FISCAAL RECHT
Jaar 1 blok 7
,Inhoudsopgave
Week 1......................................................................................................................................................................... 4
Waarom heft de overheid belastingen?...............................................................................................................................4
Functies van belastingheffing:.........................................................................................................................................4
Definitie ‘belastingen’......................................................................................................................................................4
Kernprobleem belastingwetgeving, belastingbeginselen...............................................................................................4
Spelers in het fiscale veld................................................................................................................................................4
Belastingdienst is gebonden aan de wet en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur:.....................................5
Formeel belastingrecht....................................................................................................................................................5
Wijzen van belastingheffing............................................................................................................................................6
Te weinig belasting geheven......................................................................................................................................6
Machtsmiddelen van de belastingdienst........................................................................................................................6
Rechtsbescherming.........................................................................................................................................................7
Inkomstenbelasting..............................................................................................................................................................8
Structuur van de Wet IB 2001.........................................................................................................................................8
Definities in de wet IB.................................................................................................................................................8
Sommige definities in de AWR!..................................................................................................................................8
Structuur van de Wet IB 2001.........................................................................................................................................8
Boxen-systeem................................................................................................................................................................9
Verliesverrekening....................................................................................................................................................10
Wanneer ontstaat de belastingschuld (tijdstip van genieting)?...............................................................................10
Hoofdstuk 6 en 8 Wet IB 2001.......................................................................................................................................10
Verschil persoonsgebonden aftrek (h6) en heffingskorting (h8)?............................................................................10
Factoren bij verschuldigde belasting........................................................................................................................11
Wie geniet winst uit onderneming?...................................................................................................................................11
Onderneming.................................................................................................................................................................11
Krijgt sneller met BTW (belasting toegevoegde waarde) te maken..................................................................................12
Kernbegrippen van de omzetbelasting.........................................................................................................................12
Toetsing door inspecteur...............................................................................................................................................13
Vermogensetikettering..................................................................................................................................................13
Wanneer wordt winst uit onderneming genoten?.............................................................................................................13
Samenvatting hoofdlijn winst uit onderneming.................................................................................................................13
Ondernemersfaciliteiten leidend tot afstel: inbreuken op totaalwinstbegrip..............................................................14
Ondernemingsfaciliteiten leidend tot uitstel van belastingheffing: inbreuk op gkg....................................................14
Verliesverrekening.........................................................................................................................................................14
Week 2....................................................................................................................................................................... 14
Structuur van de Wet Vpb 1969: de belangrijkste hoofdstukken.......................................................................................14
Wie is belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting?...........................................................................................15
Verenigingen/stichtingen.........................................................................................................................................15
Wat wordt belast?.........................................................................................................................................................15
Wat is winst voor de VPB?........................................................................................................................................15
Vermogensetikettering?...........................................................................................................................................15
Kapitaalsfeer (stortingen en onttrekkingen)......................................................................................................................15
In de jurisprudentie worden voor de aanwezigheid van een vermomde winstuitdeling de volgende voorwaarden
gesteld:...............................................................................................................................................................................16
Zakelijk handelen tussen gelieerde vennootschappen.......................................................................................................16
Samenvatting hoofdlijn winst in VPB.................................................................................................................................16
Hoeveel wordt belast in de VPB....................................................................................................................................16
Verliesverrekening.........................................................................................................................................................16
Dividendbelasting (ONTTREKKING)....................................................................................................................................16
1
, Twee bijzondere regelingen in de vennootschapsbelasting...............................................................................................17
Wat is een deelneming?................................................................................................................................................17
Deelnemingsvrijstelling.................................................................................................................................................17
Deelneming....................................................................................................................................................................17
Fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting.........................................................................................................17
Fiscale eenheid Vpb.......................................................................................................................................................17
Redenen geen fiscale eenheid:.................................................................................................................................18
Wettelijke vereisten fiscale eenheid: art. 15 VPB.........................................................................................................18
Wanneer gaat fiscale eenheid in?.................................................................................................................................18
Grensoverschrijding?................................................................................................................................................18
De twee in de praktijk meest voorkomende wijzen waarop de fiscale eenheid ten aanzien van een
dochtermaatschappij wordt beëindigd, zijn:................................................................................................................18
Dividendbelasting en fiscale eenheid.................................................................................................................................19
Week 3....................................................................................................................................................................... 19
Herhaling systematiek IB....................................................................................................................................................19
Belastbaar loon in de inkomstenbelasting.........................................................................................................................19
Wat is loon?...................................................................................................................................................................19
