Hoofstuk 1 Inleiding recht
Doel van het recht: Rechtvaardigheid, Gelijkheid, Bescherming van de
zwaksten, Conflictenbeheersing, Ordenen van de samenleving en geven om
regels om conflicten te voorkomen.
Rechtsgebieden:
- Staatsrecht – Regels over de overheid is organiseert.
o Gaat over de staat ( provincie, land en gemeente)
o Laat zien wie wat doet in de overheid
o Belangrijkste wet: De Grondwet
- Bestuursrecht – Regels over wat de overheid doet
o Overheid neemt besluiten ( bijvoorbeeld uitkering,
vergunning)
o Regels voor de overheid moet handelen
o Belangrijkste wet: Algemene wet bestuursrecht (AWB)
- Strafrecht – Regels over wat verboden is
o Bijvoorbeeld: Diefstal, geweld, moord
o Bepaalt welke straf iemand krijgt
o Belangrijke wetboeken: Wetboek Strafrecht en Wetboek van
Strafvordering ( Hoe een strafzaak verloopt)
- Burgerlijk recht – Regels tussen burgers onderling. Het bestaat
uit drie delen:
1. Personen- en familierecht Huwelijk, ouderschap, gezag
en scheiding
2. Vermogensrecht Geld en spullen, koop, huur en hypotheek
3. Rechtspersonen Bedrijven en organisaties ( zoals stichting
of bedrijf)
o Belangrijke wetboeken: Burgerlijk Wetboek en Wetboek
van Burgerlijke Rechtsvorming ( Hoe civiele rechtszaken
gaan)
Jeugdrecht Regels voor jongeren tot 18 jaar. Hoort niet apart bij een
rechtsgebied, maar bij strafrecht en het burgerlijk recht. voorbeeld: Jeugdwet
Materieel recht en Formeel recht
Materieel recht Rechten en plichten, voorbeeld: Wat strafbaat is.
- Bijvoorbeeld Wetboek van Strafrecht
Formeel recht Hoe een rechtszaak gaat. Hoe regels worden uitgevoerd en
hoe politie en rechter werken
- Bijvoorbeeld Wetboek van Strafvordering
Nationaalrecht en Internationaal recht
Nationaalrecht Regels binnen een land, Elk land heeft zijn eigen wetten
Internationaal recht Afspraken tussen landen. Vastgelegd in verdragen
, - Bijvoorbeeld : EU- regels, AVG en IRVK
Hoofstuk 2 De ouder van de Jeugdige
Valt onder personen- en familierecht
Ouderlijk gezag De wettelijke plicht om een kind op te voeden en te
verzorgen, meestal hebben:
- De moeder automatisch gezag
- De vader of partner ook, als hij/zij het kind heeft erkend of
getrouwd/geregistreerd is met de moeder.
Als de ouders uit elkaar gaan hebben ze meestal samen gezag, moeten dan
samen belangrijke beslissingen nemen over het kind en beide ouders moeten
toestemming geven voor belangrijke dingen.
Juridische ouderschap Wie volgens de wet de ouders zijn van het kind. Een
kind kan maar 2 juridische ouders hebben.
Moeder
- Die het kind heeft gebaard ( zelfs als het een andere eicel is)
- Die het kind adopteert
- Die getrouwd/geregistreerd partner is van de moeder
- Het kind erkent
- Waarvan het ouderschap door de rechter is vastgesteld
Draagmoederschap Is de juridische moeder (zij baart het kind)
De wensmoeder is vaak de biologische moeder en moet het kind erkennen of
adopteren om de juridische moeder te worden.
Als de draagmoeder niet getrouwd is:
- Kan de wensmoeder het kind erkennen
- Kan de wensmoeder via het rechter gezag aanvragen
- Kan de wensmoeder na 1 jaar het kind adopteren
Als de draagmoeder wel getrouwd is:
- De erkenning door de wensmoeder kan niet
- De partner van de draagmoeder is dan al de 2 e juridische ouder
- De rechter moet eerst gezag van de draagmoeder en partner
stoppen
Vader
- Die getrouwd is met de moeder op het moment van geboorte
- Wiens partner overleden is tijdens de zwangerschap
- Die het kind erkent
, - Waarvan vaderschap door de rechter is vastgesteld
- Die kan het kind adopteert
De vader kan het vaderschap ontkennen als hij niet de biologische vader is
Als er geen getrouwde partner is Als een vrouw bij geboorte geen huwelijk
of geregistreerd partnerschap heeft:
- Is zij de enige juridische ouder
- De vader moet het kind erkennen om juridische vader te worden
Als een ander kind al erkend is, kan dat niet nog een keer. Na een
scheiding kan erkenning ook niet meer.
Erkenning Een man zegt officieel bij de gemeente dat hij de vader is dan
wordt hij de juridische vader.
