College 4 Straf- en Strafprocesrecht | Maastricht University | 2025/26

Materieel en formeel strafrecht



Inhoudsopgave
Onderwerp 1.................................................................................................. 2
Voorwaarden voor strafbaarheid....................................................................................2

Onderwerp 2.................................................................................................. 2
Beslissingsmodel ex artt. 348/350 Sv:............................................................................2
Uitspraak incl. motivering............................................................................................... 2

Onderwerp 3.................................................................................................. 2
Causaliteitstheorieën...................................................................................................... 2
HIV-jurisprudentie........................................................................................................... 3
Groninger HIV-zaak......................................................................................................... 3

Onderwerp 4.................................................................................................. 4
Opzet en schuld.............................................................................................................. 4
Betekenissen van schuld................................................................................................ 4
Wettelijke schuldvormen................................................................................................ 4
Lastige overgangen........................................................................................................ 5
Belangrijke jurisprudentie...........................................................................................5
Black-out................................................................................................................. 5
Dood door schuld in het verkeer..............................................................................5
Filefuikzaak.............................................................................................................. 5
Nieuwe jurisprudentie................................................................................................. 5
Een moment van onoplettendheid...........................................................................5
Roekeloosheid in het verkeer..................................................................................5
Meervoudige doodslag in het verkeer......................................................................5
Belangrijke jurisprudentie...........................................................................................5
Cocaïne in koekjes-vonnis.......................................................................................5
Misdrijven en overtredingen in de Opiumwet.................................................................5
Houd goed uit elkaar...................................................................................................... 5

Onderwerp 5.................................................................................................. 6
Strafuitsluitingsgronden.................................................................................................. 6
Buitenwettelijk AVAS................................................................................................... 6
Culpa/dolus in causa................................................................................................... 6




1

, Materieel en formeel strafrecht




Onderwerp 1
Voorwaarden voor strafbaarheid
 Menselijke gedraging;
 Strafbaar gesteld in de wet/delictsomschrijving;
 Wederrechtelijkheid (element);
 Verwijtbaarheid (element).
o Persoonlijk; het kan niet wat je hebt gedaan, maar het valt jou
niet te verwijten.


Onderwerp 2
Beslissingsmodel ex artt. 348/350 Sv:
 Formele vragen (art. 348 Sv);
o Antwoorden in art. 349 lid 1 Sv.
 Materiële vragen (art. 350 Sv).
o Strafbaarheid van het feit valt op te splitsen in twee vragen:
 Is het strafbare feit te kwalificeren?
 Is het strafbare feit wederrechtelijk?
 RVG
o Antwoorden in art. 351 Sv: vrijspraak, 352 lid 1: vrijspraak en
art. 352 lid 2 Sv: OVAR.

Uitspraak incl. motivering
 Art. 358 lid 1 Sv: alle negatieve beslissingen op voorvragen
(verwijzen naar art. 349 Sv, niet naar art. 348 Sv);
 Art. 358 lid 2 Sv: alle beslissingen op de hoofdvragen (verwijzen
naar art. 350 Sv, niet naar art. 351 en 352 Sv;
 Art. 358 lid 3 Sv: alle negatieve beslissingen op verweren met
betrekking tot de voor- en hoofdvragen, behalve bewijs- en
strafmaatverweren (die worden nl. niet genoemd);
 Bewijs en strafmatregelen  uitdrukkelijk onderbouwde standpunten
ex art. 359 lid 2 tweede volzin Sv.


Onderwerp 3
Causaliteitstheorieën
 Conditio sine qua non (ondergrens);
 Causa proxima-theorie;
 Theorie van de adequate veroorzaking (adequatietheorie incl.
voorzienbaarheid ex post);
 Redelijke toerekening (heersende leer):
o Op het moment dat jij geweld gebruikt of de intentie hebt op
geweld te gebruiken (intentie), in redelijk komt alles wat erna
volgt in beginsel voor jouw rekening.
2