Het zenuwstelsel:
Taken:
- Regulatie van activiteiten van weefsels en organen.
- Coördinatie van activiteiten van weefsels en organen.
- Regulatie en coördinatie van de vegetatieve functies.
- Coördinatie van de psychische functies.
Regulatie van activiteiten van weefsels en organen:
Dit houdt in dat organen en weefsels geremd of gestimuleerd worden in hun activiteiten wanneer
veranderingen in of buiten het lichaam daartoe aanleiding geven.
Coördinatie van activiteiten van weefsels en organen:
Weefsels en organen moeten in hun werking nauwkeurig op elkaar afgestemd zijn. Dan is er een
optimale samenwerking.
Regulatie en coördinatie van vegetatieve functies:
De vegetatieve functies zijn: bloedsomloop, spijsvertering, uitscheiding, ademhaling en de
huidfuncties.
De vegetatieve functies worden uitgevoerd door de vegetatieve orgaanstelsels. Deze stelsels moeten
in nauwe samenwerking hun werk doen.
Dit gebeurd meestal buiten de wil om; je hebt er geen invloed op. Soms kun je het wel merken, als
bijvoorbeeld je darmen heel druk bezig zijn.
Coördinatie va contacten met de buitenwereld:
Door al je zintuigen neem je waar wat er om je heen gebeurd. Soms is een snelle reactie nodig om
een gevaarlijke situatie uit de weg te gaan.
Daarnaast zijn sociale contacten heel belangrijk; voor je eigen sociale functioneren en voortplanting.
Algemene werking:
De werking van het zenuwstelsel is in drie achtereenvolgende fasen te verdelen:
Sensorische input:
Als er iets buiten je lichaam gebeurd kun je dit meestal waarnemen. Dir gebeurd door middel van
zintuigcellen; sensoren. De sensor wordt door de verandering in omgeving geprikkeld, hij vertaalt de
prikkel in elektrische signalen; impulsen en stuurt ze via zenuwen naar het centrale zenuwstelsel. Het
opvangen van een prikkel door sensoren heet sensorische input.
Verwerking:
In de hersenen wordt de sensorische input verwerkt. Dat begint met het doorgeven naar een
bepaald deel van de hersenen, dit deel beoordeelt de betekenis van de info. Vervolgens bepalen
hersenen hoe het lichaam hierop moet reageren.
Motorische output:
Als je op een prikkel wil reageren dan sturen je hersenen impulsen naar de organen die de reactie
moeten uitvoeren. Deze organen noem je de effectoren -> altijd spieren of klieren. Het aansturen van
effectoren door het zenuwstelsel wordt motorische output genoemd.
Indeling naar bouw en functie:
Anatomische indeling:
Dit is de bouw en ligging van het zenuwstelsel:
, - Centrale zenuwstelsel.
- Perifere zenuwstelsel.
Kenmerkend voor het centrale zenuwstelsel is zijn ligging binnen de benige omhulsels van de schedel
en wervelkolom.
De delen van het centrale zenuwstelsel zijn (van boven naar beneden):
- Grote hersenen
- Tussenhersenen
- Hersenstam
- Kleine hersenen
- Ruggenmerg
Het perifere zenuwstelsel bevindt zich grotendeels buiten de schedel en de wervelkolom. De delen
van het perifere zenuwstelsel vormen de verbindingen tussen het centrale zenuwstelsel en de rest
van het lichaam.
- Hersenzenuwen
- Ruggenmergzenuwen
- Grensstreng
- Zenuwen van het vegetatieve zenuwstelsel
Fysiologische indeling:
Is gebaseerd op de functie.
Hierbij wordt gelet op drie aspecten.
1. Soort integratie
2. Hiërarchie
3. Richting van het signaal
Soort integratie:
Het zenuwstelsel laat organen en weefsels onderling samenwerken. Hierdoor vormt het lichaam een
goed functionerend geheel. Zorgen dat alle delen een geheel vormen noem je integratie.
Afhankelijk van de organen die samenwerken is er sprake van twee soorten integratie: Vegetatieve
en animale integratie.
Vegetatieve integratie: Activiteiten van de vegetatieve stelsels worden nauwkeurig op elkaar
afgestemd. Het deel van het zenuwstelsel dat dit regelt heet het vegetatieve zenuwstelsel. Deze
reguleert de vegetatieve stelsel en coördineert de samenwerking tussen afzonderlijke stelsels.
Dit word ook wel het autonome of onwillekeurige zenuwstelsel genoemd.
Dit geeft aan dat het meestal buiten je wil om aangestuurd wordt; bloeddrukregulatie, regulatie van
de darmactiviteit, lichaamstemperatuur regulatie enz.
De effectoren van het vegetatieve zenuwstelsel zijn de gladde spieren, het hart en de klieren.
Het vegetatieve zenuwstelsel bestaat uit twee systemen die ten opzichte van elkaar een
tegengestelde werking hebben. Dit zijn het sympatische en het parasympatische systeem.
Het sympatische systeem: Deze is actief als de mens uiterlijk actief is; fietsen, rennen of zwemmen
enz. De zenuwen van het sympatische systeem stimuleren de hartactiviteit en de ademhaling. Ze
laten de bloedsuikerspiegel stijgen en verhogen de spanning in de skeletspieren. Het werkt wel
remmend op de spijsvertering.
Het parasympatische systeem activeert inwendige organen wanneer je uiterlijk passief bent,
bijvoorbeeld als je rustig op de bank zit.
