Persoonlijkheidsleer samenvatting
Hoofdstuk 1
Trait- descriptive adjectives= adjectieven die gebruikt kunnen worden om karakterestieken van
personen te omschrijven
Personality defined
Personality= een set van psychologische traits en mechanismes in een persoon, die georganiseerd en
relatief langdurig zijn en dit heeft invloed op zijn of haar interacties met en aanpassingen tot de
interpsychische, fysieke en sociale omgevingen.
Personality is the set of psychological traits..
Psychological traits= zijn karakteristieken die beschrijven op welke manier mensen anders zijn dan
anderen (verlegen mensen verschillen van extraverte mensen). Maar ook op welke manier iemand
hetzelfde is als een ander (verlegen mensen zijn gelijk aan elkaar op de manier dat ze bang zijn in
sociale omgevingen).
Traits beschrijven average tendencies (bijv. gemiddeld praat een high-talkative persson veel meer
dan iemand die daar laag op scoort, maar hij kan ook stille dagen of weken hebben) van een persoon.
Onderzoek naar persoonlijkheid stelt de volgende vragen:
- Hoeveel traits zijn er
- Hoe zijn deze traits georganiseerd
- Wat is de oorsprong van deze traits
- Wat zijn de correlaties en consequenties van de traits
And mechanisms…
Psychological mechanisms= lijken op traits, behalve dat de term mechanismes meer refereert naar
het proces van persoonlijkheid.
De meeste psychologische mechanismen hebben 3 essentiele ingredienten
1) Inputs, een psychologisch mechanisme zou mensen gevoeliger kunnen maken tot bepaalde
soorten informatie van de omgeving
2) Decision rules, zou ze meer na kunnen laten denken over specifieke opties
3) Outputs, zou ze hun gedrag kunnen leiden naar bepaalde actiecategorieen
Maar het betekent niet dat alle traits en psychologische mechanismen allemaal op dezelfde tijd
geactiveerd zijn (je weet pas wie moedig is als de situatie daar om vraagt)
Within the individual…
Within the individual= persoonlijkheid is iets dat een persoon bij zich draagt en hetzelfde blijft over
tijd en situatie.
That are organized and relatively enduring…
,Organized= de psychologische traits en mechanismen voor een bepaald persoon, zijn niet zomaar
een random collective aan elementen. In plaats daarvan is persoonlijkheid georganiseerd, omdat de
mechanismen en traits gelinkt zijn aan elkaar op een coherente manier.
And that influence…
Influential forces= persoonlijkheid traits en mechanismen kunnen effect hebben op iemands leven.
Het bepaald hoe we ons gedragen en hoe we onszelf en de wereld zien.
His or her interactions with…
Person-environment interaction= interacties met situaties bevatten percepties, selecties en
manipulaties.
Perceptie -> hoe we dingen zien of interpreteren in de omgeving
Selectie-> beschrijft de manier waarop we voor bepaalde situaties kiezen, hoe we onze vrienden,
hobbies en universiteiten kiezen etcEvocations-> de reacties die we produceren in anderen, vaak niet
opzettelijk.
Manipulaties-> de manier waarop we opzettelijk iemand proberen te beinvloeden
And adaptions to…
Adaption= een centrale feature van persoonlijkheid houdt zich bezig met adaptief functioneren- het
bereiken van doelen, omgaan met problemen, aanpassen en dealen met uitdagingen en problemen
die we tegen komen in het leven.
The environment
De fysieke omgeving daagt de mens vaak uit. Soms zijn het directe bedreigingen op het overleven
(zoals voedselschaarste), maar onze sociale omgeving daagt ons ook uit.
Three levels of personality analysis
Persoonlijkheid kan geanalyseerd worden op 3 verschillende levels, volgens deze divisie in 3 levels,
elk mens is, in bepaalde opzichten:
1) Hetzelfde als anderen (the human nature level)
2) Hetzelfde als sommige anderen (the level of individual and group differences)
3) Zoals niemand (the individual uniqueness level)
Human nature:
= de traits en mechanisms van persoonlijkheid die typisch zijn voor ons soort en die vervult worden
door iedereen of bijna iedereen (bijv. taal)
Individual and group differences:
Individual differences= manieren waarop elke persoon hetzelfde is als een ander persoon (bijv.
extraverts, sensatiezoekers)
Differences between groups= mensen in een groep zullen bepaalde persoonlijkheids features hebben
die gelijk zijn. En deze features maakt dat de groep verschilt van andere groepen
, Individual uniqueness:
Zelfs identieke tweelingen hebben niet helemaal dezelfde persoonlijkheid.
