Criminele carrieres – week 1: seriemoordenaars
Leerdoelen:
1. Hoe wordt het ontstaan, de ontwikkeling en het einde van de criminele
carrières van dit type daders verklaard?
2. Welke theorieën worden gebruikt om de criminele carrières van dit type
daders te verklaren?
3. Welke methoden van onderzoek worden gebruikt om zicht te krijgen op de
criminele carrières van dit soort daders criminele carrières?
4. Hoe verhouden de criminele carrières van deze daders zich tot de andere
criminele carrières uit dit blok?
Leerdoel 1: Hoe wordt het ontstaan, de ontwikkeling en het einde van de
criminele carrière van dit type daders verklaard?
Documentaire Edmund Kemper
Bij Edmund Kemper wordt er gekeken naar biologische en psychologische factoren
vanuit de life span developmental psychology. Deze theorie bestudeert hoe
mensen zich lichamelijk, cognitief, sociaal en emotioneel ontwikkelen gedurende hun
hele leven. Het richt zich op veranderingen én continuïteit van gedrag vanaf de
geboorte tot de dood.
In zijn kindertijd wordt Edmund Kemper blootgesteld aan risicofactoren, met als
grootste de slechte relatie die hij heeft met zijn moeder, doordat zij hem de schuld
geeft van de mislukking van haar huwelijk. Edmund Kemper voelt zich hierdoor in zijn
jonge jaren afgewezen en gaat hierdoor antisociaal gedrag vertonen. Hiervoor wordt
hij door zijn moeder des te meer gestraft. De achterstand in sociale ontwikkeling die
hij hierdoor oploopt, resulteert in seksuele fantasieën die voortkomen uit trauma. Bij
het omzetten van deze fantasieën tot echte daden, krijgt Edmund Kemper controle
over het slachtoffer. In eerste instantie probeert hij zijn sociale achterstand in te
halen door gesprekken te voeren met de vrouwelijke studenten (en ze later te
vermoorden). Dit kalmeert voor hem de pijn die zijn moeder hem heeft aangedaan.
Hij zegt ook dat de schuld bij zijn moeder ligt en neemt zelf geen
verantwoordelijkheid, ondanks dat hij handelde vanuit een semi-bewustzijn.
Miller, L. (2014). Serial killers: I. Subtypes, patterns, and motives.
Definitie en omschrijving van een seriemoordenaar:
Een seriemoordenaar doodt minstens drie mensen over een bepaalde periode met
daartussen “afkoelperiodes”, anders zouden ze bestempeld worden als
massamoordenaar die meerdere slachtoffers maken binnen een enkel incident. Hier
bestaat wel discussie over en er is geen eenduidig antwoord, maar hanteer deze
definitie om onderscheid massamoordenaar en seriemoordenaar te kunnen
uitleggen.
Seriemoordenaars
Seriemoordenaars kennen verschillende demografische en beschrijvende kenmerken:
- Een witte man tussen de 20 en 40 jaar; hoewel dit ook steeds vaker bij
minderjarigen voorkomt en het ook bij ouderen wel eens voorkomt
- Eenzaam, alhoewel ze vaak wel getrouwd zijn of een stabiele relatie hebben
- Komen vaak intelligent en charmerend over
, - Kan een stabiele huis- en werksituatie hebben maar kan ook vaak van werk-
en woonlocatie wisselen
Criminele achtergrond
Veel seriemoordenaars hebben een geschiedenis van:
- geweldsdelicten
- inbraken
- seksueel geweld
Deze misdrijven kunnen escaleren tot moord, omdat ze allemaal draaien om
het overschrijden van persoonlijke grenzen van anderen
Slachtoffer
De slachtoffers van seriemoordenaars zijn voornamelijk vrouwen, wit en
jongvolwassenen. Moorden van hetzelfde geslacht komen ook voor en sommige
seriemoordenaars richten zich op kinderen. Het grootste deel van de moorden van
seriemoordenaars is interracial, al zijn er ook seriemoordenaars die specifieke
etnische groepen als doelwit hebben. Slachtoffers van seksuele seriemoorden zijn
vaak vreemden, geen bekenden van de dader.
Het delict
De misdaden zelf vertonen vaak specifieke patronen. Slachtoffers zijn meestal:
- vrouwen
- jongvolwassenen
- vaak onbekenden
Seriemoordenaars voeren hun daden vaak op een rituele en symbolische manier uit.
Belangrijke elementen zijn:
- Trofeeën verzamelen (bijv. kleding of lichaamsdelen) om te herbeleven
- Postmortale handelingen zoals verminking of necrofilie
- Kannibalisme of vampirisme in extreme gevallen
- Het achterlaten van een unieke “signature” (handtekeninggedrag)
Deze signature weerspiegelt de persoonlijkheid en fantasieën van de dader en helpt
bij het opsporen van verbanden tussen zaken.
