SAMENVATTING M&O
1.1 ORGANISATIEWIJS: INLEIDING
- Organisatie: een samenwerkingsverband van mensen en middelen om een
bepaald doel te bereiken.
1.2 WAT DOEN JURISTEN EIGENLIJK?
Juridische diensten:
een dienst is een ontastbaar product of een niet-fysiek goed. Juridische diensten
zijn een speciaal type dienst. Het leveren van een dienst door een dienstverlener
wordt in het algemeen wel beschreven als: het bieden van toegang tot een
bundel van competenties en capaciteiten.
Organisatiekundig kan juridische dienstverlening worden beschreven als
kennisintensieve dienstverlening door hoogopgeleide professionals.
Juridische diensten en diensten met belangrijke en/of complexe juridische
aspecten:
onder een juridische dienst verstaan we alleen diensten die hoogwaardige
juridische expertise vereisen en die alleen geleverd kunnen worden door juristen:
personen met een juridische opleiding op hbo-niveau of hoger.
Voor het uitvoeren van diensten met belangrijke en/of complexe juridische
aspecten is er wel specifieke kennis of vaardigheden nodig, maar beschikken de
dienstverleners niet over de hoogwaardige, specialistische, juridische expertise
waarover juristen beschikken.
1.3 JURIDISCHE DIENSTVERLENING EN ORGANISATIES
Het is voor een jurist dus belangrijk om ‘organisatiewijs’ te zijn. Juristen werken in
de praktijk voor allerlei organisaties. Hierbij onderscheiden we organisaties die
als kernactiviteit het leveren van juridische diensten hebben, bijvoorbeeld een
advocatenkantoor en andere typen organisaties. In organisaties die andere
kernactiviteiten hebben zijn wel vaak juristen werkzaam op een juridische
stafafdeling.
1.4 ORGANISATIE, BEDRIJF, ONDERNEMING EN RECHTSVORMEN
De volgende elementen zijn voldoende om te kunnen spreken van een
organisatie:
- mensen
- middelen
- samenwerken
- doel
,Bedrijven en ondernemingen:
binnen organisaties worden vervolgens bedrijven onderscheiden. Over het
algemeen wordt bedrijf meestal gereserveerd voor commerciële organisaties.
Organisatiekundig spreken we echter van bedrijven als een organisatie producten
en/of diensten voortbrengt om te voorzien in een maatschappelijke behoefte.
Bedrijven die dit op commerciële basis doen, en dus een winstoogmerk hebben,
worden aangeduid als ondernemingen.
Rechtsvormen van organisaties:
vanuit juridisch perspectief kunnen organisaties ook naar rechtsvorm worden
ingedeeld. De rechtsvorm bepaalt onder meer de wijze waarop de organisatie
aansprakelijk is voor schulden en hoe besluitvorming binnen de organisatie
plaatsvindt.
1.5 ORGANISATIES: SECTOREN EN SOORT
Er zijn allerlei soorten organisaties en allerlei manieren om organisaties in
categorieën in te delen.
Publiek en privaat:
allereerst kunnen we een onderscheid maken tussen publieke organisaties en
private organisaties. Private organisaties zijn organisaties die eigendom zijn van
private rechtspersonen en dus niet in handen zijn van de overheid. Publieke
organisaties maken onderdeel uit van de publieke sector. Tot de publieke sector
behoren de centrale en decentrale overheid en semioverheidsorganisaties.
De centrale overheid wordt gevorm door alle organisaties die op landelijk niveau
opereren. Hiertoe behoren in ieder geval de Eerste en Tweede kamer, het
Kabinet der Koning, de Raad van State, maar ook de ministeries en ministeriële
diensten zoals de Belastingdienst en de Immigratie- en naturalisatiedienst.
De decentrale overheid bestaat uit de provincies, waterschappen en gemeenten.
Deze organisaties opereren niet landelijk, maar hebben bevoegdheden en taken
tot een bepaald grondgebied.
Semioverheidsorganisaties zijn organisaties die een private rechtsvorm hebben,
maar publieke belangen dienen. Het juridisch loket is een voorbeeld hiervan.
Profit en non-profit:
een andere manier om organisaties in te delen is om te bezien of ze gericht zijn
op het maken van winst of niet.
Juridische dienstverlening als kernactiviteit of niet:
een derde indelingsmogelijkheid is de vraag of de kernactiviteit van een
organisatie uit juridische dienstverlening bestaat, of uit andere activiteiten. De
indeling in juridisch-niet juridisch is overigens niet op alle organisaties toe te
passen. Sommige organisaties zijn mengvormen.
Rechtsbijstand verlenen of geschillen beslechten:
binnen juridische organisaties valt ook nog onderscheid te maken tussen
organisaties die rechtsbijstand verlenen en organisaties die een geschil
beslechtende functie hebben. Kenmerk van organisaties die rechtsbijstand
, verlenen is dat zij doorgaans partijdig zijn, organisaties die geschillen beslechten
zijn dit vaak niet.
1.6 ORGANISATIEKUNDE EN MODELLEN
- Legal management(wetenschap): organisatiekunde, toegepast op het
functioneren van juridische professionals en juridische organisaties.
Een wetenschappelijk model beoogt in het algemeen wetmatigheden tussen
fenomenen te beschrijven en te verklaren. In de organisatiekunde wordt zeer
veel gebruik gemaakt van modellen om het functioneren van organisaties te
beschrijven.
Voorbeeld 1: het INK-model
het model laat de samenhang zien tussen de inspanningen en eigenschappen
van een organisatie en de resultaten van deze organisatie.
Voorbeeld 2: het 7S-model
ook dit model toont de wisselwerking tussen verschillende belangrijke aspecten
van een organisatie.
