Begrip gesprekstechniek
Cliëntgerichte gesprekstechnieken:
- Ongewenst gedrag formuleren in verleden en gewenst gedrag in tegenwoordige tijd
- Zin/samenvatting eindigen met positieve elementen of gewenste gedragsverandering
- Open vragen stellen:
o Kernvragen: voelen, waarnemen, denken. Kunnen helpen inzicht te krijgen in cliënt.
Stimuleren tot grotere bewustwording
o Keuzevragen: willen. Stimuleert tot nemen van verantwoordelijkheid en activeren
o Handelingsvragen: verbeelden, kunnen, durven. Stimuleren en ondersteunen actie
- Reflecteren: uitspraak waarin je (selectief) teruggeeft wat je hebt gehoord. Poging te raden wat
iemand bedoeld heeft te zeggen of wat achterliggende gedachte is..
o Functies en effecten:
Relatiebevordering: stimuleert cliënt zich verder te uiten en nog meer open op te
stellen
Toetsing of je het goed begrepen hebt
Ordenen en verhelderen
Richting geven
Versterken
Ontwapenen
Ambivalentie: tegenstrijdige gevoelens, intern conflict, creëert stilstand en belemmert verandering
- Bezwaartaal: acceptatie van huidige situatie of redenen om het zo te laten. Hier goed mee omgaan
begint met het tonen van empathie.
o Wens situatie zo te houden
o Gedachte niet zelf te kunnen veranderen
o Voordelen zien in huidige situatie
o Nadelen zien in veranderen
o Gesprekstechnieken:
Verkennen van bezwaartaal
Reflecteren: erkennen van bezwaren, ontwapent en vermindert blokkade
voor denken aan alternatieven
Versterkte reflectie: overdrijven om (gewenste) tegenreactie op te roepen
Naast cliënt gaan staan: erkennen waar iemand op dat moment staat
Blikrichting veranderen: overschakelen op onderwerp dat minder
confronterend is voor cliënt
Keuzevrijheid benadrukken
Meegaan en een draai geven: meegaan met gevoelens, daarna draai
geven die ervoor zorgt dat verandertaal toch weer bespreekbaar wordt
Balans herstellen
- Verandertaal: wens huidige situatie te veranderen
o Gedachte dat verandering nodig is
o Voordelen zien in verandering
o Nadelen zien in huidige situatie
o Technieken voor uitlokken verandertaal:
Uitlokken: rechtstreeks vragen naar veranderwens, noodzaak, eigen redenen en
het vertrouwen hierin
Voor- en nadelen onderzoeken
Optimisme uitlokken: zoeken naar positiviteit
Goede voornemens laten uitspreken: bedoeling te veranderen onder woorden
brengen
Terug/vooruit kijken
Extremen verkennen: laten nadenken over beste/slechtste uitkomst, vanuit het
uiterste kun je terug redeneren en minder extreme aspecten onderzoeken. Doelen
dichterbij kunnen als aantrekkelijker en belonend ervaren worden, op weg naar het
ideaal
Cliëntgerichte gesprekstechnieken:
- Ongewenst gedrag formuleren in verleden en gewenst gedrag in tegenwoordige tijd
- Zin/samenvatting eindigen met positieve elementen of gewenste gedragsverandering
- Open vragen stellen:
o Kernvragen: voelen, waarnemen, denken. Kunnen helpen inzicht te krijgen in cliënt.
Stimuleren tot grotere bewustwording
o Keuzevragen: willen. Stimuleert tot nemen van verantwoordelijkheid en activeren
o Handelingsvragen: verbeelden, kunnen, durven. Stimuleren en ondersteunen actie
- Reflecteren: uitspraak waarin je (selectief) teruggeeft wat je hebt gehoord. Poging te raden wat
iemand bedoeld heeft te zeggen of wat achterliggende gedachte is..
o Functies en effecten:
Relatiebevordering: stimuleert cliënt zich verder te uiten en nog meer open op te
stellen
Toetsing of je het goed begrepen hebt
Ordenen en verhelderen
Richting geven
Versterken
Ontwapenen
Ambivalentie: tegenstrijdige gevoelens, intern conflict, creëert stilstand en belemmert verandering
- Bezwaartaal: acceptatie van huidige situatie of redenen om het zo te laten. Hier goed mee omgaan
begint met het tonen van empathie.
o Wens situatie zo te houden
o Gedachte niet zelf te kunnen veranderen
o Voordelen zien in huidige situatie
o Nadelen zien in veranderen
o Gesprekstechnieken:
Verkennen van bezwaartaal
Reflecteren: erkennen van bezwaren, ontwapent en vermindert blokkade
voor denken aan alternatieven
Versterkte reflectie: overdrijven om (gewenste) tegenreactie op te roepen
Naast cliënt gaan staan: erkennen waar iemand op dat moment staat
Blikrichting veranderen: overschakelen op onderwerp dat minder
confronterend is voor cliënt
Keuzevrijheid benadrukken
Meegaan en een draai geven: meegaan met gevoelens, daarna draai
geven die ervoor zorgt dat verandertaal toch weer bespreekbaar wordt
Balans herstellen
- Verandertaal: wens huidige situatie te veranderen
o Gedachte dat verandering nodig is
o Voordelen zien in verandering
o Nadelen zien in huidige situatie
o Technieken voor uitlokken verandertaal:
Uitlokken: rechtstreeks vragen naar veranderwens, noodzaak, eigen redenen en
het vertrouwen hierin
Voor- en nadelen onderzoeken
Optimisme uitlokken: zoeken naar positiviteit
Goede voornemens laten uitspreken: bedoeling te veranderen onder woorden
brengen
Terug/vooruit kijken
Extremen verkennen: laten nadenken over beste/slechtste uitkomst, vanuit het
uiterste kun je terug redeneren en minder extreme aspecten onderzoeken. Doelen
dichterbij kunnen als aantrekkelijker en belonend ervaren worden, op weg naar het
ideaal