Erkenning is niet mogelijk als:
- Het kind al 2 juridische ouders heeft
- De man te jong is (onder 16)
- De man onder curatele staat
- Het niet mag door familiebanden
Toestemming voor erkenning:
- Kind onder 12 jaar – Alleen moeder beslist
- Kind 12- 16 jaar – Moeder en kind moeten toestemming geven
- Vanaf 16 jaar – Alleen kind beslist
Als er geen toestemming wordt gegeven:
- Kan de rechter soms toch toestemming geven
- Als het in belang van het kind is
- Als de relatie met de moeder niet schaadt
Erkenning kan soms worden teruggedraaid bij: vergissing (dwaling), oplichting
(bedrog), misbruik van de situatie, dwang of bedreiging.
Gerechtelijke vaststelling vaderschap als de man weigert te erkennen kan
de rechter hem toch vader maken. Dit kan alleen door de moeder of het kind
aangevraagd worden.
Duo-ouderschap Bij twee moeders, de vrouwelijke partner van de moeder
heeft bijna dezelfde rechten als een vader.
Adoptie Een kind wordt officieel van nieuwe ouders. Voorwaarden:
- Adoptie is goed voor het kind
- Ouders kunnen niet meer voor het kind zorgen
- Kind is onder de 18
- Kind van 12+ mag niet tegen zijn
- Biologische ouders hebben geen gezag meer en maken geen
bezwaar
- Ouders moeten minstens 3 jaar samen zijn
, - Kind woont minimaal 1 jaar bij de adoptieouders
Gevolgen van adoptie Adoptieouders worden de echte juridische ouders en
de banden met de biologische ouders verdwijnen.
Partneradoptie Partner van de ouder adopteert het kind
Adoptie herroepen Kan alleen door het kind zelf, tussen de 20 en 23 jaar en
dan kijkt de rechter of het eerlijk en goed is voor het kind.
Gezag Ouders beslissen over het kind.
Omgang Ook zonder gezag mag een ouder contact hebben met het kind.
Onderhoudsplicht tot 21 jaar
- Ouders moeten kosten betalen voor het kind
- Stopt eerder als het kind getrouwd of geregistreerd partnerschap
aangaat
- Geldt ook voor stiefouders en biologische vaders (ook zonder
erkenning)
Andere rechten van het kind
- Achternaam van juridische ouders
- Erfgenaam van ouders
- Krijgt Nederlandse nationaliteit als een ouder Nederlands is
- Ouders hebben rechten in juridische procedures over het kind
Donoren
- Zaad- of eiceldonoren kunnen vaak niet anoniem blijven
- Het kind mag later hun identiteit opvragen
Doel van het recht: Rechtvaardigheid, Gelijkheid, Bescherming van de
zwaksten, Conflictenbeheersing, Ordenen van de samenleving en geven om
regels om conflicten te voorkomen.
Rechtsgebieden:
- Staatsrecht – Regels over de overheid is organiseert.
o Gaat over de staat ( provincie, land en gemeente)
o Laat zien wie wat doet in de overheid
o Belangrijkste wet: De Grondwet
- Bestuursrecht – Regels over wat de overheid doet
o Overheid neemt besluiten ( bijvoorbeeld uitkering,
vergunning)
o Regels voor de overheid moet handelen
o Belangrijkste wet: Algemene wet bestuursrecht (AWB)
- Strafrecht – Regels over wat verboden is
o Bijvoorbeeld: Diefstal, geweld, moord
o Bepaalt welke straf iemand krijgt
o Belangrijke wetboeken: Wetboek Strafrecht en Wetboek van
Strafvordering ( Hoe een strafzaak verloopt)
- Burgerlijk recht – Regels tussen burgers onderling. Het bestaat
uit drie delen:
1. Personen- en familierecht Huwelijk, ouderschap, gezag
en scheiding
2. Vermogensrecht Geld en spullen, koop, huur en hypotheek
3. Rechtspersonen Bedrijven en organisaties ( zoals stichting
of bedrijf)
o Belangrijke wetboeken: Burgerlijk Wetboek en Wetboek
van Burgerlijke Rechtsvorming ( Hoe civiele rechtszaken
gaan)
Jeugdrecht Regels voor jongeren tot 18 jaar. Hoort niet apart bij een
rechtsgebied, maar bij strafrecht en het burgerlijk recht. voorbeeld: Jeugdwet
Materieel recht en Formeel recht
Materieel recht Rechten en plichten, voorbeeld: Wat strafbaat is.
- Bijvoorbeeld Wetboek van Strafrecht
Formeel recht Hoe een rechtszaak gaat. Hoe regels worden uitgevoerd en
hoe politie en rechter werken
- Bijvoorbeeld Wetboek van Strafvordering
Nationaalrecht en Internationaal recht
Nationaalrecht Regels binnen een land, Elk land heeft zijn eigen wetten
Internationaal recht Afspraken tussen landen. Vastgelegd in verdragen
, - Bijvoorbeeld : EU- regels, AVG en IRVK
Hoofstuk 2 De ouder van de Jeugdige
Valt onder personen- en familierecht
Ouderlijk gezag De wettelijke plicht om een kind op te voeden en te
verzorgen, meestal hebben:
- De moeder automatisch gezag
- De vader of partner ook, als hij/zij het kind heeft erkend of
getrouwd/geregistreerd is met de moeder.
