Samenvattingen kennislijn pedagogiek semester 1, blok 1
Thema 1: inleiding in de pedagogiek
Literatuur:
- Becker, C. (2021). Inleiding in de Pedagogiek: Hoofdstuk 1. par. 1.1-1.3
- Gravesteijn. C. en Aartsma, M. Meer dan opvoeden: Hoofdstuk 1. par.1.1 - 1 .2
Wat is pedagogiek?
Grieks; paidagoogia (pais/ agogein): kind leiden
Opvoeding van kinderen en jeugdigen van 0 tot 23 jaar.
Pedagogiek > opvoedingswetenschap met eigen methoden en bijbehorende theorie.
Opvoedingswetenschap > bestudeert/ onderzoekt welke effecten opvoedkundige handelingen
hebben op de opvoeding van kinderen. Hulp hierbij: psychologie, sociologie, levensbeschouwingen.
Opvoedkunde > vaardigheden opvoeder
Opvoedingsleer > vergaren van kennis over opvoeding
Definities opvoeden:
Opvoeding > alle omgang tussen het kind en volwassenen;
Intimiteit en veiligheid spelen een rol in de opvoedrelatie, de opvoeding krijgt aan de hand van
basisdimensies gestalte.
In deze omgang biedt de opvoeder liefde,
geborgenheid, veiligheid, intimiteit, aandacht,
grenzen, instructie, ondersteuning en controle.
De 4 basisdimensies van opvoeden:
1. Ondersteuning geven;
2. Instructie geven;
3. Controle uitoefenen;
4. Grenzen stellen.
Ondersteuning geven >
Responsiviteit = mate van adequaat reageren;
Sensitiviteit = gevoelig zijn voor signalen dat het kind
afgeeft.
Instructie geven > duidelijk maken wat de bedoeling is
van iets en welk gedrag er verwacht wordt.
Controle uitoefenen >
Autoritaire controle = druk uitoefenen op kind om
correct gedrag te vertonen. Straffen en belonen, dit
heeft negatieve effecten op de toekomst van een
kind.
Autoritatieve controle = uitleg geven aan het kind en
eisen stellen aan zelfstandigheid. Dit heeft positieve
gevolgen op de ontwikkeling van een kind.
Grenzen stellen > wijze waarop ouder het kind
bestraft of beloont om gewenst gedrag aan te leren.
, Thema 2: opvoeding en opvoedingsondersteuning
Literatuur:
- Gravesteijn, C. & Aartsma, M. (2015). Meer dan opvoeden, H. 3.
- Becker, C. (2021). Inleiding in de Pedagogiek, hoofdstuk 1, hoofdstuk 2: par. 2.1 t/m 2.4,
hoofdstuk 3: par. 3.2, 3.3, hoofdstuk 4
- Blokland, G. (2022). Over opvoeden gesproken, blz. 73-86.
- Malschaert, H. & Traas, M. (2015). Basisboek opvoeding. Zie lesmateriaal.
Opvoeding:
Materiaal grootbrengen (praktische Emotioneel grootbrengen (zorgen Geestelijk grootbrengen (wat is
zaken regelen voor het kind): voor veiligheid en geborgenheid): de invloed van religie?):
- Vervullen lichamelijke - Liefde, eigenwaarde, - Religie
behoeften. zelfverwerkelijking/ - Cultuur > normen en
- Start al voor de bevruchting en zelfactualisatie (mentale waarden
tijdens de zwangerschap. gezondheid) en cognitief. - Rituelen
- Cultuur onderhevig. - Veerkracht
- Kleding, voedsel en slaap.
De drie manieren van opvoeden worden gekoppeld aan
de piramiden van Maslow
Socialisatie:
Socialisatie is letterlijk ‘’het proces waarbij iemand
bewust of onbewust – de waarden, normen en andere
cultuurkenmerken van zijn groep krijgt aangeleerd.
Doel van socialisatie > het verwerven van de
competenties om de rollen in de samenleving goed te
vervullen. De invulling van deze rollen is afhankelijk van
iemands culturele samenleving.
Sprake van positief opvoedingsklimaat in de opvoedrelatie als:
Er wederzijds respect is tussen opvoeder en kind;
Er sprake is van veiligheid, intimiteit (= veilig hechten), vertrouwen, rekenen op, acceptatie
en ondersteuning vanuit de ouder richting het kind;
Uitgedaagd om eigen beslissingen te nemen en te experimenteren.
De opvoeder heeft oog voor uniciteit (je bent uniek) van het kind, waardoor het eigenheid kan
ontwikkelen.
Iedereen gelijke kansen > inclusie (iedereen, met of zonder beperking, kan meedoen in de
samenleving).
De wet en de functies:
Vanuit de WMO, richten wij ons op:
- Preventieve ondersteuning van jeugdigen met problemen met opgroeien en ouders met
problemen met opvoeden.
Jeugdwet - 2015: van de overheid > Gemeente
- Uitgevoerd door de gemeente
- Voor wie: 0-18 jaar (evt. verlenging)
- Doel: dat alle jeugdigen gezond en veilig opgroeien en zich zo goed mogelijk ontwikkelen.
- Minder zorgafhankelijk worden.
- Eigen kracht als wondermiddel.