2.1 STRATEGIE EN INNOVATIE: INLEIDING
1.1 ORGANISATIEWIJS: INLEIDING
- Organisatie: een samenwerkingsverband van mensen en middelen om een
bepaald doel te bereiken.
1.2 WAT DOEN JURISTEN EIGENLIJK?
Juridische diensten:
een dienst is een ontastbaar product of een niet-fysiek goed. Juridische diensten
zijn een speciaal type dienst. Het leveren van een dienst door een dienstverlener
wordt in het algemeen wel beschreven als: het bieden van toegang tot een
bundel van competenties en capaciteiten.
Organisatiekundig kan juridische dienstverlening worden beschreven als
kennisintensieve dienstverlening door hoogopgeleide professionals.
Juridische diensten en diensten met belangrijke en/of complexe juridische
aspecten:
onder een juridische dienst verstaan we alleen diensten die hoogwaardige
juridische expertise vereisen en die alleen geleverd kunnen worden door juristen:
personen met een juridische opleiding op hbo-niveau of hoger.
Voor het uitvoeren van diensten met belangrijke en/of complexe juridische
aspecten is er wel specifieke kennis of vaardigheden nodig, maar beschikken de
dienstverleners niet over de hoogwaardige, specialistische, juridische expertise
waarover juristen beschikken.
1.3 JURIDISCHE DIENSTVERLENING EN ORGANISATIES
Het is voor een jurist dus belangrijk om ‘organisatiewijs’ te zijn. Juristen werken in
de praktijk voor allerlei organisaties. Hierbij onderscheiden we organisaties die
als kernactiviteit het leveren van juridische diensten hebben, bijvoorbeeld een
advocatenkantoor en andere typen organisaties. In organisaties die andere
kernactiviteiten hebben zijn wel vaak juristen werkzaam op een juridische
stafafdeling.
1.4 ORGANISATIE, BEDRIJF, ONDERNEMING EN RECHTSVORMEN
De volgende elementen zijn voldoende om te kunnen spreken van een
organisatie:
- mensen
- middelen
- samenwerken
- doel
,Bedrijven en ondernemingen:
binnen organisaties worden vervolgens bedrijven onderscheiden. Over het
algemeen wordt bedrijf meestal gereserveerd voor commerciële organisaties.
Organisatiekundig spreken we echter van bedrijven als een organisatie producten
en/of diensten voortbrengt om te voorzien in een maatschappelijke behoefte.
Bedrijven die dit op commerciële basis doen, en dus een winstoogmerk hebben,
worden aangeduid als ondernemingen.
Rechtsvormen van organisaties:
vanuit juridisch perspectief kunnen organisaties ook naar rechtsvorm worden
ingedeeld. De rechtsvorm bepaalt onder meer de wijze waarop de organisatie
aansprakelijk is voor schulden en hoe besluitvorming binnen de organisatie
plaatsvindt.
1.5 ORGANISATIES: SECTOREN EN SOORT
Er zijn allerlei soorten organisaties en allerlei manieren om organisaties in
categorieën in te delen.
Publiek en privaat:
allereerst kunnen we een onderscheid maken tussen publieke organisaties en
private organisaties. Private organisaties zijn organisaties die eigendom zijn van
private rechtspersonen en dus niet in handen zijn van de overheid. Publieke
organisaties maken onderdeel uit van de publieke sector. Tot de publieke sector
behoren de centrale en decentrale overheid en semioverheidsorganisaties.
De centrale overheid wordt gevorm door alle organisaties die op landelijk niveau
opereren. Hiertoe behoren in ieder geval de Eerste en Tweede kamer, het
Kabinet der Koning, de Raad van State, maar ook de ministeries en ministeriële
diensten zoals de Belastingdienst en de Immigratie- en naturalisatiedienst.
De decentrale overheid bestaat uit de provincies, waterschappen en gemeenten.
Deze organisaties opereren niet landelijk, maar hebben bevoegdheden en taken
tot een bepaald grondgebied.
Semioverheidsorganisaties zijn organisaties die een private rechtsvorm hebben,
maar publieke belangen dienen. Het juridisch loket is een voorbeeld hiervan.
Profit en non-profit:
een andere manier om organisaties in te delen is om te bezien of ze gericht zijn
op het maken van winst of niet.
Juridische dienstverlening als kernactiviteit of niet:
een derde indelingsmogelijkheid is de vraag of de kernactiviteit van een
organisatie uit juridische dienstverlening bestaat, of uit andere activiteiten. De
indeling in juridisch-niet juridisch is overigens niet op alle organisaties toe te
passen. Sommige organisaties zijn mengvormen.
Rechtsbijstand verlenen of geschillen beslechten:
binnen juridische organisaties valt ook nog onderscheid te maken tussen
organisaties die rechtsbijstand verlenen en organisaties die een geschil
beslechtende functie hebben. Kenmerk van organisaties die rechtsbijstand
, verlenen is dat zij doorgaans partijdig zijn, organisaties die geschillen beslechten
zijn dit vaak niet.
1.6 ORGANISATIEKUNDE EN MODELLEN
- Legal management(wetenschap): organisatiekunde, toegepast op het
functioneren van juridische professionals en juridische organisaties.
Een wetenschappelijk model beoogt in het algemeen wetmatigheden tussen
fenomenen te beschrijven en te verklaren. In de organisatiekunde wordt zeer
veel gebruik gemaakt van modellen om het functioneren van organisaties te
beschrijven.
Voorbeeld 1: het INK-model
het model laat de samenhang zien tussen de inspanningen en eigenschappen
van een organisatie en de resultaten van deze organisatie.
Voorbeeld 2: het 7S-model
ook dit model toont de wisselwerking tussen verschillende belangrijke aspecten
van een organisatie.
2.1 STRATEGIE EN INNOVATIE: INLEIDING