Daarnaast wordt moord vaak ervaren als een soort “ritueel proces”, waarbij:
1. selectie van het slachtoffer
2. stalking
3. aanval en controle
4. moord
samen een soort psychologisch “script” vormen.
Einde criminele carrière
Daarnaast zijn seriemoordenaars zo gevaarlijk en eng doordat ze zeldzaam
stoppen tenzij ze doodgaan of opgepakt worden. Seriemoordenaars worden wel
vaak geïdentificeerd, doordat ze hun signatuur achterlaten door bijvoorbeeld
aanvalspatronen, manieren van bondage of marteling, manier van doden,
weggenomen trofeeën.
Miller, L. (2014). Serial killers: II. Development, dynamics, and forensics.
Kindertijd
, De gewelddadige en seksuele fantasieën beginnen vaak in de kindertijd of
jongvolwassenheid, welke ontwikkelen in hun leven tot het werkelijk gaan uitvoeren.
Veel seriemoordenaars zijn fysiek en seksueel misbruikt als kind. Een aantal hadden
ook een tegenstrijdige/wisselende band met hun moeder. Er is regelmatig een
familiegeschiedenis van psychiatrische afwijkingen, middelengebruik en/of juridische
problemen. Er zijn daarentegen ook genoeg seriemoordenaars die in een stabiele
omgeving zijn opgegroeid.
Hoe seriemoordenaars als kinderen speelden, liet al een repetitief, stereotyperend en
agressief patroon zien. Ze logen, stalen, vernielden, zetten dingen in de fik, en waren
wreed en ongevoelig naar andere kinderen. Vaak plaatst ze ook nog in hun bed,
zetten ze dingen in de fik en waren ze wreed in de omgang met dieren, wat een
voorspeller was voor antisociaal gedrag in de toekomst. Vooral het plezier halen uit
het martelen van dieren op deze jonge leeftijd, was een duidelijke voorspeller.
Adolescentie en jongvolwassenheid
Doordat ze zich als kind vaak geïsoleerd voelden, keren de toekomstige
seriemoordenaars in hun adolescentie in zichzelf en ontstaan er sadistische seksuele
fantasieën. Hierbij ontstaan fetisjen zoals transvestisme (dragen van kleding die
cultureel wordt geassocieerd met het andere geslacht), voyeurisme (het heimelijk
bespieden van anderen die naakt zijn of seksuele handelingen verrichten, vaak voor
seksuele opwinding) en exhibitionisme (tonen van geslachtsdelen aan anderen
zonder hun toestemming, vaak voor seksuele opwinding), vaak vergezeld met het
kijken van gewelddadige pornografie.
Op een gegeven moment betrekt de toekomstige seriemoordenaar mensen die hij in
het echt kent in deze seksuele moordfantasieën, waardoor hij realistische scenario’s
gaat voorbereiden, zoals hoe hij iemand het beste kan stalken, ontvoeren en
martelen tot de dood. Het slachtoffer wordt in de fantasieën gedepersonaliseerd tot
een object dat bestaat voor de voldoening van de dader.
De criminele carrière starten in de adolescentie vaak met gevechten en escaleert tot
mishandeling, brandstichting en verkrachting, en dan uiteindelijk tot moord. Als de
moordenaar wegkomt met de moord en zijn fantasieën zijn volbracht, dan voelt hij
zich enorm machtig. De moorden voeden weer nieuwe fantasieën voor toekomstige
moorden.
Campedelli, G.M. & D’Orsogna, M.R. (2024). Homicide and Criminal CA an
Empirical Study on Serial Murderers.
Inleiding en onderzoeksdoel
Het hoofdstuk Homicide and Criminal Careers richt zich op het begrijpen van
seriemoord vanuit een empirisch en longitudinaal perspectief. In tegenstelling
tot eerdere studies die vaak gebaseerd waren op individuele casussen of theoretische
beschrijvingen, probeert dit onderzoek systematisch patronen te identificeren in het
gedrag van seriemoordenaars over tijd. Hierbij wordt gebruikgemaakt van het
zogenaamde criminal career framework, waarin criminaliteit wordt gezien als een
traject doorheen het leven .
Hoewel seriemoord veel aandacht krijgt in media en populaire cultuur, benadrukt het
artikel dat het in werkelijkheid een zeldzaam fenomeen is, goed voor ongeveer 1%
van alle moorden. Toch blijft de fascinatie groot, wat deels verklaard kan worden door
menselijke nieuwsgierigheid naar gevaar en de rol van media in het uitvergroten van
extreme misdrijven .
