Kernbegrippen zorg 5
Week 1
1. Anatomie & Functie van de Wervelkolom
Begrip Korte uitleg
Bestaat uit wervels, tussenwervelschijven,
Wervelkolom: vorm
gewrichten en spieren. Zorgt voor steun,
en functie
bescherming (ruggenmerg) en beweging.
Twee wervels + tussenwervelschijf + gewrichten
Functionele unit /
+ ligamenten = kleinste bewegende eenheid van
Bewegingssegment
de wervelkolom.
Kleine gewrichtjes tussen wervelbogen die
Facetgewrichten
bewegingen geleiden en beperken.
Schokdemper tussen wervels; zachte kern
Discus
(nucleus pulposus) met stevige ring (annulus
(tussenwervelschijf)
fibrosus).
Stevige bindweefselbanden die wervels
Ligamenten
verbinden en stabiliteit bieden.
Spieren rondom de wervelkolom die zorgen voor
Musculatuur
beweging én actieve stabiliteit.
Bewegingsmogelijkhe Verschilt per deel: nek veel, borst beperkt,
id onderrug matig.
Mechanische Normale vervorming van weefsel bij belasting of
vervorming beweging.
Eiwitten in celmembranen die ionen doorlaten →
Ionkanalen
zenuwprikkelgeleiding & spiercontractie.
Signaal van mogelijke weefselschade, via
Pijn
activatie van nociceptoren.
Snelle, gemyeliniseerde zenuwvezels → scherpe,
A-vezels
goed lokaliseerbare pijn.
Langzame, ongemyeliniseerde vezels → doffe,
C-vezels
branderige pijn.
Vermogen van de wervelkolom om bewegingen
Stabiliteit te beheersen zonder schade (passief, actief,
neurale controle).
2. Klinisch Redeneren & Richtlijnen
Begrip Korte uitleg
Verwacht natuurlijk herstel zonder
Normaal verloop
complicaties.
Abnormaal verloop Herstel blijft uit of verloopt afwijkend.
Indelen van patiënt op basis van
Profilering (KNGF-
herstelverwachting en risicofactoren om
richtlijnen)
behandeling te richten.
KNGF-richtlijn Lage Rugpijn Profiel 1: gunstig – 2: matig – 3:
, Begrip Korte uitleg
ongunstig beloop.
Profiel A: gunstig – B: matig – C:
KNGF-richtlijn Nekpijn
ongunstig beloop.
Behandeling verboden (bijv. fractuur,
Absolute contra-indicatie
tumor, infectie).
Behandeling mogelijk met aanpassing of
Relatieve contra-indicatie
voorzichtigheid.
DTF (Directe
Patiënt mag zonder verwijzing komen;
Toegankelijkheid
fysio doet screening op veiligheid.
Fysiotherapie)
Signalen voor ernstige aandoening →
Rode vlaggen doorverwijzen. (Bijv. koorts, nachtelijke
pijn, gewichtsverlies.)
Psychosociale factoren die herstel
Gele vlaggen belemmeren (angst, stress, negatieve
overtuigingen).
Meerdimensionaal belasting- Evenwicht tussen wat iemand doet
belastbaarheidsmodel (belasting) en wat iemand aankan
(MDBB) (belastbaarheid).
Krachten/spanning op het lichaam tijdens
Biomechanische belasting
beweging of houding.
3. Psychologische & Gedragsmatige Factoren
Begrip Korte uitleg
De verklaring die iemand geeft voor zijn klacht (intern
Attributie
vs. extern).
Manier van omgaan met pijn of stress (actief vs.
Coping
passief).
De subjectieve ervaring van pijn, beïnvloed door
Pijnbeleving
biologische, psychologische en sociale factoren.
Hoe iemand zich gedraagt bij pijn (vermijden, steun
Pijngedrag
zoeken, actief blijven).
Cognities over Gedachten en overtuigingen over pijn (bijv. “bewegen
pijn is gevaarlijk”).
Stress
Lichamelijke klachten die door stress ontstaan of
gerelateerde
verergeren.
klachten
Emotionele Moeite met het reguleren van emoties; kan pijn
ontregeling versterken.
Ingrijpende gebeurtenissen (verlies, scheiding,
Life events verhuizing) die stress en klachten kunnen
veroorzaken.
