College 1
Momenteel in Nederland 2,7 miljoen 65+ers, in 2050 4,7 miljoen.
Levensverwachting 50% wordt nu 100 (bij nu geboren).
Meest vergrijzende landen uit Europa zijn: Duitsland, Italië, Griekenland en Zweden.
Japan vergrijst meest van de wereld.
Ouderen zijn hoger opgeleid dan vroeger, meer inkomen dan vroeger (ongelijk verdeelt), denken niet
graag na over toekomst en zijn steeds vaker eigenaar van hun woning.
Ouderen en wonen:
Ouderen:
- Zijn weinig geneigd tot verhuizen
- Verhuizen niet ver weg
- 75e jaar is het omslag punt, actieradius neemt af
- Brengen veel tijd door in hun woning (70%)
- Denken niet echt na over toekomst (met aanpassen woning ect)
- Willen graag dichtbij voorzieningen zijn
- Vinden veiligheid, toegankelijkheid en gelegenheid tot ontmoeten
- Zijn nog erg mobiel, rijden vaak nog lang auto
Algemene trends (DESTEP)
◊ Demografie Vergrijzing, diversiteit (meer culturele verschillen)
◊ Economie Meer met minder publieke middelen
◊ Sociaal-Cultureel verschillen normen en waarden; generaties
◊ Technologie Meer mogelijkheden, zorg op afstand, zelfsturende auto’s
◊ Ecologie Duurzaamheid, sociaal en ecologisch
◊ Politiek Participatie maatschappij, zelf doen
Toekomst anders:
Minder professionele zorg (meer mantelzorg en zorg in de buurt)
Burger heft in handen, eigen regie (zelf woongemeenschap oprichten)
Van verzorgingsstaat naar participatiestaat
Bezuiniging en kosten beheersing
Nieuw samenspel tussen burgers, professionele organisaties en overheid
Soorten huizen
Thuishuizen (soort studentenhuis voor ouderen)
Service flat nieuwe stijl (maaltijden/gemeenschappelijke ruimtes)
Kangoeroewoning (aaneengeschakelde huizen met ouderen en een gezin)
Mantelzorgwoning (verplaatsbare unit naast het huis)
Woongemeenschappen (eigen huis maar ook gemeenschappelijke ruimtes die ze soms
openstellen voor de buurt en buurtactiviteiten)
Hofjes (beschut)
1
,Begin jong met oud worden:
o Aanpassen woningen
o Verhuizen (is soms zo gek nog niet)
o Gebruik domotica
o Vangnet kwetsbare bewoners (vb: wijkwegenwacht)
Oudere migranten geven kleur aan vergrijzing:
- Komen steeds meer oudere migranten
- Komen steeds ‘nieuwere’ groepen zoals Oost-Europeanen
- In 2012 woonden er 78000 oudere migranten in Nederland
- Dit is in 2060 gestegen tot 708000
Voorbeelden in Nederland:
500 oudere woongemeenschappen waarvan 50 voor oudere migranten
El Aquamarino, gaat uit tot in de late uurtjes
De buskenblazer; waar is iedereen? Mensen gaan half jaar naar ouderlijk land
Foe Ooi Leeuw; we wonen samen en nu
Sen Shravan; bestuurlijke ervaring welkom
Samenvattend:
- Meer tijd thuis naarmate je ouder wordt
- Kwaliteit van woning en de omgeving van belang
- Veel ontmoetingen blijven belangrijk
- Ruilen en delen
- Soort zoekt soort
- Zorgvilla’s en zorgwonen (tweedeling)
- Geen geld, geen toegang
Vragen voor toekomst
- Wie zorgt er voor ons als we dat zelf niet kunnen
- Hoe zit het met stijgende aantal mensen met dementie
- Eenzaamheid blijft een knelpunt
- Verwachten we niet teveel van die burgerkracht?
College 2
Vorige college:
- Geringe verhuisbereidheid (honkvast)
- Meer burgerinitiatieven
- Toename diversiteit woonvormen
- Toename diversiteit ouderen
Mensen willen graag thuis blijven wonen maar uit onderzoek ‘Onder de mensen ‘uit 2010 van UVA
bleek:
Kwetsbare burgers hebben weinig contacten in de buurt
Dat zij weinig meedoen aan activiteiten
Dat zij zelfstandig wonen op prijs stellen
Dat zij hulp nodig hebben met financiën en administratie
Extramuralisatie (thuis blijven wonen) is top, maar tobben
Gemeenten proberen alles ouderen vriendelijk te maken maar dat lukt allemaal niet echt, slecht
toegankelijk.
2
, Leuke voorbeelden van meedoen in de buurt:
◊ Buurtsupers gerund door mensen met beperking
◊ Pannenkoekenhuis in Weesp door Kathelijne
◊ Powercentra in Enschede
◊ Onbeperkt actief Deventer
Familie:
Er zijn 3,5 miljoen mantelzorgers, waarvan 2,6 miljoen langdurig (>3 maand) en/of intensief
(>8 uur) zorg verlenen.