Als de ouders uit elkaar gaan hebben ze meestal samen gezag, moeten dan
samen belangrijke beslissingen nemen over het kind en beide ouders moeten
toestemming geven voor belangrijke dingen.
Juridische ouderschap Wie volgens de wet de ouders zijn van het kind. Een
kind kan maar 2 juridische ouders hebben.
Moeder
- Die het kind heeft gebaard ( zelfs als het een andere eicel is)
- Die het kind adopteert
- Die getrouwd/geregistreerd partner is van de moeder
- Het kind erkent
- Waarvan het ouderschap door de rechter is vastgesteld
Draagmoederschap Is de juridische moeder (zij baart het kind)
De wensmoeder is vaak de biologische moeder en moet het kind erkennen of
adopteren om de juridische moeder te worden.
Als de draagmoeder niet getrouwd is:
- Kan de wensmoeder het kind erkennen
- Kan de wensmoeder via het rechter gezag aanvragen
- Kan de wensmoeder na 1 jaar het kind adopteren
Als de draagmoeder wel getrouwd is:
- De erkenning door de wensmoeder kan niet
- De partner van de draagmoeder is dan al de 2 e juridische ouder
- De rechter moet eerst gezag van de draagmoeder en partner
stoppen
Vader
- Die getrouwd is met de moeder op het moment van geboorte
- Wiens partner overleden is tijdens de zwangerschap
- Die het kind erkent
, - Waarvan vaderschap door de rechter is vastgesteld
- Die kan het kind adopteert
De vader kan het vaderschap ontkennen als hij niet de biologische vader is
Als er geen getrouwde partner is Als een vrouw bij geboorte geen huwelijk
of geregistreerd partnerschap heeft:
- Is zij de enige juridische ouder
- De vader moet het kind erkennen om juridische vader te worden
Als een ander kind al erkend is, kan dat niet nog een keer. Na een
scheiding kan erkenning ook niet meer.
Erkenning Een man zegt officieel bij de gemeente dat hij de vader is dan
wordt hij de juridische vader.
Erkenning is niet mogelijk als:
- Het kind al 2 juridische ouders heeft
- De man te jong is (onder 16)
- De man onder curatele staat
- Het niet mag door familiebanden
Toestemming voor erkenning:
- Kind onder 12 jaar – Alleen moeder beslist
- Kind 12- 16 jaar – Moeder en kind moeten toestemming geven
- Vanaf 16 jaar – Alleen kind beslist
Als er geen toestemming wordt gegeven:
- Kan de rechter soms toch toestemming geven
- Als het in belang van het kind is
- Als de relatie met de moeder niet schaadt
Erkenning kan soms worden teruggedraaid bij: vergissing (dwaling), oplichting
(bedrog), misbruik van de situatie, dwang of bedreiging.
Gerechtelijke vaststelling vaderschap als de man weigert te erkennen kan
de rechter hem toch vader maken. Dit kan alleen door de moeder of het kind
aangevraagd worden.
Duo-ouderschap Bij twee moeders, de vrouwelijke partner van de moeder
heeft bijna dezelfde rechten als een vader.
Adoptie Een kind wordt officieel van nieuwe ouders. Voorwaarden:
- Adoptie is goed voor het kind
- Ouders kunnen niet meer voor het kind zorgen
- Kind is onder de 18
- Kind van 12+ mag niet tegen zijn
- Biologische ouders hebben geen gezag meer en maken geen
bezwaar
- Ouders moeten minstens 3 jaar samen zijn
, - Kind woont minimaal 1 jaar bij de adoptieouders
Gevolgen van adoptie Adoptieouders worden de echte juridische ouders en
de banden met de biologische ouders verdwijnen.
Partneradoptie Partner van de ouder adopteert het kind
Adoptie herroepen Kan alleen door het kind zelf, tussen de 20 en 23 jaar en
dan kijkt de rechter of het eerlijk en goed is voor het kind.
Gezag Ouders beslissen over het kind.
Omgang Ook zonder gezag mag een ouder contact hebben met het kind.
Onderhoudsplicht tot 21 jaar
- Ouders moeten kosten betalen voor het kind
- Stopt eerder als het kind getrouwd of geregistreerd partnerschap
aangaat
- Geldt ook voor stiefouders en biologische vaders (ook zonder
erkenning)
Andere rechten van het kind
- Achternaam van juridische ouders
- Erfgenaam van ouders
- Krijgt Nederlandse nationaliteit als een ouder Nederlands is
- Ouders hebben rechten in juridische procedures over het kind
Donoren
- Zaad- of eiceldonoren kunnen vaak niet anoniem blijven
- Het kind mag later hun identiteit opvragen