Verwachtingen Verwachtingen over herstel beïnvloeden het beloop
en cognities (positief = sneller herstel).
Prognostische Factoren die kans op slecht herstel vergroten (angst,
risicofactoren stress, inactiviteit).
Lijst van Holmes Meet stressniveau via scores op life events → hoge
, Begrip Korte uitleg
& Rahe score = meer risico op klachten.
Affectie (steun), Arbeid (werk), Activiteit (daginvulling),
4 A’s Autonomie (zelfcontrole) – onbalans geeft risico op
klachten.
Common Sense Verklaart hoe mensen hun klachten begrijpen en erop
Model reageren via 5 dimensies: identiteit, oorzaak,
(Leventhal) tijdsverloop, gevolgen, controle/behandeling.
Week 2
Voorgeschiedenis / Risico
Kanker in de voorgeschiedenis: Eerder doorgemaakte of
behandelde kanker; verhoogt risico op complicaties.
TBC in de voorgeschiedenis: Eerder doorgemaakte tuberculose;
kan longen en andere organen aantasten.
HIV in de voorgeschiedenis: Eerder vastgesteld HIV; beïnvloedt
het immuunsysteem en infectierisico.
Intraveneus drugsgebruik in de voorgeschiedenis: Eerder
gebruik van drugs via aderen; verhoogt risico op infecties en
vaatproblemen.
Algemene symptomen
Gewichtsverlies: Onbedoeld verliezen van lichaamsgewicht; kan
ziekte signaleren.
Algeheel gevoel van onwelbevinden: Moeheid, malaise, zwakte.
Subfebriele lichaamstemperatuur: Licht verhoogde temperatuur
(37–38°C).
Afwijkend defecatiepatroon: Veranderingen in stoelgang; diarree,
obstipatie of onregelmatigheid.
Bot-, spier- en gewrichtsaandoeningen
Osteoporose: Verminderde botdichtheid, broze botten.
Reumatoïde artritis: Auto-immuunontsteking van gewrichten; pijn
en stijfheid.
HNP (Hernia Nuclei Pulposi): Uitpuilende tussenwervelschijf die
zenuwen kan irriteren.
Osteofyten: Botuitgroeisels door gewrichtsslijtage.
Week 1
1. Anatomie & Functie van de Wervelkolom
Begrip Korte uitleg
Bestaat uit wervels, tussenwervelschijven,
Wervelkolom: vorm
gewrichten en spieren. Zorgt voor steun,
en functie
bescherming (ruggenmerg) en beweging.
Twee wervels + tussenwervelschijf + gewrichten
Functionele unit /
+ ligamenten = kleinste bewegende eenheid van
Bewegingssegment
de wervelkolom.
Kleine gewrichtjes tussen wervelbogen die
Facetgewrichten
bewegingen geleiden en beperken.
Schokdemper tussen wervels; zachte kern
Discus
(nucleus pulposus) met stevige ring (annulus
(tussenwervelschijf)
fibrosus).
Stevige bindweefselbanden die wervels
Ligamenten
verbinden en stabiliteit bieden.
Spieren rondom de wervelkolom die zorgen voor
Musculatuur
beweging én actieve stabiliteit.
Bewegingsmogelijkhe Verschilt per deel: nek veel, borst beperkt,
id onderrug matig.
Mechanische Normale vervorming van weefsel bij belasting of
vervorming beweging.
Eiwitten in celmembranen die ionen doorlaten →
Ionkanalen
zenuwprikkelgeleiding & spiercontractie.
Signaal van mogelijke weefselschade, via
Pijn
activatie van nociceptoren.
Snelle, gemyeliniseerde zenuwvezels → scherpe,
A-vezels
goed lokaliseerbare pijn.
Langzame, ongemyeliniseerde vezels → doffe,
C-vezels
branderige pijn.
Vermogen van de wervelkolom om bewegingen
Stabiliteit te beheersen zonder schade (passief, actief,
neurale controle).
2. Klinisch Redeneren & Richtlijnen
Begrip Korte uitleg
Verwacht natuurlijk herstel zonder
Normaal verloop
complicaties.
Abnormaal verloop Herstel blijft uit of verloopt afwijkend.
Indelen van patiënt op basis van
Profilering (KNGF-
herstelverwachting en risicofactoren om
richtlijnen)
behandeling te richten.
