Jurisprudentie SPR:
WEEK 1:
HR Aanslag op Hoog Catharijne: op basis van een anonieme tip kan een redelijk vermoeden
van de aanwezigheid van wapens worden aangenomen. Het beoordelingskader van een
anonieme tip is afhankelijk van de omstandigheden van het geval:
Strafbaar feit moet concreet = gedetailleerd worden aangeduid
De bruikbaarheid en aannemelijkheid van de informatie moeten daadwerkelijk
worden beoordeeld door politie en/of justitie
Zie wg opdr 3
HR Veiligheidsfouillering: veiligheidsfouillering is niet gericht op waarheidsvinding of het
vergaren van bewijsmateriaal, maar het strekt tot afwending van gevaar. (bv als iemand een
cellencomplex in gaat). Door deze strekking moet onder het aftasten en doorzoeken van
kleding mede worden begrepen, een onderzoek van voorwerpen die hij mee draagt.
HR ontbreken machtiging ter doorzoeking: voor het doorzoeken van een woning is in
beginsel een machtiging vereist van de rechter-commissaris. Voor de aanhouding van een
persoon is een machtiging van de OvJ voldoende.
Voor doorzoeking van art. 97 Sv is er sprake van een vormverzuim krachtens 359a lid 1 sv,
wanneer er geen schriftelijke machtiging wordt verleend. Voor een mondelinge machtiging
worden hieraan echter geen rechtsgevolgen toegekend.
Er is hier ook sprake van strafvermindering doordat de redelijke termijn van art. 6 evrm is
overschreden.
WEEK 2:
Ozturk t. Duitsland:
Zie wg opdr 1.1 + 8 su
Assistance of a lawyer already at the initial stages of police interrogation en access to a
lawyer as from the first interrogation by the police. Geen recht op bijstand tijdens het
verhoor, maar voorafgaand moet verdachte wel een raadsman kunnen consulteren.
De bepalingen van het evrm (art. 6 hier) zijn te kwalificeren als minimumwaarborgen waar
lidstaten aan moeten voldoen.
Hoe wordt dan bepaald of een bepaalde ‘regulatory offence’ een ‘criminal one within the
meaning of that Article’ is? Zie para. 50:
1) Valt de desbetreffende delictsomschrijving naar nationaal recht onder strafrecht?
Deze vraag is echter maar van relatieve waarde t.o.v. de andere vereisten. (para. 52,
eerste zin)
2) De aard van de overtreding
3) Aard en zwaarte van de sanctie welke betrokkene riskeerde
Verder is sprake van een ‘charge’ op het moment dat een ‘official notification’ is gegeven
aan de verdachte door een ‘competent authority’. (para. 55)
, Zaanse verhoormethode:
Zie vraag 3.2 wg
Pressieverbod.
Beoordeling Hof: Het hof oordeelde dat het gebruik van familiefoto’s in strijd is met de eisen
van een eerlijk proces. Deze inbreuk is echter – mede gezien in het licht van de uitzonderlijke
ernst van het feit – niet zo ernstig dat dit tot niet-ontvankelijkverklaring van het OM in zijn
strafvervolging zou moeten leiden. (r.o. 6.4)
Beoordeling door de Hoge Raad: Volgens de Hoge Raad kan het OM pas (als ultimum
remedium) niet-ontvankelijk worden verklaard, indien sprake is van ernstige inbreuken op
beginselen van behoorlijke procesorde, waardoor doelbewust of met grove
veronachtzaming van de belangen van de verdachte aan diens recht op een eerlijke
behandeling van zijn zaak is tekort is gedaan. (r.o. 6.5) Dit wordt het Zwolsman-criterium
genoemd. (noot, punt 1)
Drugskoerier: 67a lid 2: voor voorlopige hechtenis moet sprake zijn van een ernstig
geschokte rechtsorde.
Bewaring is een vorm van voorlopige hechtenis.