Er zijn 450.000 mantelzorgers overbelast
Er zijn 5,5 miljoen vrijwilligers actief
De samenwerking tussen informele helpers en formele zorg loopt niet altijd goed
(bron: Brief staatsecretaris Van Rijn, 20 juli 2013)
Verlichten maar niet verplichten
Vrijwilligersorganisaties geven aan dat er tekorten zijn aan vrijwilligers, maar de omvang is
onduidelijk.
o Flexwerkers (maar 3 maand, geen band opbouwen)
o Komen steeds meer 60+ers die nog gezond zijn en dus vrijwilligerswerk kunnen
verrichten
Een deel van de mensen met een beperking geeft aan dat de grens bereikt is van het beroep
doen op het sociale netwerk.
Veel mensen zijn bereid om iets voor een ander te doen maar daar zitten grenzen aan, meer
intensieve of persoonlijke hulp wordt liever niet verleend.
Even batterij opladen
- Respijthuizen bieden mantelzorgers de mogelijkheid om zorg even over te dragen (kunnen
mantelzorgers ook een keer op vakantie)
- Vaak kunnen mensen daar 1 tot 6 weken verblijven
- Vrijwilligers ondersteunen de zorgvrager
- Hulpgever kan batterij mantelzorger opladen
- Logeer of respijthuizen zoals in Venray of Heerhugowaard
Beter een goede buurt dan een verre vriend
Maar ook de buurt heeft zijn beperkingen en grenzen
Grote vraagverlegenheid bij mensen
Vaak voldoende aanbod om kort iets te doen; flexvrijwilliger
Niet iedere buur heeft zin in praatje
Veel buurt- en ruilprojecten toch succesvol
Bijv.: wehelpen.nl
Project bloemrijk in Krimpen aan de IJssel
o Buur en huurcontract
o Mensen zetten zich daar voor in aantal uur per week
o Betaalde coördinator onmisbaar
o In Duitsland: seniorengenossenschaften : wonen in de wijk en klusjes voor elkaar doen (soms
met punten, die je weer kan inzetten voor hulp)
o Ook: wonen met korting in ruil voor klusjes (zoals in Den Haag, Ede en Tilburg)
Weinig zicht op kwetsbaren
- Wijkzuster weer helemaal populair
3
Momenteel in Nederland 2,7 miljoen 65+ers, in 2050 4,7 miljoen.
Levensverwachting 50% wordt nu 100 (bij nu geboren).
Meest vergrijzende landen uit Europa zijn: Duitsland, Italië, Griekenland en Zweden.
Japan vergrijst meest van de wereld.
Ouderen zijn hoger opgeleid dan vroeger, meer inkomen dan vroeger (ongelijk verdeelt), denken niet
graag na over toekomst en zijn steeds vaker eigenaar van hun woning.
Ouderen en wonen:
Ouderen:
- Zijn weinig geneigd tot verhuizen
- Verhuizen niet ver weg
- 75e jaar is het omslag punt, actieradius neemt af
- Brengen veel tijd door in hun woning (70%)
- Denken niet echt na over toekomst (met aanpassen woning ect)
- Willen graag dichtbij voorzieningen zijn
- Vinden veiligheid, toegankelijkheid en gelegenheid tot ontmoeten
- Zijn nog erg mobiel, rijden vaak nog lang auto
Algemene trends (DESTEP)
◊ Demografie Vergrijzing, diversiteit (meer culturele verschillen)
◊ Economie Meer met minder publieke middelen
◊ Sociaal-Cultureel verschillen normen en waarden; generaties
◊ Technologie Meer mogelijkheden, zorg op afstand, zelfsturende auto’s
◊ Ecologie Duurzaamheid, sociaal en ecologisch
◊ Politiek Participatie maatschappij, zelf doen
Toekomst anders:
Minder professionele zorg (meer mantelzorg en zorg in de buurt)
Burger heft in handen, eigen regie (zelf woongemeenschap oprichten)
Van verzorgingsstaat naar participatiestaat
Bezuiniging en kosten beheersing
Nieuw samenspel tussen burgers, professionele organisaties en overheid
Soorten huizen
Thuishuizen (soort studentenhuis voor ouderen)
Service flat nieuwe stijl (maaltijden/gemeenschappelijke ruimtes)
Kangoeroewoning (aaneengeschakelde huizen met ouderen en een gezin)
Mantelzorgwoning (verplaatsbare unit naast het huis)
Woongemeenschappen (eigen huis maar ook gemeenschappelijke ruimtes die ze soms
openstellen voor de buurt en buurtactiviteiten)
Hofjes (beschut)
1
,Begin jong met oud worden:
o Aanpassen woningen
o Verhuizen (is soms zo gek nog niet)
o Gebruik domotica
o Vangnet kwetsbare bewoners (vb: wijkwegenwacht)
Oudere migranten geven kleur aan vergrijzing:
- Komen steeds meer oudere migranten
- Komen steeds ‘nieuwere’ groepen zoals Oost-Europeanen
- In 2012 woonden er 78000 oudere migranten in Nederland
- Dit is in 2060 gestegen tot 708000
Voorbeelden in Nederland:
500 oudere woongemeenschappen waarvan 50 voor oudere migranten
El Aquamarino, gaat uit tot in de late uurtjes
De buskenblazer; waar is iedereen? Mensen gaan half jaar naar ouderlijk land
Foe Ooi Leeuw; we wonen samen en nu
Sen Shravan; bestuurlijke ervaring welkom
Samenvattend:
- Meer tijd thuis naarmate je ouder wordt
- Kwaliteit van woning en de omgeving van belang
- Veel ontmoetingen blijven belangrijk
- Ruilen en delen
- Soort zoekt soort
- Zorgvilla’s en zorgwonen (tweedeling)
- Geen geld, geen toegang
Vragen voor toekomst
- Wie zorgt er voor ons als we dat zelf niet kunnen
- Hoe zit het met stijgende aantal mensen met dementie
- Eenzaamheid blijft een knelpunt
- Verwachten we niet teveel van die burgerkracht?
