De wereld onder hoogspanning
7.1
Tijdens de Tweede Wereldoorlog ontmoette de Grote Drie elkaar regelmatig: de
regeringsleiders van de geallieerden, met een gemeenschappelijke vijand. Dit waren Groot-
Brittanië (Churchill), de Sovjet-Unie (Stalin) en de Verenigde Staten (Roosevelt, later
Truman). Ze bespraken hoe de oorlog zo snel mogelijk beëindigd kon worden en hoe het na
de oorlog verder moest.
Grote groepen Duitstaligen werden na de oorlog verjaagd/verplaatst: 7 miljoen uit Polen, 3
miljoen Sudeten-Duitsers uit Tsjecho-Slowakije en 1,8 miljoen uit andere landen.
In Juli 1945 kwam de Grote Drie in Potsdam bij elkaar. De meningsverschillen werden steeds
groter. Er werd wél overeenstemming bereikt over de volgende punten:
1. Alle oorlogsmisdadigers zouden bestraft worden
2. Grens Polen verschoven Oder en Neisse grens
3. Duitstalige minderheden weg uit Polen, Tsjechoslowakije en Hongarije
4. Duitsland zou economische eenheid blijven
5. Vredesverdrag voor heel Duitsland
Aan het eind van de oorlog werd Duitsland verdeeld in vier bezettingszones.
De invloedssferen werden steeds groter: de westelijke geallieerden opereerden gezamenlijk
als Westblok, de landen in Oost-Europa vormden gezamenlijk het Oostblok. In maart 1945
introduceerde Winston Churchill de grens tussen het Oostblok en het Westblok het ‘Ijzeren
Gordijn’ De toename van de Russische inbloedssfeer groeide.
De angst voor het communisme groeide in het Westen. Toen nog meer landen communistisch
dreigden te worden (o.a. China en Griekenland), besloot de Amerikaanse president Truman in
te grijpen: in een beroemde toespraak kondigde hij een koerswijzing aan. Dit is later bekend
geworden als de Trumandoctrine.
De samenwerking tussen de Grote Drie verliep stroef: de westelijke zones waren voor de
voedselvoorziening afhankelijk uit het oosten, maar de Sovjet-Unie transporteerde het voedsel
rechtstreeks naar hun eigen land. De chaos in Duitsland door de voedseltekorten werd steeds
groter en de Verenigde Staten en Engeland besloten daarom om hun bezettingszones samen te
voegen: Bizonia was een feit.Vanaf 1948 werkten de Fransen mee met de Amerikanen en
Engelsen: Bizonia Trizonia.
Het geldsysteem moest op orde worden gebracht om economisch herstel mogelijk te maken,
dus op 23 juni 1948 werd de Deutsche Mark ingevoerd. Duitsland was geen economische
eenheid meer.
De Sovjet-Unie blokkeerde de wegen naar de Westelijke delen van Berlijn omdat ze het
invoeren van de Deutsche Mark zag als schending van de afspraken.
Stalin hoopte dat het westen Berlijn zou opgeven. Dat gebeurde niet: de Amerikanen en
Engelsen gebruikten vliegtuigen om Berlijn te bevoorraden: de ‘Luchtbrug naar Berlijn.’
, De blokkade van Berlijn versterkte de samenwerking tussen de drie westelijke zones. In mei
1949 werd een nieuwe grondwet goedgekeurd: De Bondsrepubliek Duitsland (BRD) en de
Duitse Democratische Republiek (DDR) waren een feit. De politieke tweedeling in
Duitsland was definitief tot 1990.
De Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) werd opgericht om elkaar te
beschermen teggen het communisme. De Verenigde Staten, Canada en tien Europese landen
beloofden elkaar militaire steun. De positie van de BRD was lastig omdat men wilde
verkomen dat Duitsland op nieuw de fout in zou gaan, maar in 1955 werd besloten dat
Duitsland als soevereine staat lid mocht worden van de NAVO.
Als reactie hierop werd het Warschaupact opgericht, waarbij Oost-Europa en de DDR elkaar
militair beloofden te steunen.