Voor een ernstig geschokte rechtsorde moet sprake zijn van een public disorder. Het feit
moet zo ernstig zijn, dat het met de heersende rechtsovertuiging zou strijden en het in de
samenleving onbegrijpelijk en onaanvaardbaar zou worden gevonden dat de verdachte haar
berechting in vrijheid zou mogen afwachten. De straf die op het feit is gesteld is niet
doorslaggevend.
Ruisstrategie:
Zie vraag 3.1+3.2 wg.
In onderhavige zaak is sprake van een opsporingsmethode die niet in de wet is geregeld. De
opsporingsautoriteiten zijn daarom alleen bevoegd deze in te zetten, wanneer zij geen
disproportionele inbreuk maakt op de grondrechten van burgers en niet zeer risicovol is voor
de integriteit en beheersbaarheid van de opsporing.
Is hieraan voldaan, dán kan geoordeeld worden dat er geen schending van beginselen van
een behoorlijke procesorde heeft plaatsgevonden, waardoor doelbewust of met grove
veronachtzaming van de belangen van de verdachte aan diens recht op een eerlijke
behandeling van zijn zaak is tekortgedaan.
(r.o. 2.3.2)
Zowel het Hof als de Hoge Raad hebben aan de hand van de volgende gezichtspunten
geoordeeld dat geen sprake is van een schending van behoorlijke procesorde:
- Ernst van het feit
- Het zonder resultaat zijn gebleven van andere opsporingsmethoden
- Beperkte mate van misleiding
- Verleend zijn van toestemming door de officier van justitie
- De verslaglegging omtrent de inzet van het opsporingsmiddel en de aldus aan de rechter
geboden mogelijkheid van controle daarop.
(r.o. 2.3.4)
Het voorgaande leidt tot het oordeel dat het OM niet niet-ontvankelijk verklaard kan
worden op grond van art. 359a, tweede lid, onder c, Sv, omdat er geen sprake is van een
schending van beginselen van een behoorlijke procesorde.
WEEK 1:
HR Aanslag op Hoog Catharijne: op basis van een anonieme tip kan een redelijk vermoeden
van de aanwezigheid van wapens worden aangenomen. Het beoordelingskader van een
anonieme tip is afhankelijk van de omstandigheden van het geval:
Strafbaar feit moet concreet = gedetailleerd worden aangeduid
De bruikbaarheid en aannemelijkheid van de informatie moeten daadwerkelijk
worden beoordeeld door politie en/of justitie
Zie wg opdr 3
HR Veiligheidsfouillering: veiligheidsfouillering is niet gericht op waarheidsvinding of het
vergaren van bewijsmateriaal, maar het strekt tot afwending van gevaar. (bv als iemand een
cellencomplex in gaat). Door deze strekking moet onder het aftasten en doorzoeken van
kleding mede worden begrepen, een onderzoek van voorwerpen die hij mee draagt.
HR ontbreken machtiging ter doorzoeking: voor het doorzoeken van een woning is in
beginsel een machtiging vereist van de rechter-commissaris. Voor de aanhouding van een
persoon is een machtiging van de OvJ voldoende.
Voor doorzoeking van art. 97 Sv is er sprake van een vormverzuim krachtens 359a lid 1 sv,
wanneer er geen schriftelijke machtiging wordt verleend. Voor een mondelinge machtiging
worden hieraan echter geen rechtsgevolgen toegekend.
Er is hier ook sprake van strafvermindering doordat de redelijke termijn van art. 6 evrm is
overschreden.
WEEK 2:
Ozturk t. Duitsland:
Zie wg opdr 1.1 + 8 su
Assistance of a lawyer already at the initial stages of police interrogation en access to a
lawyer as from the first interrogation by the police. Geen recht op bijstand tijdens het
verhoor, maar voorafgaand moet verdachte wel een raadsman kunnen consulteren.