- Integrale benadering
Thema 1: inleiding in de pedagogiek
Literatuur:
- Becker, C. (2021). Inleiding in de Pedagogiek: Hoofdstuk 1. par. 1.1-1.3
- Gravesteijn. C. en Aartsma, M. Meer dan opvoeden: Hoofdstuk 1. par.1.1 - 1 .2
Wat is pedagogiek?
Grieks; paidagoogia (pais/ agogein): kind leiden
Opvoeding van kinderen en jeugdigen van 0 tot 23 jaar.
Pedagogiek > opvoedingswetenschap met eigen methoden en bijbehorende theorie.
Opvoedingswetenschap > bestudeert/ onderzoekt welke effecten opvoedkundige handelingen
hebben op de opvoeding van kinderen. Hulp hierbij: psychologie, sociologie, levensbeschouwingen.
Opvoedkunde > vaardigheden opvoeder
Opvoedingsleer > vergaren van kennis over opvoeding
Definities opvoeden:
Opvoeding > alle omgang tussen het kind en volwassenen;
Intimiteit en veiligheid spelen een rol in de opvoedrelatie, de opvoeding krijgt aan de hand van
basisdimensies gestalte.
In deze omgang biedt de opvoeder liefde,
geborgenheid, veiligheid, intimiteit, aandacht,
grenzen, instructie, ondersteuning en controle.
De 4 basisdimensies van opvoeden:
1. Ondersteuning geven;
2. Instructie geven;
3. Controle uitoefenen;
4. Grenzen stellen.
Ondersteuning geven >
Responsiviteit = mate van adequaat reageren;
Sensitiviteit = gevoelig zijn voor signalen dat het kind
afgeeft.
Instructie geven > duidelijk maken wat de bedoeling is
van iets en welk gedrag er verwacht wordt.
Controle uitoefenen >
Autoritaire controle = druk uitoefenen op kind om
correct gedrag te vertonen. Straffen en belonen, dit
heeft negatieve effecten op de toekomst van een
kind.
Autoritatieve controle = uitleg geven aan het kind en
eisen stellen aan zelfstandigheid. Dit heeft positieve
gevolgen op de ontwikkeling van een kind.
Grenzen stellen > wijze waarop ouder het kind
bestraft of beloont om gewenst gedrag aan te leren.
, Thema 2: opvoeding en opvoedingsondersteuning
Literatuur:
- Gravesteijn, C. & Aartsma, M. (2015). Meer dan opvoeden, H. 3.
- Becker, C. (2021). Inleiding in de Pedagogiek, hoofdstuk 1, hoofdstuk 2: par. 2.1 t/m 2.4,
hoofdstuk 3: par. 3.2, 3.3, hoofdstuk 4
- Blokland, G. (2022). Over opvoeden gesproken, blz. 73-86.
- Malschaert, H. & Traas, M. (2015). Basisboek opvoeding. Zie lesmateriaal.
Opvoeding:
Materiaal grootbrengen (praktische Emotioneel grootbrengen (zorgen Geestelijk grootbrengen (wat is
zaken regelen voor het kind): voor veiligheid en geborgenheid): de invloed van religie?):
- Vervullen lichamelijke - Liefde, eigenwaarde, - Religie
behoeften. zelfverwerkelijking/ - Cultuur > normen en
- Start al voor de bevruchting en zelfactualisatie (mentale waarden
tijdens de zwangerschap. gezondheid) en cognitief. - Rituelen
- Cultuur onderhevig. - Veerkracht
- Kleding, voedsel en slaap.
De drie manieren van opvoeden worden gekoppeld aan
de piramiden van Maslow
Socialisatie:
Socialisatie is letterlijk ‘’het proces waarbij iemand
bewust of onbewust – de waarden, normen en andere
cultuurkenmerken van zijn groep krijgt aangeleerd.
Doel van socialisatie > het verwerven van de
competenties om de rollen in de samenleving goed te
vervullen. De invulling van deze rollen is afhankelijk van
iemands culturele samenleving.
Sprake van positief opvoedingsklimaat in de opvoedrelatie als:
Er wederzijds respect is tussen opvoeder en kind;
Er sprake is van veiligheid, intimiteit (= veilig hechten), vertrouwen, rekenen op, acceptatie
en ondersteuning vanuit de ouder richting het kind;
Uitgedaagd om eigen beslissingen te nemen en te experimenteren.
De opvoeder heeft oog voor uniciteit (je bent uniek) van het kind, waardoor het eigenheid kan
ontwikkelen.
Iedereen gelijke kansen > inclusie (iedereen, met of zonder beperking, kan meedoen in de
samenleving).
De wet en de functies:
Vanuit de WMO, richten wij ons op:
- Preventieve ondersteuning van jeugdigen met problemen met opgroeien en ouders met
problemen met opvoeden.
Jeugdwet - 2015: van de overheid > Gemeente
- Uitgevoerd door de gemeente
- Voor wie: 0-18 jaar (evt. verlenging)
- Doel: dat alle jeugdigen gezond en veilig opgroeien en zich zo goed mogelijk ontwikkelen.
- Minder zorgafhankelijk worden.
- Eigen kracht als wondermiddel.
- Integrale benadering