Hoe loonbegrip verder ingevuld?..................................................................................................................................19
Loonbelasting: kernpunten...........................................................................................................................................19
1. Subject: Wie is werknemer...................................................................................................................................20
Ad 2: Dienstbetrekking........................................................................................................................................20
Ad 3: Vervolg eisen werknemerschap, inhoudingsplichtige................................................................................20
2. Object: Wat is belast?...........................................................................................................................................20
Wanneer moet inhoudingsplichtige aangifte doen en loonbelasting afdragen?..........................................................20
Voordelen van deze heffingswijze voor de overheid....................................................................................................21
Daarom ruim werknemersbegrip.............................................................................................................................21
Terug naar de inkomstenbelasting.....................................................................................................................................21
Daarom afstemming LB en IB:.......................................................................................................................................21
Voordeel voor werknemers...........................................................................................................................................21
Geen onderneming en geen loon, maar wel inkomen: resultaat uit overige werkzaamheden (ROW).............................21
Wat is resultaat uit overige werkzaamheden?..............................................................................................................21
Afbakening tov winst uit onderneming....................................................................................................................21
Wanneer is resultaat belast?.........................................................................................................................................22
Onderscheid WUO, loon & ROW?......................................................................................................................................22
Overeenkomsten WUO, loon & ROW?...............................................................................................................................22
Belastbare inkomsten uit eigen woning afdeling 3.6........................................................................................................22
Wat is een eigen woning?.............................................................................................................................................22
Wat zijn inkomsten uit eigen woning?..........................................................................................................................22
Aftrekbare kosten.....................................................................................................................................................22
Aftrekbaar.................................................................................................................................................................22
Genietingsmoment?......................................................................................................................................................23
Bijleenregeling...............................................................................................................................................................23
Annuïtaire aflossingsverplichting art. 3.119a lid 1 onder b en c Wet IB.......................................................................23
Wet Belastingen van rechtsverkeer....................................................................................................................................24
Vraag..................................................................................................................................................................................24
Periodieke uitkeringen & verstrekkingen...........................................................................................................................24
Zorgtoeslag.........................................................................................................................................................................24
Schenk- en erfbelasting......................................................................................................................................................25
Week 4....................................................................................................................................................................... 25
Hoofdstukken waar aandelen onder kunnen vallen...........................................................................................................26
2
, Box 2...................................................................................................................................................................................26
Subject: Wie heeft een ab?...........................................................................................................................................26
Wat moet tot een ab worden gerekend?......................................................................................................................26
Object: Wat wordt belast?............................................................................................................................................26
Omvang ‘reguliere voordelen’ ( is dus bruto dividend)............................................................................................26
Omvang ‘vervreemdingsvoordelen’.........................................................................................................................26
Wanneer wordt het inkomen uit ab belast?.................................................................................................................26
Tarief..............................................................................................................................................................................27
Verliezen........................................................................................................................................................................27
Box 3...................................................................................................................................................................................27
Fictie m.b.t. rendement (5.2, lid 1)................................................................................................................................27
Fictie m.b.t. soort belegging (5.2, lid 1).........................................................................................................................27
Gevolgenficties..............................................................................................................................................................27
Rendementsgrondslag...................................................................................................................................................27
Berekenen Belastbaar inkomen uit sparen en beleggen..............................................................................................28
1. Grondslag..............................................................................................................................................................28
2. Voordeel uit sparen en beleggen..........................................................................................................................28
3. Belastbaar inkomen uit sparen en beleggen........................................................................................................28
4. Belasting op belastbaar inkomen uit sparen en beleggen...................................................................................28
Internationaal en Europees belastingrecht........................................................................................................................28
Vraag..............................................................................................................................................................................28
Aanknopingspunten voor belastingheffing (natuurlijk persoon/rechtspersoon).........................................................28
Toepassing van de aanknopingspunten op de Nederlandse wet.............................................................................29
Toepassing woonplaatsbeginsel in Nederland....................................................................................................29
Nationaliteit/recht van oprichting............................................................................................................................29
Bronlandbeginsel......................................................................................................................................................29
Vraag..............................................................................................................................................................................29
Probleem: (drie)dubbele belastingheffing....................................................................................................................29
Algemene voorrangsregels in verdragen......................................................................................................................29
Vraag..................................................................................................................................................................................30
Europees recht en belastingen...........................................................................................................................................30
Invloed van het Europees recht: Fiscale eenheid..........................................................................................................30
3
, Week 1
Waarom heft de overheid belastingen?
