Straf- en Strafprocesrecht College 1 | Maastricht University | 2025/26

Nemo tenetur-beginsel



Inhoudsopgave
Deel I: Opfrissen inleiding straf- en strafprocesrecht.......................................2

Inleiding straf- en strafprocesrecht.................................................................2
Legaliteitsbeginsel.......................................................................................................... 2
Soorten strafbare feiten:................................................................................................. 2
Voorwaarden voor strafbaarheid:...................................................................................2
Rechtelijk beslissingsmodel (artt. 348 jo. 350 Sv)...........................................................2
Opzet en schuld.............................................................................................................. 2
Strafuitsluitingsgronden.................................................................................................. 3
Causaliteit....................................................................................................................... 3
Poging en voorbereiding................................................................................................. 3
Deelneming.................................................................................................................... 3
Daderschap rechtspersonen........................................................................................... 3
Verdachte- en verdenkingsbegrip...................................................................................4
Opsporing en toezicht/controle.......................................................................................4
Verhoor........................................................................................................................... 4
Opsporingsbevoegdheden & dwangmiddelen.................................................................4
Rechts beschermende waarborgen.................................................................................5
Onderzoek ter terechtzitting........................................................................................... 5

Deel II: Nemo tenetur-beginsel.......................................................................5
Nemo tenetur-beginsel: algemeen..................................................................................5
Nemo tenetur-beginsel: Straatsburg...............................................................................5
Nemo tenetur-beginsel: Funke t. Frankrijk (EHRM 25 februari 1993)...........................5
Nemo tenetur-beginsel: Saunders t. VK (EHRM 17 december 1996)...........................5
Nemo tenetur-beginsel: hoofdlijnen Saunders uitspraak.............................................6
Nemo tenetur-beginsel: post-Saunders rechtspraak J.B. t. Zwitsreland (EHRM 3 mei
2001)........................................................................................................................... 6
Nemo tenetur-beginsel: Jalloh t. Duitsland (EHRM 11 juli 2006)..................................6
Nemo tenetur-beginsel: O’Halloran en Francis t. VK (EHRM 29 juni 2007)..................6
Nemo tenetur-beginsel: Uitspraak HR: NJ 2021/120 (gedwongen biometrische
ontgrendeling)............................................................................................................. 7
Nemo tenetur-beginsel: samenvattend...........................................................................7

, Nemo tenetur-beginsel




Deel I: Opfrissen inleiding straf- en
strafprocesrecht
 Materieel: Sr & bijzondere wetgeving
 Formeel: Sv & bijzondere wetgeving



Inleiding straf- en strafprocesrecht
Legaliteitsbeginsel
 Art. 1 lid 1 Sr;
 Art. 1 Sv;
 Art. 16 Gw;
 Art. 7 lid 1 EVRM;
 Art. 15 lid 1 IVBPR.

Soorten strafbare feiten:
 Overtredingen en misdrijven;
 Doleuze (opzet) en culpoze (schuld) delicten;
 Verschillende rechtsbelangen (bijv. levens- , zeden- en
vermogensdelicten).

Voorwaarden voor strafbaarheid:
 Menselijke gedraging;
 In strijd met de wet (voldoet aan een delictsomschrijving);
 Wederrechtelijik; en
 Aan de schuld van de verdachte te wijten.

Rechtelijk beslissingsmodel (artt. 348 jo. 350 Sv)
 Dagvaarding geldig? (Voorvraag)
 Rechtbank bevoegd? (Voorvraag)
o Absolute en relatieve competentie;
 OvJ ontvankelijk? (Voorvraag)
 Redenen voor schorsing der vervolging? (Voorvraag)
 Ten laste gelegde bewezen? (Hoofdvraag)
 Bewezenverklaring strafbaar (kwalificatievraag)? (Hoofdvraag)
 Verdachte strafbaar? (Hoofdvraag)
 Welke sanctie moet worden opgelegd? (Hoofdvraag)

Opzet en schuld
 Verschillende betekenissen van de term schuld
o Schuldig aan (feitelijk gedaan);
o Schuld als bestanddeel (hogere drempel – denk aan
verwijtbare aanmerkelijke gedraging).
 Verschillende gradaties van opzet:
o Doelopzet;