KNGF-richtlijn Lage Rugpijn Profiel 1: gunstig – 2: matig – 3:
, Begrip Korte uitleg
ongunstig beloop.
Profiel A: gunstig – B: matig – C:
KNGF-richtlijn Nekpijn
ongunstig beloop.
Behandeling verboden (bijv. fractuur,
Absolute contra-indicatie
tumor, infectie).
Behandeling mogelijk met aanpassing of
Relatieve contra-indicatie
voorzichtigheid.
DTF (Directe
Patiënt mag zonder verwijzing komen;
Toegankelijkheid
fysio doet screening op veiligheid.
Fysiotherapie)
Signalen voor ernstige aandoening →
Rode vlaggen doorverwijzen. (Bijv. koorts, nachtelijke
pijn, gewichtsverlies.)
Psychosociale factoren die herstel
Gele vlaggen belemmeren (angst, stress, negatieve
overtuigingen).
Meerdimensionaal belasting- Evenwicht tussen wat iemand doet
belastbaarheidsmodel (belasting) en wat iemand aankan
(MDBB) (belastbaarheid).
Krachten/spanning op het lichaam tijdens
Biomechanische belasting
beweging of houding.
3. Psychologische & Gedragsmatige Factoren
Begrip Korte uitleg
De verklaring die iemand geeft voor zijn klacht (intern
Attributie
vs. extern).
Manier van omgaan met pijn of stress (actief vs.
Coping
passief).
De subjectieve ervaring van pijn, beïnvloed door
Pijnbeleving
biologische, psychologische en sociale factoren.
Hoe iemand zich gedraagt bij pijn (vermijden, steun
Pijngedrag
zoeken, actief blijven).
Cognities over Gedachten en overtuigingen over pijn (bijv. “bewegen
pijn is gevaarlijk”).
Stress
Lichamelijke klachten die door stress ontstaan of
gerelateerde
verergeren.
klachten
Emotionele Moeite met het reguleren van emoties; kan pijn
ontregeling versterken.
Ingrijpende gebeurtenissen (verlies, scheiding,
Life events verhuizing) die stress en klachten kunnen
veroorzaken.
Verwachtingen Verwachtingen over herstel beïnvloeden het beloop
en cognities (positief = sneller herstel).
Prognostische Factoren die kans op slecht herstel vergroten (angst,
risicofactoren stress, inactiviteit).
Lijst van Holmes Meet stressniveau via scores op life events → hoge
, Begrip Korte uitleg
& Rahe score = meer risico op klachten.
Affectie (steun), Arbeid (werk), Activiteit (daginvulling),
4 A’s Autonomie (zelfcontrole) – onbalans geeft risico op
klachten.
Common Sense Verklaart hoe mensen hun klachten begrijpen en erop
Model reageren via 5 dimensies: identiteit, oorzaak,
(Leventhal) tijdsverloop, gevolgen, controle/behandeling.
Week 2
Voorgeschiedenis / Risico
Kanker in de voorgeschiedenis: Eerder doorgemaakte of
behandelde kanker; verhoogt risico op complicaties.
TBC in de voorgeschiedenis: Eerder doorgemaakte tuberculose;
kan longen en andere organen aantasten.
HIV in de voorgeschiedenis: Eerder vastgesteld HIV; beïnvloedt
het immuunsysteem en infectierisico.
Intraveneus drugsgebruik in de voorgeschiedenis: Eerder
gebruik van drugs via aderen; verhoogt risico op infecties en
vaatproblemen.
Algemene symptomen
Gewichtsverlies: Onbedoeld verliezen van lichaamsgewicht; kan
ziekte signaleren.
Algeheel gevoel van onwelbevinden: Moeheid, malaise, zwakte.
Subfebriele lichaamstemperatuur: Licht verhoogde temperatuur
(37–38°C).
Afwijkend defecatiepatroon: Veranderingen in stoelgang; diarree,
obstipatie of onregelmatigheid.
Bot-, spier- en gewrichtsaandoeningen
Osteoporose: Verminderde botdichtheid, broze botten.
Reumatoïde artritis: Auto-immuunontsteking van gewrichten; pijn
en stijfheid.
HNP (Hernia Nuclei Pulposi): Uitpuilende tussenwervelschijf die
zenuwen kan irriteren.
Osteofyten: Botuitgroeisels door gewrichtsslijtage.