College 2
Vorige college:
- Geringe verhuisbereidheid (honkvast)
- Meer burgerinitiatieven
- Toename diversiteit woonvormen
- Toename diversiteit ouderen
Mensen willen graag thuis blijven wonen maar uit onderzoek ‘Onder de mensen ‘uit 2010 van UVA
bleek:
Kwetsbare burgers hebben weinig contacten in de buurt
Dat zij weinig meedoen aan activiteiten
Dat zij zelfstandig wonen op prijs stellen
Dat zij hulp nodig hebben met financiën en administratie
Extramuralisatie (thuis blijven wonen) is top, maar tobben
Gemeenten proberen alles ouderen vriendelijk te maken maar dat lukt allemaal niet echt, slecht
toegankelijk.
2
, Leuke voorbeelden van meedoen in de buurt:
◊ Buurtsupers gerund door mensen met beperking
◊ Pannenkoekenhuis in Weesp door Kathelijne
◊ Powercentra in Enschede
◊ Onbeperkt actief Deventer
Familie:
Er zijn 3,5 miljoen mantelzorgers, waarvan 2,6 miljoen langdurig (>3 maand) en/of intensief
(>8 uur) zorg verlenen.
Er zijn 450.000 mantelzorgers overbelast
Er zijn 5,5 miljoen vrijwilligers actief
De samenwerking tussen informele helpers en formele zorg loopt niet altijd goed
(bron: Brief staatsecretaris Van Rijn, 20 juli 2013)
Verlichten maar niet verplichten
Vrijwilligersorganisaties geven aan dat er tekorten zijn aan vrijwilligers, maar de omvang is
onduidelijk.
o Flexwerkers (maar 3 maand, geen band opbouwen)
o Komen steeds meer 60+ers die nog gezond zijn en dus vrijwilligerswerk kunnen
verrichten
Een deel van de mensen met een beperking geeft aan dat de grens bereikt is van het beroep
doen op het sociale netwerk.
Veel mensen zijn bereid om iets voor een ander te doen maar daar zitten grenzen aan, meer
intensieve of persoonlijke hulp wordt liever niet verleend.
Even batterij opladen
- Respijthuizen bieden mantelzorgers de mogelijkheid om zorg even over te dragen (kunnen
mantelzorgers ook een keer op vakantie)
- Vaak kunnen mensen daar 1 tot 6 weken verblijven
- Vrijwilligers ondersteunen de zorgvrager
- Hulpgever kan batterij mantelzorger opladen
- Logeer of respijthuizen zoals in Venray of Heerhugowaard
Beter een goede buurt dan een verre vriend
Maar ook de buurt heeft zijn beperkingen en grenzen
Grote vraagverlegenheid bij mensen
Vaak voldoende aanbod om kort iets te doen; flexvrijwilliger
Niet iedere buur heeft zin in praatje
Veel buurt- en ruilprojecten toch succesvol
Bijv.: wehelpen.nl
Project bloemrijk in Krimpen aan de IJssel
o Buur en huurcontract
o Mensen zetten zich daar voor in aantal uur per week
o Betaalde coördinator onmisbaar
o In Duitsland: seniorengenossenschaften : wonen in de wijk en klusjes voor elkaar doen (soms
met punten, die je weer kan inzetten voor hulp)
o Ook: wonen met korting in ruil voor klusjes (zoals in Den Haag, Ede en Tilburg)
Weinig zicht op kwetsbaren
- Wijkzuster weer helemaal populair
3