De bepalingen van het evrm (art. 6 hier) zijn te kwalificeren als minimumwaarborgen waar
lidstaten aan moeten voldoen.
Hoe wordt dan bepaald of een bepaalde ‘regulatory offence’ een ‘criminal one within the
meaning of that Article’ is? Zie para. 50:
1) Valt de desbetreffende delictsomschrijving naar nationaal recht onder strafrecht?
Deze vraag is echter maar van relatieve waarde t.o.v. de andere vereisten. (para. 52,
eerste zin)
2) De aard van de overtreding
3) Aard en zwaarte van de sanctie welke betrokkene riskeerde
Verder is sprake van een ‘charge’ op het moment dat een ‘official notification’ is gegeven
aan de verdachte door een ‘competent authority’. (para. 55)
, Zaanse verhoormethode:
Zie vraag 3.2 wg
Pressieverbod.
Beoordeling Hof: Het hof oordeelde dat het gebruik van familiefoto’s in strijd is met de eisen
van een eerlijk proces. Deze inbreuk is echter – mede gezien in het licht van de uitzonderlijke
ernst van het feit – niet zo ernstig dat dit tot niet-ontvankelijkverklaring van het OM in zijn
strafvervolging zou moeten leiden. (r.o. 6.4)
Beoordeling door de Hoge Raad: Volgens de Hoge Raad kan het OM pas (als ultimum
remedium) niet-ontvankelijk worden verklaard, indien sprake is van ernstige inbreuken op
beginselen van behoorlijke procesorde, waardoor doelbewust of met grove
veronachtzaming van de belangen van de verdachte aan diens recht op een eerlijke
behandeling van zijn zaak is tekort is gedaan. (r.o. 6.5) Dit wordt het Zwolsman-criterium
genoemd. (noot, punt 1)
Drugskoerier: 67a lid 2: voor voorlopige hechtenis moet sprake zijn van een ernstig
geschokte rechtsorde.
Bewaring is een vorm van voorlopige hechtenis.
Voor een ernstig geschokte rechtsorde moet sprake zijn van een public disorder. Het feit
moet zo ernstig zijn, dat het met de heersende rechtsovertuiging zou strijden en het in de
samenleving onbegrijpelijk en onaanvaardbaar zou worden gevonden dat de verdachte haar
berechting in vrijheid zou mogen afwachten. De straf die op het feit is gesteld is niet
doorslaggevend.
Ruisstrategie:
Zie vraag 3.1+3.2 wg.
In onderhavige zaak is sprake van een opsporingsmethode die niet in de wet is geregeld. De
opsporingsautoriteiten zijn daarom alleen bevoegd deze in te zetten, wanneer zij geen
disproportionele inbreuk maakt op de grondrechten van burgers en niet zeer risicovol is voor
de integriteit en beheersbaarheid van de opsporing.
Is hieraan voldaan, dán kan geoordeeld worden dat er geen schending van beginselen van
een behoorlijke procesorde heeft plaatsgevonden, waardoor doelbewust of met grove
veronachtzaming van de belangen van de verdachte aan diens recht op een eerlijke
behandeling van zijn zaak is tekortgedaan.
(r.o. 2.3.2)
Zowel het Hof als de Hoge Raad hebben aan de hand van de volgende gezichtspunten
geoordeeld dat geen sprake is van een schending van behoorlijke procesorde:
- Ernst van het feit
- Het zonder resultaat zijn gebleven van andere opsporingsmethoden
- Beperkte mate van misleiding
- Verleend zijn van toestemming door de officier van justitie
- De verslaglegging omtrent de inzet van het opsporingsmiddel en de aldus aan de rechter
geboden mogelijkheid van controle daarop.
(r.o. 2.3.4)
Het voorgaande leidt tot het oordeel dat het OM niet niet-ontvankelijk verklaard kan
worden op grond van art. 359a, tweede lid, onder c, Sv, omdat er geen sprake is van een
schending van beginselen van een behoorlijke procesorde.