Functies van belastingheffing:
Budgettair (financieringsfunctie): ter bekostiging van overheidsuitgaven
Inkomensherverdeling (inkomensbeleid): tussen personen, personen en bedrijven, generaties
Instrumenteel (regulerende functie): sturen van gedrag van burgers en ondernemingen ten behoeve van
beleidsdoelstellingen bv op gebied van economie, milieu, gezondheid, kunst en cultuur (fiscalisten:
nevendoelstellingen) te realiseren
Definitie ‘belastingen’
Materiële definitie: Gedwongen financiële bijdragen van burgers en bedrijven aan de overheid zonder
individuele tegenprestatie, ter financiering van collectieve uitgaven die geheven worden volgens
democratisch tot stand gekomen regels (belastingwetten en -verordeningen)
Democratisch tot stand gekomen cruciaal want zo van roof onderscheiden + geen boete, want boete =
straf = in strijd met het begrip ‘criminal charge’ uit art. 6 EVRM!!
Formele definitie: belasting is elke heffing die door de wet zo wordt genoemd.
o Belang: art. 104 GW: belastingen mogen slechts uit kracht van een wet worden geheven
(legaliteitsbeginsel).
o Lokale belastingen: art. 132 GW: een Wet IFZ bepaalt welke belastingen men mag heffen, uitwerking
vindt plaats in belastingverordeningen. De rechtsbasis voor een aanslag is dus de verordening! Dus
een getrapt legaliteitsbeginsel bij lokale overheden.
Retributies (of rechten) = Betalingen die de overheid krachtens algemene regelen vordert ter zake van een
concrete door haar in haar functie als zodanig individueel bewezen dienst.
o Individueel bewezen dienst (of anders gezegd een rechtstreeks individueel aanwijsbare
contraprestatie moet tegenover de betaling staan).
Kernprobleem belastingwetgeving, belastingbeginselen
• Hoe wordt de ‘belastingdruk’ verdeeld over de burgers? →bijdrage ‘fair share’ aan overheidsuitgaven
• Primair politieke keuze
• Algemene beginselen eisen in ieder geval dat belasting is:
o Rechtvaardig (volgens maatschappelijke opvattingen van het moment)
o Effectief
o Efficiënt
Spelers in het fiscale veld
• Fiscale wetgever
o Staatssecretaris van Financiën (sinds 2020 één voor Fiscaliteit en Belastingdiensten één voor
Toeslagen en Douane) zorgt in beginsel voor wetsvoorstellen
o Tweede Kamer en Eerste Kamer keurenwettengoed (of af)
o Probleem: snel handelen noodzakelijk indien sprake is van ‘heffingslek’
o Soms met ‘terugwerkende kracht’: veel kritiek
• Uitvoerder van de belastingwet
o Belastingdienst:
Inspecteur regelt de belastingheffing
Ontvanger regelt de belastinginning (invorderingswet)
o Staatssecretaris van Financiën:
Stuurt inspecteurs aan (maakt beleid)
Neemt besluiten die openbaar worden gemaakt op uitlatingen als uitvoerder te vertrouwen (itt
als medewetgever)
Dubbele pet
• Belastingrechter
4
Jaar 1 blok 7
,Inhoudsopgave
Week 1......................................................................................................................................................................... 4
Waarom heft de overheid belastingen?...............................................................................................................................4
Functies van belastingheffing:.........................................................................................................................................4
Definitie ‘belastingen’......................................................................................................................................................4
Kernprobleem belastingwetgeving, belastingbeginselen...............................................................................................4
Spelers in het fiscale veld................................................................................................................................................4
Belastingdienst is gebonden aan de wet en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur:.....................................5
Formeel belastingrecht....................................................................................................................................................5
Wijzen van belastingheffing............................................................................................................................................6
Te weinig belasting geheven......................................................................................................................................6
Machtsmiddelen van de belastingdienst........................................................................................................................6
Rechtsbescherming.........................................................................................................................................................7
Inkomstenbelasting..............................................................................................................................................................8
Structuur van de Wet IB 2001.........................................................................................................................................8
Definities in de wet IB.................................................................................................................................................8
Sommige definities in de AWR!..................................................................................................................................8
Structuur van de Wet IB 2001.........................................................................................................................................8
Boxen-systeem................................................................................................................................................................9
Verliesverrekening....................................................................................................................................................10
Wanneer ontstaat de belastingschuld (tijdstip van genieting)?...............................................................................10
Hoofdstuk 6 en 8 Wet IB 2001.......................................................................................................................................10
Verschil persoonsgebonden aftrek (h6) en heffingskorting (h8)?............................................................................10
Factoren bij verschuldigde belasting........................................................................................................................11
Wie geniet winst uit onderneming?...................................................................................................................................11
Onderneming.................................................................................................................................................................11
Krijgt sneller met BTW (belasting toegevoegde waarde) te maken..................................................................................12
Kernbegrippen van de omzetbelasting.........................................................................................................................12
Toetsing door inspecteur...............................................................................................................................................13
Vermogensetikettering..................................................................................................................................................13
Wanneer wordt winst uit onderneming genoten?.............................................................................................................13
Samenvatting hoofdlijn winst uit onderneming.................................................................................................................13
Ondernemersfaciliteiten leidend tot afstel: inbreuken op totaalwinstbegrip..............................................................14
Ondernemingsfaciliteiten leidend tot uitstel van belastingheffing: inbreuk op gkg....................................................14
