Ader; vernoemt naar waar ze vandaan komen
5Vwo hoofdstuk 9: Slagader; vernoemt naar waar ze naartoe gaan
bloedsomloop Blauw= zuurstof arm
Rood= zuurstof rijk
- Je kunt in een afbeelding bij een lengte-en dwarsdoorsnede van een lichaam van de mens de
organen benoemen en herkennen
9.1 Hart en bloedsomloop
- Je weet wat het verschil is tussen een open/ gesloten en enkele/ dubbele bloedsomloop. Je kunt in
een context of bron analyseren van welke soort er sprake is en waarom dat type voldoet.
De mens (en andere zoogdieren en vogels) heeft een dubbele, gesloten bloedsomloop.
Dubbele bloedsomloop= bloedsomloop waarbij het bloed tijdens één rondgang twee keer het hart
passeert. Bestaat uit een grote en een kleine bloedomloop.
Voordeel; het bloed stroomt gemiddeld sneller door het lichaam waardoor zuurstof en andere
stoffen sneller de weefsels bereiken en afvalstoffen sneller worden afgevoerd.
Geschikt omdat; Zoogdieren en vogels moeten energie vrijmaken in hun mitochondriën voor het op
temperatuur houden van hun lichaam, waardoor ze meer zuurstof en glucose nodig hebben in hun
cellen en meer afvalstoffen moeten afvoeren.
Gesloten bloedsomloop= het bloed stroomt in bloedvaten door het lichaam.
Voordeel: Organismen met een gesloten systeem kunnen sneller stoffen omzetten, waardoor ze veel
sneller bewegen, verteren en afval te elimineren. Bovendien, vanwege de efficiënte verdeling van
antilichamen zijn immuun responsen veel sterker, waardoor het bestrijden van infecties krachtiger is.
Een vis heeft een enkelvoudige, gesloten bloedsomloop
Enkelvoudige (enkele) bloedsomloop= bloedsomloop waarbij het bloed tijdens één rondgang één
keer het hart passeert. (gemengd bloed)
Nadeel: het bloed na één keer pompen twee keer een haarvatennet moet passeren (van de kieuwen
en de andere lichaamsweefsels). De druk in de andere weefsels is daardoor beperkt.
, Geschikt omdat; (enkele bloedsomloop) Voor vissen is het snel aan-en afvoeren van stoffen minder
noodzakelijk, doordat vissen geen energie hoeven vrij te maken in hun mitochondriën voor het op
temperatuur houden van hun lichaam.
Een insect heeft een open bloedsomloop.
Open bloedsomloop= het bloed omspoelt de organen en de
weefsels. Een groot bloedvat aan de rugzijde met gespierde
hartkamers houdt de stroming in stand.
Nadeel: vervoer van zuurstof is trager
Geschikt voor insecten omdat: Dit systeem is geschikt voor dieren
met een tragere stofwisseling (minder zuurstof nodig) en een kleiner
lichaam. Door het ontbreken van de bloedvaten blijft de bloedruk
laag. Distributie kost ook minder energie.
- Je kunt in de juiste volgorde de verschillende bloedvaten en
onderdelen van het hart benoemen tijdens de omloop van het bloed.
Je kunt alle bloedvaten correct benoemen.
Kleine bloedsomloop: de weg van het bloed bij de opname van
zuurstof; van de rechterharthelft via de longen naar de
linkerharthelft.
Grote bloedsomloop: de weg van het bloed bij de afgifte van
zuurstof; van de linkerharthelft via de organen naar de
rechterharthelft
Een glucosemolecuul wordt vanuit de dunne darm opgenomen in de haarvaten van de dunne darm.
Dit glucosemolecuul is brandstof voor cellen in de hersenen. Welke bloedvaten en delen van het hart
passeert dit molecuul om via de kortste weg vanuit de haarvaten in de dunne darm in de hersenen
terecht te komen?
Haarvaten dunne darm poortader leverhaarvaten leverader onderste holle ader
rechterboezem rechterkamer longslagader longhaarvaten longader linkerboezem
linkerkamer aorta (hoofdslagader) hersenslagader hersenhaarvaten
- Je kent de bouw van het hart en de functie van de
onderdelen.