Taken:
- Regulatie van activiteiten van weefsels en organen.
- Coördinatie van activiteiten van weefsels en organen.
- Regulatie en coördinatie van de vegetatieve functies.
- Coördinatie van de psychische functies.
Regulatie van activiteiten van weefsels en organen:
Dit houdt in dat organen en weefsels geremd of gestimuleerd worden in hun activiteiten wanneer
veranderingen in of buiten het lichaam daartoe aanleiding geven.
Coördinatie van activiteiten van weefsels en organen:
Weefsels en organen moeten in hun werking nauwkeurig op elkaar afgestemd zijn. Dan is er een
optimale samenwerking.
Regulatie en coördinatie van vegetatieve functies:
De vegetatieve functies zijn: bloedsomloop, spijsvertering, uitscheiding, ademhaling en de
huidfuncties.
De vegetatieve functies worden uitgevoerd door de vegetatieve orgaanstelsels. Deze stelsels moeten
in nauwe samenwerking hun werk doen.
Dit gebeurd meestal buiten de wil om; je hebt er geen invloed op. Soms kun je het wel merken, als
bijvoorbeeld je darmen heel druk bezig zijn.
Coördinatie va contacten met de buitenwereld:
Door al je zintuigen neem je waar wat er om je heen gebeurd. Soms is een snelle reactie nodig om
een gevaarlijke situatie uit de weg te gaan.
Daarnaast zijn sociale contacten heel belangrijk; voor je eigen sociale functioneren en voortplanting.
Algemene werking:
De werking van het zenuwstelsel is in drie achtereenvolgende fasen te verdelen:
Sensorische input:
Als er iets buiten je lichaam gebeurd kun je dit meestal waarnemen. Dir gebeurd door middel van
zintuigcellen; sensoren. De sensor wordt door de verandering in omgeving geprikkeld, hij vertaalt de
prikkel in elektrische signalen; impulsen en stuurt ze via zenuwen naar het centrale zenuwstelsel. Het
opvangen van een prikkel door sensoren heet sensorische input.
Verwerking:
In de hersenen wordt de sensorische input verwerkt. Dat begint met het doorgeven naar een
bepaald deel van de hersenen, dit deel beoordeelt de betekenis van de info. Vervolgens bepalen
hersenen hoe het lichaam hierop moet reageren.
Motorische output:
Als je op een prikkel wil reageren dan sturen je hersenen impulsen naar de organen die de reactie
moeten uitvoeren. Deze organen noem je de effectoren -> altijd spieren of klieren. Het aansturen van
effectoren door het zenuwstelsel wordt motorische output genoemd.
Indeling naar bouw en functie:
Anatomische indeling:
Dit is de bouw en ligging van het zenuwstelsel:
, - Centrale zenuwstelsel.
- Perifere zenuwstelsel.
Kenmerkend voor het centrale zenuwstelsel is zijn ligging binnen de benige omhulsels van de schedel
en wervelkolom.
De delen van het centrale zenuwstelsel zijn (van boven naar beneden):
- Grote hersenen
- Tussenhersenen
- Hersenstam
- Kleine hersenen
- Ruggenmerg
Het perifere zenuwstelsel bevindt zich grotendeels buiten de schedel en de wervelkolom. De delen
van het perifere zenuwstelsel vormen de verbindingen tussen het centrale zenuwstelsel en de rest
van het lichaam.
- Hersenzenuwen
- Ruggenmergzenuwen
- Grensstreng
- Zenuwen van het vegetatieve zenuwstelsel
Fysiologische indeling:
Is gebaseerd op de functie.
Hierbij wordt gelet op drie aspecten.
1. Soort integratie
2. Hiërarchie
3. Richting van het signaal
Soort integratie:
Het zenuwstelsel laat organen en weefsels onderling samenwerken. Hierdoor vormt het lichaam een
goed functionerend geheel. Zorgen dat alle delen een geheel vormen noem je integratie.
Afhankelijk van de organen die samenwerken is er sprake van twee soorten integratie: Vegetatieve
en animale integratie.
Vegetatieve integratie: Activiteiten van de vegetatieve stelsels worden nauwkeurig op elkaar
afgestemd. Het deel van het zenuwstelsel dat dit regelt heet het vegetatieve zenuwstelsel. Deze
reguleert de vegetatieve stelsel en coördineert de samenwerking tussen afzonderlijke stelsels.
Dit word ook wel het autonome of onwillekeurige zenuwstelsel genoemd.
Dit geeft aan dat het meestal buiten je wil om aangestuurd wordt; bloeddrukregulatie, regulatie van
de darmactiviteit, lichaamstemperatuur regulatie enz.
De effectoren van het vegetatieve zenuwstelsel zijn de gladde spieren, het hart en de klieren.
Het vegetatieve zenuwstelsel bestaat uit twee systemen die ten opzichte van elkaar een
tegengestelde werking hebben. Dit zijn het sympatische en het parasympatische systeem.
Het sympatische systeem: Deze is actief als de mens uiterlijk actief is; fietsen, rennen of zwemmen
enz. De zenuwen van het sympatische systeem stimuleren de hartactiviteit en de ademhaling. Ze
laten de bloedsuikerspiegel stijgen en verhogen de spanning in de skeletspieren. Het werkt wel
remmend op de spijsvertering.
Het parasympatische systeem activeert inwendige organen wanneer je uiterlijk passief bent,
bijvoorbeeld als je rustig op de bank zit.