Nomothetic onderzoek bevat statistische vergelijkingen van individuen of groepen. Het wordt
meestal gedaan om universele en individuele karaktereigenschappen van mensen te identificeren.
Ideograpic onderzoek focust zich op een subject, deze probeert de algemene principes die zich
manifesteren in één leven te observeren (case studies)
A fissure in the field
Er is een kloof tussen de grootse theorien over persoonlijkheid en de hedendaagse
persoonlijkheidstheorieen.
Grand theories of personality:
Deze analyseren voornamelijk het human nature level. Zij hielden zich bezig met het universele van
de menselijke karaktereigenschappen (zoals id, ego, seks, taal)
Contemporary research in personality:
Gaat voornamelijk over de manier waarop individuen en groepen verschillen. Bijvoorbeeld
extraversie en introversie.
Six domains of knowledge about human nature
Domain of knowledge= een speciaal gebied van wetenschap, waarin psychologen zich gefocused
hebben op het leren over bepaalde specifieke en gelimiteerde aspecten van de human nature
Dispositional domain:
= houdt zich bezig met de manier waarop individuen van elkaar verschillen. Het is geinteresseerd in
het aantal en de oorsprong van fundamentele aanleg.
Biological domain:
= mensen zijn collecties van biologische systemen en deze systemen leveren de bouwstenen voor
gedrag, gedachten en emotie. Bestaat uit 3 domeinen, genen, psychofysiologie (zenuwstelsel) en
evolutie.
Intrapsychic domain:
= mentale persoonlijkheidsmechanismen, welke voornamelijk plaatsvinden buiten het bewustzijn.
Zoals het verdedigings systeem en seksuele instincten
Cognitive-experiential domain:
= focust op cognitie en subjectieve ervaringen, zoals bewuste gedachten, gevoelens, geloven en
wensen over zichzelf en anderen.
Social and cultural domain:
= persoonlijkheid beinvloed, en wordt beinvloed, door de sociale en culturele context.
Hoofdstuk 1
Trait- descriptive adjectives= adjectieven die gebruikt kunnen worden om karakterestieken van
personen te omschrijven
Personality defined
Personality= een set van psychologische traits en mechanismes in een persoon, die georganiseerd en
relatief langdurig zijn en dit heeft invloed op zijn of haar interacties met en aanpassingen tot de
interpsychische, fysieke en sociale omgevingen.
Personality is the set of psychological traits..
Psychological traits= zijn karakteristieken die beschrijven op welke manier mensen anders zijn dan
anderen (verlegen mensen verschillen van extraverte mensen). Maar ook op welke manier iemand
hetzelfde is als een ander (verlegen mensen zijn gelijk aan elkaar op de manier dat ze bang zijn in
sociale omgevingen).
Traits beschrijven average tendencies (bijv. gemiddeld praat een high-talkative persson veel meer
dan iemand die daar laag op scoort, maar hij kan ook stille dagen of weken hebben) van een persoon.
Onderzoek naar persoonlijkheid stelt de volgende vragen:
- Hoeveel traits zijn er
- Hoe zijn deze traits georganiseerd
- Wat is de oorsprong van deze traits
- Wat zijn de correlaties en consequenties van de traits
And mechanisms…
Psychological mechanisms= lijken op traits, behalve dat de term mechanismes meer refereert naar
het proces van persoonlijkheid.
De meeste psychologische mechanismen hebben 3 essentiele ingredienten
1) Inputs, een psychologisch mechanisme zou mensen gevoeliger kunnen maken tot bepaalde
soorten informatie van de omgeving
2) Decision rules, zou ze meer na kunnen laten denken over specifieke opties
3) Outputs, zou ze hun gedrag kunnen leiden naar bepaalde actiecategorieen
Maar het betekent niet dat alle traits en psychologische mechanismen allemaal op dezelfde tijd
geactiveerd zijn (je weet pas wie moedig is als de situatie daar om vraagt)
Within the individual…
Within the individual= persoonlijkheid is iets dat een persoon bij zich draagt en hetzelfde blijft over
tijd en situatie.