5Vwo hoofdstuk 9: Slagader; vernoemt naar waar ze naartoe gaan
bloedsomloop Blauw= zuurstof arm
Rood= zuurstof rijk
- Je kunt in een afbeelding bij een lengte-en dwarsdoorsnede van een lichaam van de mens de
organen benoemen en herkennen
9.1 Hart en bloedsomloop
- Je weet wat het verschil is tussen een open/ gesloten en enkele/ dubbele bloedsomloop. Je kunt in
een context of bron analyseren van welke soort er sprake is en waarom dat type voldoet.
De mens (en andere zoogdieren en vogels) heeft een dubbele, gesloten bloedsomloop.
Dubbele bloedsomloop= bloedsomloop waarbij het bloed tijdens één rondgang twee keer het hart
passeert. Bestaat uit een grote en een kleine bloedomloop.
Voordeel; het bloed stroomt gemiddeld sneller door het lichaam waardoor zuurstof en andere
stoffen sneller de weefsels bereiken en afvalstoffen sneller worden afgevoerd.
Geschikt omdat; Zoogdieren en vogels moeten energie vrijmaken in hun mitochondriën voor het op
temperatuur houden van hun lichaam, waardoor ze meer zuurstof en glucose nodig hebben in hun
cellen en meer afvalstoffen moeten afvoeren.
Gesloten bloedsomloop= het bloed stroomt in bloedvaten door het lichaam.
Voordeel: Organismen met een gesloten systeem kunnen sneller stoffen omzetten, waardoor ze veel
sneller bewegen, verteren en afval te elimineren. Bovendien, vanwege de efficiënte verdeling van
antilichamen zijn immuun responsen veel sterker, waardoor het bestrijden van infecties krachtiger is.
Een vis heeft een enkelvoudige, gesloten bloedsomloop
Enkelvoudige (enkele) bloedsomloop= bloedsomloop waarbij het bloed tijdens één rondgang één
keer het hart passeert. (gemengd bloed)
Nadeel: het bloed na één keer pompen twee keer een haarvatennet moet passeren (van de kieuwen
en de andere lichaamsweefsels). De druk in de andere weefsels is daardoor beperkt.
, Geschikt omdat; (enkele bloedsomloop) Voor vissen is het snel aan-en afvoeren van stoffen minder
noodzakelijk, doordat vissen geen energie hoeven vrij te maken in hun mitochondriën voor het op
temperatuur houden van hun lichaam.
Een insect heeft een open bloedsomloop.
Open bloedsomloop= het bloed omspoelt de organen en de
weefsels. Een groot bloedvat aan de rugzijde met gespierde
hartkamers houdt de stroming in stand.
Nadeel: vervoer van zuurstof is trager
Geschikt voor insecten omdat: Dit systeem is geschikt voor dieren
met een tragere stofwisseling (minder zuurstof nodig) en een kleiner
lichaam. Door het ontbreken van de bloedvaten blijft de bloedruk
laag. Distributie kost ook minder energie.
- Je kunt in de juiste volgorde de verschillende bloedvaten en
onderdelen van het hart benoemen tijdens de omloop van het bloed.
Je kunt alle bloedvaten correct benoemen.
Kleine bloedsomloop: de weg van het bloed bij de opname van
zuurstof; van de rechterharthelft via de longen naar de
linkerharthelft.
Grote bloedsomloop: de weg van het bloed bij de afgifte van
zuurstof; van de linkerharthelft via de organen naar de
rechterharthelft
Een glucosemolecuul wordt vanuit de dunne darm opgenomen in de haarvaten van de dunne darm.
Dit glucosemolecuul is brandstof voor cellen in de hersenen. Welke bloedvaten en delen van het hart
passeert dit molecuul om via de kortste weg vanuit de haarvaten in de dunne darm in de hersenen
terecht te komen?
Haarvaten dunne darm poortader leverhaarvaten leverader onderste holle ader
rechterboezem rechterkamer longslagader longhaarvaten longader linkerboezem
linkerkamer aorta (hoofdslagader) hersenslagader hersenhaarvaten
- Je kent de bouw van het hart en de functie van de
onderdelen.