Leerdoelen:
1. Hoe wordt het ontstaan, de ontwikkeling en het einde van de criminele
carrières van dit type daders verklaard?
2. Welke theorieën worden gebruikt om de criminele carrières van dit type
daders te verklaren?
3. Welke methoden van onderzoek worden gebruikt om zicht te krijgen op de
criminele carrières van dit soort daders criminele carrières?
4. Hoe verhouden de criminele carrières van deze daders zich tot de andere
criminele carrières uit dit blok?
Leerdoel 1: Hoe wordt het ontstaan, de ontwikkeling en het einde van de
criminele carrière van dit type daders verklaard?
Documentaire Edmund Kemper
Bij Edmund Kemper wordt er gekeken naar biologische en psychologische factoren
vanuit de life span developmental psychology. Deze theorie bestudeert hoe
mensen zich lichamelijk, cognitief, sociaal en emotioneel ontwikkelen gedurende hun
hele leven. Het richt zich op veranderingen én continuïteit van gedrag vanaf de
geboorte tot de dood.
In zijn kindertijd wordt Edmund Kemper blootgesteld aan risicofactoren, met als
grootste de slechte relatie die hij heeft met zijn moeder, doordat zij hem de schuld
geeft van de mislukking van haar huwelijk. Edmund Kemper voelt zich hierdoor in zijn
jonge jaren afgewezen en gaat hierdoor antisociaal gedrag vertonen. Hiervoor wordt
hij door zijn moeder des te meer gestraft. De achterstand in sociale ontwikkeling die
hij hierdoor oploopt, resulteert in seksuele fantasieën die voortkomen uit trauma. Bij
het omzetten van deze fantasieën tot echte daden, krijgt Edmund Kemper controle
over het slachtoffer. In eerste instantie probeert hij zijn sociale achterstand in te
halen door gesprekken te voeren met de vrouwelijke studenten (en ze later te
vermoorden). Dit kalmeert voor hem de pijn die zijn moeder hem heeft aangedaan.
Hij zegt ook dat de schuld bij zijn moeder ligt en neemt zelf geen
verantwoordelijkheid, ondanks dat hij handelde vanuit een semi-bewustzijn.
Miller, L. (2014). Serial killers: I. Subtypes, patterns, and motives.
Definitie en omschrijving van een seriemoordenaar:
Een seriemoordenaar doodt minstens drie mensen over een bepaalde periode met
daartussen “afkoelperiodes”, anders zouden ze bestempeld worden als
massamoordenaar die meerdere slachtoffers maken binnen een enkel incident. Hier
bestaat wel discussie over en er is geen eenduidig antwoord, maar hanteer deze
definitie om onderscheid massamoordenaar en seriemoordenaar te kunnen
uitleggen.
Seriemoordenaars
Seriemoordenaars kennen verschillende demografische en beschrijvende kenmerken:
- Een witte man tussen de 20 en 40 jaar; hoewel dit ook steeds vaker bij
minderjarigen voorkomt en het ook bij ouderen wel eens voorkomt
- Eenzaam, alhoewel ze vaak wel getrouwd zijn of een stabiele relatie hebben
- Komen vaak intelligent en charmerend over
, - Kan een stabiele huis- en werksituatie hebben maar kan ook vaak van werk-
en woonlocatie wisselen
Criminele achtergrond
Veel seriemoordenaars hebben een geschiedenis van:
- geweldsdelicten
- inbraken
- seksueel geweld
Deze misdrijven kunnen escaleren tot moord, omdat ze allemaal draaien om
het overschrijden van persoonlijke grenzen van anderen
Slachtoffer
De slachtoffers van seriemoordenaars zijn voornamelijk vrouwen, wit en
jongvolwassenen. Moorden van hetzelfde geslacht komen ook voor en sommige
seriemoordenaars richten zich op kinderen. Het grootste deel van de moorden van
seriemoordenaars is interracial, al zijn er ook seriemoordenaars die specifieke
etnische groepen als doelwit hebben. Slachtoffers van seksuele seriemoorden zijn
vaak vreemden, geen bekenden van de dader.
Het delict
De misdaden zelf vertonen vaak specifieke patronen. Slachtoffers zijn meestal:
- vrouwen
- jongvolwassenen
- vaak onbekenden
Seriemoordenaars voeren hun daden vaak op een rituele en symbolische manier uit.
Belangrijke elementen zijn:
- Trofeeën verzamelen (bijv. kleding of lichaamsdelen) om te herbeleven
- Postmortale handelingen zoals verminking of necrofilie
- Kannibalisme of vampirisme in extreme gevallen
- Het achterlaten van een unieke “signature” (handtekeninggedrag)
Deze signature weerspiegelt de persoonlijkheid en fantasieën van de dader en helpt
bij het opsporen van verbanden tussen zaken.