That are organized and relatively enduring…
,Organized= de psychologische traits en mechanismen voor een bepaald persoon, zijn niet zomaar
een random collective aan elementen. In plaats daarvan is persoonlijkheid georganiseerd, omdat de
mechanismen en traits gelinkt zijn aan elkaar op een coherente manier.
And that influence…
Influential forces= persoonlijkheid traits en mechanismen kunnen effect hebben op iemands leven.
Het bepaald hoe we ons gedragen en hoe we onszelf en de wereld zien.
His or her interactions with…
Person-environment interaction= interacties met situaties bevatten percepties, selecties en
manipulaties.
Perceptie -> hoe we dingen zien of interpreteren in de omgeving
Selectie-> beschrijft de manier waarop we voor bepaalde situaties kiezen, hoe we onze vrienden,
hobbies en universiteiten kiezen etcEvocations-> de reacties die we produceren in anderen, vaak niet
opzettelijk.
Manipulaties-> de manier waarop we opzettelijk iemand proberen te beinvloeden
And adaptions to…
Adaption= een centrale feature van persoonlijkheid houdt zich bezig met adaptief functioneren- het
bereiken van doelen, omgaan met problemen, aanpassen en dealen met uitdagingen en problemen
die we tegen komen in het leven.
The environment
De fysieke omgeving daagt de mens vaak uit. Soms zijn het directe bedreigingen op het overleven
(zoals voedselschaarste), maar onze sociale omgeving daagt ons ook uit.
Three levels of personality analysis
Persoonlijkheid kan geanalyseerd worden op 3 verschillende levels, volgens deze divisie in 3 levels,
elk mens is, in bepaalde opzichten:
1) Hetzelfde als anderen (the human nature level)
2) Hetzelfde als sommige anderen (the level of individual and group differences)
3) Zoals niemand (the individual uniqueness level)
Human nature:
= de traits en mechanisms van persoonlijkheid die typisch zijn voor ons soort en die vervult worden
door iedereen of bijna iedereen (bijv. taal)
Individual and group differences:
Individual differences= manieren waarop elke persoon hetzelfde is als een ander persoon (bijv.
extraverts, sensatiezoekers)
Differences between groups= mensen in een groep zullen bepaalde persoonlijkheids features hebben
die gelijk zijn. En deze features maakt dat de groep verschilt van andere groepen
, Individual uniqueness:
Zelfs identieke tweelingen hebben niet helemaal dezelfde persoonlijkheid.
Nomothetic onderzoek bevat statistische vergelijkingen van individuen of groepen. Het wordt
meestal gedaan om universele en individuele karaktereigenschappen van mensen te identificeren.
Ideograpic onderzoek focust zich op een subject, deze probeert de algemene principes die zich
manifesteren in één leven te observeren (case studies)
A fissure in the field
Er is een kloof tussen de grootse theorien over persoonlijkheid en de hedendaagse
persoonlijkheidstheorieen.
Grand theories of personality:
Deze analyseren voornamelijk het human nature level. Zij hielden zich bezig met het universele van
de menselijke karaktereigenschappen (zoals id, ego, seks, taal)
Contemporary research in personality:
Gaat voornamelijk over de manier waarop individuen en groepen verschillen. Bijvoorbeeld
extraversie en introversie.
Six domains of knowledge about human nature
Domain of knowledge= een speciaal gebied van wetenschap, waarin psychologen zich gefocused
hebben op het leren over bepaalde specifieke en gelimiteerde aspecten van de human nature
Dispositional domain:
= houdt zich bezig met de manier waarop individuen van elkaar verschillen. Het is geinteresseerd in
het aantal en de oorsprong van fundamentele aanleg.
Biological domain:
= mensen zijn collecties van biologische systemen en deze systemen leveren de bouwstenen voor
gedrag, gedachten en emotie. Bestaat uit 3 domeinen, genen, psychofysiologie (zenuwstelsel) en
evolutie.
Intrapsychic domain:
= mentale persoonlijkheidsmechanismen, welke voornamelijk plaatsvinden buiten het bewustzijn.
Zoals het verdedigings systeem en seksuele instincten
Cognitive-experiential domain:
= focust op cognitie en subjectieve ervaringen, zoals bewuste gedachten, gevoelens, geloven en
wensen over zichzelf en anderen.
Social and cultural domain:
= persoonlijkheid beinvloed, en wordt beinvloed, door de sociale en culturele context.