Verliesverrekening.........................................................................................................................................................14
Week 2....................................................................................................................................................................... 14
Structuur van de Wet Vpb 1969: de belangrijkste hoofdstukken.......................................................................................14
Wie is belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting?...........................................................................................15
Verenigingen/stichtingen.........................................................................................................................................15
Wat wordt belast?.........................................................................................................................................................15
Wat is winst voor de VPB?........................................................................................................................................15
Vermogensetikettering?...........................................................................................................................................15
Kapitaalsfeer (stortingen en onttrekkingen)......................................................................................................................15
In de jurisprudentie worden voor de aanwezigheid van een vermomde winstuitdeling de volgende voorwaarden
gesteld:...............................................................................................................................................................................16
Zakelijk handelen tussen gelieerde vennootschappen.......................................................................................................16
Samenvatting hoofdlijn winst in VPB.................................................................................................................................16
Hoeveel wordt belast in de VPB....................................................................................................................................16
Verliesverrekening.........................................................................................................................................................16
Dividendbelasting (ONTTREKKING)....................................................................................................................................16
1
, Twee bijzondere regelingen in de vennootschapsbelasting...............................................................................................17
Wat is een deelneming?................................................................................................................................................17
Deelnemingsvrijstelling.................................................................................................................................................17
Deelneming....................................................................................................................................................................17
Fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting.........................................................................................................17
Fiscale eenheid Vpb.......................................................................................................................................................17
Redenen geen fiscale eenheid:.................................................................................................................................18
Wettelijke vereisten fiscale eenheid: art. 15 VPB.........................................................................................................18
Wanneer gaat fiscale eenheid in?.................................................................................................................................18
Grensoverschrijding?................................................................................................................................................18
De twee in de praktijk meest voorkomende wijzen waarop de fiscale eenheid ten aanzien van een
dochtermaatschappij wordt beëindigd, zijn:................................................................................................................18
Dividendbelasting en fiscale eenheid.................................................................................................................................19
Week 3....................................................................................................................................................................... 19
Herhaling systematiek IB....................................................................................................................................................19
Belastbaar loon in de inkomstenbelasting.........................................................................................................................19
Wat is loon?...................................................................................................................................................................19
Hoe loonbegrip verder ingevuld?..................................................................................................................................19
Loonbelasting: kernpunten...........................................................................................................................................19
1. Subject: Wie is werknemer...................................................................................................................................20
Ad 2: Dienstbetrekking........................................................................................................................................20
Ad 3: Vervolg eisen werknemerschap, inhoudingsplichtige................................................................................20
2. Object: Wat is belast?...........................................................................................................................................20
Wanneer moet inhoudingsplichtige aangifte doen en loonbelasting afdragen?..........................................................20
Voordelen van deze heffingswijze voor de overheid....................................................................................................21
Daarom ruim werknemersbegrip.............................................................................................................................21
Terug naar de inkomstenbelasting.....................................................................................................................................21
Daarom afstemming LB en IB:.......................................................................................................................................21
Voordeel voor werknemers...........................................................................................................................................21
Geen onderneming en geen loon, maar wel inkomen: resultaat uit overige werkzaamheden (ROW).............................21
Wat is resultaat uit overige werkzaamheden?..............................................................................................................21
Afbakening tov winst uit onderneming....................................................................................................................21
Wanneer is resultaat belast?.........................................................................................................................................22
Onderscheid WUO, loon & ROW?......................................................................................................................................22
