindpunt van
de Turkse expansie
De Nederlanden in opstand
Smeekbede adel om compromise wordt afgewezen, vervolgingen gaan onverminderd door ->
gevolg?
1566, Beeldenstorm: protestanten vernielen beelden in katholieke kerken & kloosters ->
reactive Filips II?
Stuurt troepen o.l.v. hertog van Alva -> begin grootschalige, tachtigjarige oorlog vanaf 1568
Gevolg opstand: scheiding Noord- & Zuidelijke NL’en
1579: unie van Utrecht (verbond noordelijke gewesten)
1581: plakkaat van Verlatinghe (afzweren Filips II)
1585: spanjaarden heroveren Antwerpen -> belangrijkste handelsstad + Zuid NL’en ->
katholiek
1588: deductive van Vrancken (stichting Republiek Noord Nederland)
Calvinisme = hoofdgodsdienst, tolerantie voor anderen
1648, Vrede van Münster -> einde NLse opstand
Uniek politiek gevolg: stichting nieuwe staat(svorm)!
6.2 Een bijzondere bestuursvorm
6.1 De opstand in Europees perspectief
Godsdienststrijd: Frankrijk
Vanaf 1530: opkomst calvinisme in zuid en west Frankrijk.
Vanaf 1550: splitsing Franse adel in katholiek & hugenoots verbond -> invloed koning,
waarom?
Willen macht & centralisering vorst beperken.
1598: edict van Nantes, hugenoten -> godsdienstvrijheid
Godsdienststrijd: Duitse Rijk
Conflict katholieke Keizer Karel V – protestantse vorsten: verzet tegen kettervervolging &
centralisatie
Gevolg: godsdienstenoorlogen tot 1555 (vrede van Augsburg)
Besluit: wiens gebied, diens religie (cuius region, eius religio)
Vorst bepaalt religie onderdanen, beperking macht Keizer
1618 -1648: dertigjarige oorlog over machtsuitbreiding katholieke Habsburgers -> enorme
schade D & bevolking
1648: vrede van Westfalen -> centralisering Keizer mislukt definitief -> D blijft politiek &
religious versplinterd!
Europa vs. Ottomaanse Rijk
Voorgeschiedenis: kruistochten & Reconquista
1529: coalitie D-Oo-It voorkomt Turkse verovering Wenen
1571: Paus sticht met Sp & It heilige liga tegen Turken -> onbeslist door tweefrontenoorlog
( F, En, NL’en & Or)
1683: Tweede Turkse belegering Wenen -> Europese coalitie ontzet de stad -> eindpunt van
de Turkse expansie
De Nederlanden in opstand
Smeekbede adel om compromise wordt afgewezen, vervolgingen gaan onverminderd door ->
gevolg?
1566, Beeldenstorm: protestanten vernielen beelden in katholieke kerken & kloosters ->
reactive Filips II?
Stuurt troepen o.l.v. hertog van Alva -> begin grootschalige, tachtigjarige oorlog vanaf 1568
Gevolg opstand: scheiding Noord- & Zuidelijke NL’en
1579: unie van Utrecht (verbond noordelijke gewesten)
1581: plakkaat van Verlatinghe (afzweren Filips II)
1585: spanjaarden heroveren Antwerpen -> belangrijkste handelsstad + Zuid NL’en ->
katholiek
1588: deductive van Vrancken (stichting Republiek Noord Nederland)
Calvinisme = hoofdgodsdienst, tolerantie voor anderen
1648, Vrede van Münster -> einde NLse opstand
Uniek politiek gevolg: stichting nieuwe staat(svorm)!
6.2 Een bijzondere bestuursvorm
