Samenvatting communicatie, psychologie en gedragsbeïnvloeding

Communicatie, psychologie en gedragsbeïnvloeding




1

,Inhoudsopgave
Communicatie, psychologie en gedragsbeïnvloeding......................................................................................1
Communicatie en psychologie binnen de patiëntenbehandeling.........................................................................3
Gedrag en gedragsbeïnvloeding...........................................................................................................................9
Motiverende gespreksvoering (MI)....................................................................................................................10
Psychologie en emoties......................................................................................................................................16
Psychopathologie...............................................................................................................................................21
Verslaving...........................................................................................................................................................26




2

,Communicatie en
psychologie binnen de
patiëntenbehandeling
Het schema is een overzicht van alle
factoren die van invloed zijn van het
contact tussen jou en de patiënt.

Rapport – de relatie die je met je
patiënt opbouwt
 Een staat van wederzijdse
openheid, vertrouwen en
spontaniteit;
 Essentieel voor effectieve patiënten behandeling, medewerking en controle;
 Wederzijdse aandacht, positieve houding en coördinatie.
Een mondhygiënist moet vertrouwen geven en goede communicatie richting de patiënt te
hebben.

Counseling is het bespreken van problemen, maar meer focus op relatie dan krijgen van
informatie. Een relatie is bepalend voor het effect van de behandeling  reflecteren van
gevoelens neemt een centrale plaats in (“Client-centered”).

Om een helpende relatie te creëren zal er met de volgende factoren rekening gehouden
moeten worden
1. Congruent (echt en eerlijk);
2. Positieve houding;
3. Inleveringsvermogen/ empathie;
4. Geen waardeoordelen.

Waardeoordelen
Hoe minder waardeoordelen een mondhygiënist/ tandarts in zijn relatie met zijn patiënt
uitspreekt des te eerder zal de ander het punt bereiken waarop hij zich realiseert dat de
beoordelingsinstantie van goed of fout en het centrum van verantwoordelijkheid in hemzelf
ligt. Voorbeeld: mevrouw de Groot gaf eerder aan niet elke dag twee keer te poetsen. In
plaats van dit te veroordelen, gaat de mondhygiënist hier later over in gesprek met mevrouw
de Groot. Hij wil mevrouw de Groot niet overtuigen, maar zelf in laten zien wat gezond is
voor haar. Hierdoor staat de mondhygiënist en mevrouw de Groot naast elkaar in plaats van
tegenover elkaar.

Neutraal reageren draagt geen waardeoordeel in zich, het is belangrijk om niet sturend en
non-directief te zijn. De spreker krijgt hierdoor de kans zijn eigen mening en gevoelens ten
aanzien van een bepaald onderwerp te onderzoeken, te vormen en te uiten.




3

, Probleem ontdekkende fase
 Exploratieve fase – open vragen
Waarom komt deze patiënt nu bij mij met deze klacht?
 Anamnestische fase – veel gesloten vragen
Valkuilen: afraffeltempo, suggestieve en meerkeuze vragen;
 Professioneel onderzoek
Wat kun je als professional vaststellen over het probleem?

Onderdelen van probleem ontdekkend gesprek
Zorgvraag:
 Wat zijn de eigen ideeën van de patiënt over zijn klachten (denken)?
 Welke gevoelens laat de patiënt blijken over zijn klachten (voelen)?
 Hoe gaat de patiënt met zijn klachten om (handelen)?
 Waarom komt deze patiënt nu met deze klacht(en) of vraag/ vragen?
 Wat verwacht de patiënt van mij?

Zorgvraag verhelderen
 Patiëntgerichte benadering
Aandacht voor de zorgvraag en psychosociale context;
 Klachtgerichte benadering
Uitsluitend aandacht voor de medische diagnostiek.

Advies geven
Na de probleem ontdekkende fase naar de probleem oplossende fase

Probleem oplossende fase
Wet van Maier
Effect van advies = Kwaliteit x Acceptatie (E = K x A)
Het advies laten aansluiten bij de specifieke problemen van de patiënt.
Voorbeeld: Bloedend tandvlees van mevrouw de groot, hoe kun je de kwaliteit vergroten?
Hoe kun je de acceptatie vergroten?

Acceptatie verhogen door
 Advies moet haalbaar zijn;
 Advies moet aansluiten op behoefte;
 Een goede relatie;
 Bespreken van weerstanden;
 Samenwerken.

Adviesmodellen
 Diagnose-receptmodel – directief van aard
De adviseur heeft de beste oplossing;
 Participatie model – non-directief van aard
De adviseur vindt samen met de patiënt de beste oplossing voor het probleem.




4