Overeenkomsten WUO, loon & ROW?...............................................................................................................................22
Belastbare inkomsten uit eigen woning afdeling 3.6........................................................................................................22
Wat is een eigen woning?.............................................................................................................................................22
Wat zijn inkomsten uit eigen woning?..........................................................................................................................22
Aftrekbare kosten.....................................................................................................................................................22
Aftrekbaar.................................................................................................................................................................22
Genietingsmoment?......................................................................................................................................................23
Bijleenregeling...............................................................................................................................................................23
Annuïtaire aflossingsverplichting art. 3.119a lid 1 onder b en c Wet IB.......................................................................23
Wet Belastingen van rechtsverkeer....................................................................................................................................24
Vraag..................................................................................................................................................................................24
Periodieke uitkeringen & verstrekkingen...........................................................................................................................24
Zorgtoeslag.........................................................................................................................................................................24
Schenk- en erfbelasting......................................................................................................................................................25
Week 4....................................................................................................................................................................... 25
Hoofdstukken waar aandelen onder kunnen vallen...........................................................................................................26
2
, Box 2...................................................................................................................................................................................26
Subject: Wie heeft een ab?...........................................................................................................................................26
Wat moet tot een ab worden gerekend?......................................................................................................................26
Object: Wat wordt belast?............................................................................................................................................26
Omvang ‘reguliere voordelen’ ( is dus bruto dividend)............................................................................................26
Omvang ‘vervreemdingsvoordelen’.........................................................................................................................26
Wanneer wordt het inkomen uit ab belast?.................................................................................................................26
Tarief..............................................................................................................................................................................27
Verliezen........................................................................................................................................................................27
Box 3...................................................................................................................................................................................27
Fictie m.b.t. rendement (5.2, lid 1)................................................................................................................................27
Fictie m.b.t. soort belegging (5.2, lid 1).........................................................................................................................27
Gevolgenficties..............................................................................................................................................................27
Rendementsgrondslag...................................................................................................................................................27
Berekenen Belastbaar inkomen uit sparen en beleggen..............................................................................................28
1. Grondslag..............................................................................................................................................................28
2. Voordeel uit sparen en beleggen..........................................................................................................................28
3. Belastbaar inkomen uit sparen en beleggen........................................................................................................28
4. Belasting op belastbaar inkomen uit sparen en beleggen...................................................................................28
Internationaal en Europees belastingrecht........................................................................................................................28
Vraag..............................................................................................................................................................................28
Aanknopingspunten voor belastingheffing (natuurlijk persoon/rechtspersoon).........................................................28
Toepassing van de aanknopingspunten op de Nederlandse wet.............................................................................29
Toepassing woonplaatsbeginsel in Nederland....................................................................................................29
Nationaliteit/recht van oprichting............................................................................................................................29
Bronlandbeginsel......................................................................................................................................................29
Vraag..............................................................................................................................................................................29
Probleem: (drie)dubbele belastingheffing....................................................................................................................29
Algemene voorrangsregels in verdragen......................................................................................................................29
Vraag..................................................................................................................................................................................30
Europees recht en belastingen...........................................................................................................................................30
Invloed van het Europees recht: Fiscale eenheid..........................................................................................................30
3
, Week 1
Waarom heft de overheid belastingen?