Daarnaast wordt moord vaak ervaren als een soort “ritueel proces”, waarbij:
1. selectie van het slachtoffer
2. stalking
3. aanval en controle
4. moord
samen een soort psychologisch “script” vormen.
Einde criminele carrière
Daarnaast zijn seriemoordenaars zo gevaarlijk en eng doordat ze zeldzaam
stoppen tenzij ze doodgaan of opgepakt worden. Seriemoordenaars worden wel
vaak geïdentificeerd, doordat ze hun signatuur achterlaten door bijvoorbeeld
aanvalspatronen, manieren van bondage of marteling, manier van doden,
weggenomen trofeeën.
Miller, L. (2014). Serial killers: II. Development, dynamics, and forensics.
Kindertijd
, De gewelddadige en seksuele fantasieën beginnen vaak in de kindertijd of
jongvolwassenheid, welke ontwikkelen in hun leven tot het werkelijk gaan uitvoeren.
Veel seriemoordenaars zijn fysiek en seksueel misbruikt als kind. Een aantal hadden
ook een tegenstrijdige/wisselende band met hun moeder. Er is regelmatig een
familiegeschiedenis van psychiatrische afwijkingen, middelengebruik en/of juridische
problemen. Er zijn daarentegen ook genoeg seriemoordenaars die in een stabiele
omgeving zijn opgegroeid.
Hoe seriemoordenaars als kinderen speelden, liet al een repetitief, stereotyperend en
agressief patroon zien. Ze logen, stalen, vernielden, zetten dingen in de fik, en waren
wreed en ongevoelig naar andere kinderen. Vaak plaatst ze ook nog in hun bed,
zetten ze dingen in de fik en waren ze wreed in de omgang met dieren, wat een
voorspeller was voor antisociaal gedrag in de toekomst. Vooral het plezier halen uit
het martelen van dieren op deze jonge leeftijd, was een duidelijke voorspeller.
Adolescentie en jongvolwassenheid
Doordat ze zich als kind vaak geïsoleerd voelden, keren de toekomstige
seriemoordenaars in hun adolescentie in zichzelf en ontstaan er sadistische seksuele
fantasieën. Hierbij ontstaan fetisjen zoals transvestisme (dragen van kleding die
cultureel wordt geassocieerd met het andere geslacht), voyeurisme (het heimelijk
bespieden van anderen die naakt zijn of seksuele handelingen verrichten, vaak voor
seksuele opwinding) en exhibitionisme (tonen van geslachtsdelen aan anderen
zonder hun toestemming, vaak voor seksuele opwinding), vaak vergezeld met het
kijken van gewelddadige pornografie.
Op een gegeven moment betrekt de toekomstige seriemoordenaar mensen die hij in
het echt kent in deze seksuele moordfantasieën, waardoor hij realistische scenario’s
gaat voorbereiden, zoals hoe hij iemand het beste kan stalken, ontvoeren en
martelen tot de dood. Het slachtoffer wordt in de fantasieën gedepersonaliseerd tot
een object dat bestaat voor de voldoening van de dader.
De criminele carrière starten in de adolescentie vaak met gevechten en escaleert tot
mishandeling, brandstichting en verkrachting, en dan uiteindelijk tot moord. Als de
moordenaar wegkomt met de moord en zijn fantasieën zijn volbracht, dan voelt hij
zich enorm machtig. De moorden voeden weer nieuwe fantasieën voor toekomstige
moorden.
Campedelli, G.M. & D’Orsogna, M.R. (2024). Homicide and Criminal CA an
Empirical Study on Serial Murderers.
Inleiding en onderzoeksdoel
Het hoofdstuk Homicide and Criminal Careers richt zich op het begrijpen van
seriemoord vanuit een empirisch en longitudinaal perspectief. In tegenstelling
tot eerdere studies die vaak gebaseerd waren op individuele casussen of theoretische
beschrijvingen, probeert dit onderzoek systematisch patronen te identificeren in het
gedrag van seriemoordenaars over tijd. Hierbij wordt gebruikgemaakt van het
zogenaamde criminal career framework, waarin criminaliteit wordt gezien als een
traject doorheen het leven .
Hoewel seriemoord veel aandacht krijgt in media en populaire cultuur, benadrukt het
artikel dat het in werkelijkheid een zeldzaam fenomeen is, goed voor ongeveer 1%
van alle moorden. Toch blijft de fascinatie groot, wat deels verklaard kan worden door
menselijke nieuwsgierigheid naar gevaar en de rol van media in het uitvergroten van
extreme misdrijven .
