BIOLOGIE HOOFDSTUK 15
Dikgedrukt: belangrijke begrippen.
Onderstreept: al eerder voorgekomen als dikgedrukt begrip.
15.2 DE LUCHTWEGEN
De weg tussen de buitenlucht en je longweefsels die wordt gestimuleerd door ademen.
Ademen:
Inademen: Buik zet uit
Normaal: Middenrif spier
Diep: Schouders omhoog
Uitademen:
Normaal: Alles ontspannen/los
Diep: Buikspieren en binnenste ripspieren
Neusholte:
Bekleed met slijmvlies en trilharen met als functies:
1: Lucht zuiveren en ziekteverwekkers elimineren
2: Ingeademde lucht verwarmen
3: Ingeademde lucht vochtiger maken.
4: Ruiken
Mondholte:
Ook in ademen door je mondholte kan van belang zijn bij bijvoorbeeld een verstopte neus of onderwater
zwemmen.
Keelholte:
Zowel ademhaling als spijsvertering, word gescheiden door het strotklepje.
Strottenhoofd:
Ligt tussen je luchtpijp en stembanden, hier bevinden zich je stembanden die trillingen geven aan de
voorbijkomende lucht waardoor je kan praten, dit gebeurt met behulp van spieren. Iedereen zijn stemgeluid is
anders en heeft zijn eigen eigenschappen.
Het strottenhoofd van dieren is anders gebouwd en daardoor kunnen zij niet zo goed als de mens praten.
Luchtpijp:
Je luchtpijp splits boven je hart op in 2 hoofdbronchiën (linker en rechter long).
Ze bestaan uit stevige buizen van kraakbeen zodat je luchtpijpen niet kunnen inklappen, de binnenkant van je
hoofdbronchus en bronciën zijn net zoals bij de neus slijmvlies en trilharen voor het elimineren van
ziekteverwekkers.
Een hoofdbronchus vertakt in meerdere bronchiën die worden omgeven door een longkwab, de bronchiën
vertakken weer in bronchiolen die vanbinnen juist veel glas spierweefsel hebben voor het doorstromen van de
lucht, je lucht eindigt bij je longblaasjes waar de uitwisseling met het bloed plaatsvind.
15.3 GASWISSELING
De uitwisseling in deze longblaasjes werkt met diffusie:
, Hoe groter het diffusie oppervlak hoe kleiner de diffusie afstand waardoor het proces sneller zal gaan,
->Diffusiesnelheid
Bij diffusie geld de wet van Fick, die staat in je binas tabel 83A:
D= Diffusie coëficient (vast getal gebaseerd op omstandigheden)
A= Oppervlakte van diffusie (lengte van de stippellijn)
c= % concentratie tussen A en B
x= afstand van diffusie (breedte van stippellijn)
A B
Als de lucht zowel door het longblaasje als door de wand van het haarvat is gegaan spreek je vaak van een O2
en CO2 concentratie, bij verzadigt bloed zit er in 100Ml bloed, 20Ml O2.
15.4 AL BIJ 15.2 BESPROKEN
15.5 LONGFUNCTIE
Als normale volwassenen ademen is het Ademvolume (Vt) ongeveer 0.5L en als je geforceerd uitademt is het
volume ca 3L, met uitademen is dit 1,5L en er blijft altijd nog 1,5L lucht achter in je longen (restvolume).
Bij elkaar is de totale longcapaciteit (TC) dus 0.5+2.5+1.5+1.5= 6L
En de vitale longcapaciteit (VC) is hoeveel lucht je in 1 ademhaling verplaatst (4,5L), hiermee kan je je
longfunctie bepalen.
Het aantal keer dat je gemiddeld ademt in 1 minuut is je Ademfrequentie en als je dit vermenigvuldigt met je
ademteugvolume krijg je je ademminuutvolume.
Dode ruimte:
Een deel van je luchtweg waar geen gaswisseling zoals in je longblaasjes plaatsvind, dit kan bijvoorbeeld je
neusholte, mondholte of je keelholte en je strottenhoofd zijn.
15.6 REGULATIE ADEMHALING
Je ademhaling word voornamelijk aangestuurd door spieren, maar toch gaat het automatisch.
Dat komt omdat ademhaling autonoom is. Dit autonome gedeelte word bestuurd vanuit het ademcentrum in
je hersenstam. Sensoren die de ademhalingsbehoefte in de gaten houden heten: chemoreceptoren, dit is dus
eigenlijk je zintuig van het ademhalen.
Toch gaat het ademen niet volledig automatisch want je kan er zelf voor kiezen om je ademautomatisme te
beïnvloeden door langzaam of snel te gaan ademen maar bijvoorbeeld ook door te zingen of fluiten.
15.7 ADEMEN EN GEZONDHEID
Soms gaat het ademen door een beperking of ziekte niet zoals het moet, waardoor je gewoontes van het
ademen veranderen. Voorbeelden zijn:
Bijholteontsteking:
Dikgedrukt: belangrijke begrippen.