Functies van belastingheffing:
Budgettair (financieringsfunctie): ter bekostiging van overheidsuitgaven
Inkomensherverdeling (inkomensbeleid): tussen personen, personen en bedrijven, generaties
Instrumenteel (regulerende functie): sturen van gedrag van burgers en ondernemingen ten behoeve van
beleidsdoelstellingen bv op gebied van economie, milieu, gezondheid, kunst en cultuur (fiscalisten:
nevendoelstellingen) te realiseren
Definitie ‘belastingen’
Materiële definitie: Gedwongen financiële bijdragen van burgers en bedrijven aan de overheid zonder
individuele tegenprestatie, ter financiering van collectieve uitgaven die geheven worden volgens
democratisch tot stand gekomen regels (belastingwetten en -verordeningen)
Democratisch tot stand gekomen cruciaal want zo van roof onderscheiden + geen boete, want boete =
straf = in strijd met het begrip ‘criminal charge’ uit art. 6 EVRM!!
Formele definitie: belasting is elke heffing die door de wet zo wordt genoemd.
o Belang: art. 104 GW: belastingen mogen slechts uit kracht van een wet worden geheven
(legaliteitsbeginsel).
o Lokale belastingen: art. 132 GW: een Wet IFZ bepaalt welke belastingen men mag heffen, uitwerking
vindt plaats in belastingverordeningen. De rechtsbasis voor een aanslag is dus de verordening! Dus
een getrapt legaliteitsbeginsel bij lokale overheden.
Retributies (of rechten) = Betalingen die de overheid krachtens algemene regelen vordert ter zake van een
concrete door haar in haar functie als zodanig individueel bewezen dienst.
o Individueel bewezen dienst (of anders gezegd een rechtstreeks individueel aanwijsbare
contraprestatie moet tegenover de betaling staan).
Kernprobleem belastingwetgeving, belastingbeginselen
• Hoe wordt de ‘belastingdruk’ verdeeld over de burgers? →bijdrage ‘fair share’ aan overheidsuitgaven
• Primair politieke keuze
• Algemene beginselen eisen in ieder geval dat belasting is:
o Rechtvaardig (volgens maatschappelijke opvattingen van het moment)
o Effectief
o Efficiënt
Spelers in het fiscale veld
• Fiscale wetgever
o Staatssecretaris van Financiën (sinds 2020 één voor Fiscaliteit en Belastingdiensten één voor
Toeslagen en Douane) zorgt in beginsel voor wetsvoorstellen
o Tweede Kamer en Eerste Kamer keurenwettengoed (of af)
o Probleem: snel handelen noodzakelijk indien sprake is van ‘heffingslek’
o Soms met ‘terugwerkende kracht’: veel kritiek
• Uitvoerder van de belastingwet
o Belastingdienst:
Inspecteur regelt de belastingheffing
Ontvanger regelt de belastinginning (invorderingswet)
o Staatssecretaris van Financiën:
Stuurt inspecteurs aan (maakt beleid)
Neemt besluiten die openbaar worden gemaakt op uitlatingen als uitvoerder te vertrouwen (itt
als medewetgever)
Dubbele pet
• Belastingrechter
4