7.1
Tijdens de Tweede Wereldoorlog ontmoette de Grote Drie elkaar regelmatig: de
regeringsleiders van de geallieerden, met een gemeenschappelijke vijand. Dit waren Groot-
Brittanië (Churchill), de Sovjet-Unie (Stalin) en de Verenigde Staten (Roosevelt, later
Truman). Ze bespraken hoe de oorlog zo snel mogelijk beëindigd kon worden en hoe het na
de oorlog verder moest.
Grote groepen Duitstaligen werden na de oorlog verjaagd/verplaatst: 7 miljoen uit Polen, 3
miljoen Sudeten-Duitsers uit Tsjecho-Slowakije en 1,8 miljoen uit andere landen.
In Juli 1945 kwam de Grote Drie in Potsdam bij elkaar. De meningsverschillen werden steeds
groter. Er werd wél overeenstemming bereikt over de volgende punten:
1. Alle oorlogsmisdadigers zouden bestraft worden
2. Grens Polen verschoven Oder en Neisse grens
3. Duitstalige minderheden weg uit Polen, Tsjechoslowakije en Hongarije
4. Duitsland zou economische eenheid blijven
5. Vredesverdrag voor heel Duitsland
Aan het eind van de oorlog werd Duitsland verdeeld in vier bezettingszones.
De invloedssferen werden steeds groter: de westelijke geallieerden opereerden gezamenlijk
als Westblok, de landen in Oost-Europa vormden gezamenlijk het Oostblok. In maart 1945
introduceerde Winston Churchill de grens tussen het Oostblok en het Westblok het ‘Ijzeren
Gordijn’ De toename van de Russische inbloedssfeer groeide.
De angst voor het communisme groeide in het Westen. Toen nog meer landen communistisch
dreigden te worden (o.a. China en Griekenland), besloot de Amerikaanse president Truman in
te grijpen: in een beroemde toespraak kondigde hij een koerswijzing aan. Dit is later bekend
geworden als de Trumandoctrine.
De samenwerking tussen de Grote Drie verliep stroef: de westelijke zones waren voor de
voedselvoorziening afhankelijk uit het oosten, maar de Sovjet-Unie transporteerde het voedsel
rechtstreeks naar hun eigen land. De chaos in Duitsland door de voedseltekorten werd steeds
groter en de Verenigde Staten en Engeland besloten daarom om hun bezettingszones samen te
voegen: Bizonia was een feit.Vanaf 1948 werkten de Fransen mee met de Amerikanen en
Engelsen: Bizonia Trizonia.
Het geldsysteem moest op orde worden gebracht om economisch herstel mogelijk te maken,
dus op 23 juni 1948 werd de Deutsche Mark ingevoerd. Duitsland was geen economische
eenheid meer.
De Sovjet-Unie blokkeerde de wegen naar de Westelijke delen van Berlijn omdat ze het
invoeren van de Deutsche Mark zag als schending van de afspraken.
Stalin hoopte dat het westen Berlijn zou opgeven. Dat gebeurde niet: de Amerikanen en
Engelsen gebruikten vliegtuigen om Berlijn te bevoorraden: de ‘Luchtbrug naar Berlijn.’
, De blokkade van Berlijn versterkte de samenwerking tussen de drie westelijke zones. In mei
1949 werd een nieuwe grondwet goedgekeurd: De Bondsrepubliek Duitsland (BRD) en de
Duitse Democratische Republiek (DDR) waren een feit. De politieke tweedeling in
Duitsland was definitief tot 1990.
De Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) werd opgericht om elkaar te
beschermen teggen het communisme. De Verenigde Staten, Canada en tien Europese landen
beloofden elkaar militaire steun. De positie van de BRD was lastig omdat men wilde
verkomen dat Duitsland op nieuw de fout in zou gaan, maar in 1955 werd besloten dat
Duitsland als soevereine staat lid mocht worden van de NAVO.
Als reactie hierop werd het Warschaupact opgericht, waarbij Oost-Europa en de DDR elkaar
militair beloofden te steunen.