Onderstreept: al eerder voorgekomen als dikgedrukt begrip.
15.2 DE LUCHTWEGEN
De weg tussen de buitenlucht en je longweefsels die wordt gestimuleerd door ademen.
Ademen:
Inademen: Buik zet uit
Normaal: Middenrif spier
Diep: Schouders omhoog
Uitademen:
Normaal: Alles ontspannen/los
Diep: Buikspieren en binnenste ripspieren
Neusholte:
Bekleed met slijmvlies en trilharen met als functies:
1: Lucht zuiveren en ziekteverwekkers elimineren
2: Ingeademde lucht verwarmen
3: Ingeademde lucht vochtiger maken.
4: Ruiken
Mondholte:
Ook in ademen door je mondholte kan van belang zijn bij bijvoorbeeld een verstopte neus of onderwater
zwemmen.
Keelholte:
Zowel ademhaling als spijsvertering, word gescheiden door het strotklepje.
Strottenhoofd:
Ligt tussen je luchtpijp en stembanden, hier bevinden zich je stembanden die trillingen geven aan de
voorbijkomende lucht waardoor je kan praten, dit gebeurt met behulp van spieren. Iedereen zijn stemgeluid is
anders en heeft zijn eigen eigenschappen.
Het strottenhoofd van dieren is anders gebouwd en daardoor kunnen zij niet zo goed als de mens praten.
Luchtpijp:
Je luchtpijp splits boven je hart op in 2 hoofdbronchiën (linker en rechter long).
Ze bestaan uit stevige buizen van kraakbeen zodat je luchtpijpen niet kunnen inklappen, de binnenkant van je
hoofdbronchus en bronciën zijn net zoals bij de neus slijmvlies en trilharen voor het elimineren van
ziekteverwekkers.
Een hoofdbronchus vertakt in meerdere bronchiën die worden omgeven door een longkwab, de bronchiën
vertakken weer in bronchiolen die vanbinnen juist veel glas spierweefsel hebben voor het doorstromen van de
lucht, je lucht eindigt bij je longblaasjes waar de uitwisseling met het bloed plaatsvind.
15.3 GASWISSELING
De uitwisseling in deze longblaasjes werkt met diffusie:
, Hoe groter het diffusie oppervlak hoe kleiner de diffusie afstand waardoor het proces sneller zal gaan,
->Diffusiesnelheid
Bij diffusie geld de wet van Fick, die staat in je binas tabel 83A:
D= Diffusie coëficient (vast getal gebaseerd op omstandigheden)
A= Oppervlakte van diffusie (lengte van de stippellijn)
c= % concentratie tussen A en B
x= afstand van diffusie (breedte van stippellijn)
A B
Als de lucht zowel door het longblaasje als door de wand van het haarvat is gegaan spreek je vaak van een O2
en CO2 concentratie, bij verzadigt bloed zit er in 100Ml bloed, 20Ml O2.
15.4 AL BIJ 15.2 BESPROKEN
15.5 LONGFUNCTIE
Als normale volwassenen ademen is het Ademvolume (Vt) ongeveer 0.5L en als je geforceerd uitademt is het
volume ca 3L, met uitademen is dit 1,5L en er blijft altijd nog 1,5L lucht achter in je longen (restvolume).
Bij elkaar is de totale longcapaciteit (TC) dus 0.5+2.5+1.5+1.5= 6L
En de vitale longcapaciteit (VC) is hoeveel lucht je in 1 ademhaling verplaatst (4,5L), hiermee kan je je
longfunctie bepalen.
Het aantal keer dat je gemiddeld ademt in 1 minuut is je Ademfrequentie en als je dit vermenigvuldigt met je
ademteugvolume krijg je je ademminuutvolume.
Dode ruimte:
Een deel van je luchtweg waar geen gaswisseling zoals in je longblaasjes plaatsvind, dit kan bijvoorbeeld je
neusholte, mondholte of je keelholte en je strottenhoofd zijn.
15.6 REGULATIE ADEMHALING
Je ademhaling word voornamelijk aangestuurd door spieren, maar toch gaat het automatisch.
Dat komt omdat ademhaling autonoom is. Dit autonome gedeelte word bestuurd vanuit het ademcentrum in
je hersenstam. Sensoren die de ademhalingsbehoefte in de gaten houden heten: chemoreceptoren, dit is dus
eigenlijk je zintuig van het ademhalen.
Toch gaat het ademen niet volledig automatisch want je kan er zelf voor kiezen om je ademautomatisme te
beïnvloeden door langzaam of snel te gaan ademen maar bijvoorbeeld ook door te zingen of fluiten.
15.7 ADEMEN EN GEZONDHEID
Soms gaat het ademen door een beperking of ziekte niet zoals het moet, waardoor je gewoontes van het
ademen veranderen. Voorbeelden zijn:
Bijholteontsteking:
