Leefstijl en gezondheidszorg
E-learning: kennismaking gezondheidsbevordering
23-11-2020, leerdoel 4
Leerdoelen:
- De student kent de verschillende modellen van gezondheidsbevordering
- De student begrijpt dat er meer nodig is om gedrag te veranderen dan alleen kennis van de
gevolgen van bepaald gedrag
- De student begrijpt de rol van attitude, sociale invloed, persoonlijke norm en ervaren controle bij
het veranderen van (ongezond) gedrag.
Soorten preventie
Preventie kan op verschillende manieren worden ingedeeld: preventie naar stadium van de
aandoening, naar doelgroep en naar type maatregel.
Preventie naar stadium van de aandoening
Deze indeling wordt het meest gebruikt. Je spreekt van primaire preventie als een aandoening
daadwerkelijk wordt voorkomen. Secundaire preventie is gericht op het zo vroeg mogelijk
opsporen van de aandoening (screening). Bij tertiaire preventie probeer je je de gevolgen van
een ziekte zo veel mogelijk te beperken.
Preventie naar doelgroep
Collectieve preventie is gericht op een totale populatie of een groot deel daarvan. Preventie kan
zich ook richten op groepen met een hoog risico op een bepaalde aandoening. Hier krijg je wel te
maken met Rose’s preventie paradox. Dit houdt in dat een maatregel die op maatschappijniveau
grote invloed heeft, weinig oplevert voor het individu.
Preventie naar type maatregel
Hierbij gaat het om ofwel ziektepreventie, ofwel gezondheidsbevordering ofwel
gezondheidsbescherming. Ziektepreventie draait om de zo vorige mogelijke opsporing van
ziekten. Hieronder vallen de screeningsprogramma’s die eerder beschreven werden bij de
secundaire preventie. Denk bijvoorbeeld aan het HPV vaccinatie programma, websites als
zwangerworden.nl, etc. Gezondheidsbevordering draait om het stimuleren en behouden van een
gezonde leefstijl en van een gezonde sociale en fysieke omgeving. Voorbeelden hiervan zijn het
heffen van accijns op alcohol en het aanleggen van Cruyff courts. Gezondheidsbescherming
draait om het beschermen van de bevolking voor factoren die schadelijk zijn voor de gezondheid.
Bijvoorbeeld het rookverbod in de horeca, het aanleggen van schoonwatervoorzieningen in
ontwikkelingslanden en de Sire campagne ‘blij af van onze hulpverleners’ vallen hieronder.
Veranderen van gedrag
Determinanten en modellen van gedragsverandering
Determinanten:
- Persoonlijk
- Biologisch
- Psychisch
- Intentie
- Attitude
- Sociale invloeden
- Persoonlijke norm
- Ervaren controle
- Omgeving
Pagina 1 van 40
, - Fysiek
- Sociaal-cultureel
- Economisch
- Politiek
The theory of planned behavior gaat ervan uit dat de mate van intentie (motivatie) bepalend is of
het gezonde gedrag volgehouden gaat worden.
Fasen van gedragsverandering
De mate waarop een patiënt moet worden benaderd hangt sterk af van de fase van
gedragsverandering:
- Ongemotiveerd: niet van plan om te veranderen
- Gemotiveerd: van plan binnenkort te veranderen
- Actie: kortgeleden gedrag veranderd
- Gedragsbehoud: al enige tijd gedrag veranderd.
E-learning bewegen als medicijn
23-11-2020, leerdoel 4
Leerdoelen:
- De student is bekend met het belang van bewegen voor een goede gezondheid
- De student kent de Nederlandse beweegnomrne
- De studenten kent de vijf stadia van het stimuleren van bewegen bij patiënten en kan deze in
casuïstiek toepassen
- De student is bekend met de noodzakelijke afwegingen om te komen tot een bij de patiënt
passende beweegactiviteit
- De student kent de risico’s van bewegen
Beweegadvies
MET (metabool equivalent) is een maat voor de hoeveelheid energie die verbruikt wordt tijdens
het bewegen. 1 MET komt overeen met de hoeveelheid energie die wordt gebruikt tijdens het
stilzitten.
Pagina 2 van 40
,Beweegrichtlijn:
Bewegen als medicijn
Het stimuleren van bewegen door een arts kan worden ingedeeld in 5 verschillende stadia:
Hoe overtuig ik mijn patiënt om te gaan
bewegen?
Soms is er een interventie nodig, hiervoor gebruikt je het PACE score formulier (hieronder) en de
NNGB vragenlijst (hierboven links).
Pagina 3 van 40
, NNT: number needed to treat is het aantal patiënten dat behandeld moet worden om 1 patiënt te
genezen. Dit is 12 voor beweegprogramma’s.
De keuze voor een beweegactiviteit gaat aan de hand van de LEAP test. LEAP staat voor Local,
Enjoyable and Practical. Een ja op deze 4 dingen vergroot de kans dat de activiteit volgehouden
wordt.
HC Inleiding cursus en volksgezondheid
23-11-2020, leerdoel 3
Grootste deel tentamen gaat over het bewegingsapparaat!
Volksgezondheid gaat over de omgang en de spreiding van gezondheid, ziekte, handicap en
sterfte.
Indicatoren van volksgezondheid:
- Ziekte en aandoeningen
- Sterfte en doodsoorzaken
- Functioneren en kwaliteit van leven
- Ervaren gezondheid obs vragenlijsten
- Samengestelde gezondheidsmaten
- Ziektelast
- DALY
- Gezonde levensverwachting
Uitkomstmaten:
- Incidentie (aantal nieuwe gevallen/jaar)
- Prevalentie (aantal bestaande gevallen op een bepaald tijdstip)
- Sterfte (doodsoorzaken)
Pagina 4 van 40
E-learning: kennismaking gezondheidsbevordering
23-11-2020, leerdoel 4
Leerdoelen:
- De student kent de verschillende modellen van gezondheidsbevordering
- De student begrijpt dat er meer nodig is om gedrag te veranderen dan alleen kennis van de
gevolgen van bepaald gedrag
- De student begrijpt de rol van attitude, sociale invloed, persoonlijke norm en ervaren controle bij
het veranderen van (ongezond) gedrag.
Soorten preventie
Preventie kan op verschillende manieren worden ingedeeld: preventie naar stadium van de
aandoening, naar doelgroep en naar type maatregel.
Preventie naar stadium van de aandoening
Deze indeling wordt het meest gebruikt. Je spreekt van primaire preventie als een aandoening
daadwerkelijk wordt voorkomen. Secundaire preventie is gericht op het zo vroeg mogelijk
opsporen van de aandoening (screening). Bij tertiaire preventie probeer je je de gevolgen van
een ziekte zo veel mogelijk te beperken.
Preventie naar doelgroep
Collectieve preventie is gericht op een totale populatie of een groot deel daarvan. Preventie kan
zich ook richten op groepen met een hoog risico op een bepaalde aandoening. Hier krijg je wel te
maken met Rose’s preventie paradox. Dit houdt in dat een maatregel die op maatschappijniveau
grote invloed heeft, weinig oplevert voor het individu.
Preventie naar type maatregel
Hierbij gaat het om ofwel ziektepreventie, ofwel gezondheidsbevordering ofwel
gezondheidsbescherming. Ziektepreventie draait om de zo vorige mogelijke opsporing van
ziekten. Hieronder vallen de screeningsprogramma’s die eerder beschreven werden bij de
secundaire preventie. Denk bijvoorbeeld aan het HPV vaccinatie programma, websites als
zwangerworden.nl, etc. Gezondheidsbevordering draait om het stimuleren en behouden van een
gezonde leefstijl en van een gezonde sociale en fysieke omgeving. Voorbeelden hiervan zijn het
heffen van accijns op alcohol en het aanleggen van Cruyff courts. Gezondheidsbescherming
draait om het beschermen van de bevolking voor factoren die schadelijk zijn voor de gezondheid.
Bijvoorbeeld het rookverbod in de horeca, het aanleggen van schoonwatervoorzieningen in
ontwikkelingslanden en de Sire campagne ‘blij af van onze hulpverleners’ vallen hieronder.
Veranderen van gedrag
Determinanten en modellen van gedragsverandering
Determinanten:
- Persoonlijk
- Biologisch
- Psychisch
- Intentie
- Attitude
- Sociale invloeden
- Persoonlijke norm
- Ervaren controle
- Omgeving
Pagina 1 van 40
, - Fysiek
- Sociaal-cultureel
- Economisch
- Politiek
The theory of planned behavior gaat ervan uit dat de mate van intentie (motivatie) bepalend is of
het gezonde gedrag volgehouden gaat worden.
Fasen van gedragsverandering
De mate waarop een patiënt moet worden benaderd hangt sterk af van de fase van
gedragsverandering:
- Ongemotiveerd: niet van plan om te veranderen
- Gemotiveerd: van plan binnenkort te veranderen
- Actie: kortgeleden gedrag veranderd
- Gedragsbehoud: al enige tijd gedrag veranderd.
E-learning bewegen als medicijn
23-11-2020, leerdoel 4
Leerdoelen:
- De student is bekend met het belang van bewegen voor een goede gezondheid
- De student kent de Nederlandse beweegnomrne
- De studenten kent de vijf stadia van het stimuleren van bewegen bij patiënten en kan deze in
casuïstiek toepassen
- De student is bekend met de noodzakelijke afwegingen om te komen tot een bij de patiënt
passende beweegactiviteit
- De student kent de risico’s van bewegen
Beweegadvies
MET (metabool equivalent) is een maat voor de hoeveelheid energie die verbruikt wordt tijdens
het bewegen. 1 MET komt overeen met de hoeveelheid energie die wordt gebruikt tijdens het
stilzitten.
Pagina 2 van 40
,Beweegrichtlijn:
Bewegen als medicijn
Het stimuleren van bewegen door een arts kan worden ingedeeld in 5 verschillende stadia:
Hoe overtuig ik mijn patiënt om te gaan
bewegen?
Soms is er een interventie nodig, hiervoor gebruikt je het PACE score formulier (hieronder) en de
NNGB vragenlijst (hierboven links).
Pagina 3 van 40
, NNT: number needed to treat is het aantal patiënten dat behandeld moet worden om 1 patiënt te
genezen. Dit is 12 voor beweegprogramma’s.
De keuze voor een beweegactiviteit gaat aan de hand van de LEAP test. LEAP staat voor Local,
Enjoyable and Practical. Een ja op deze 4 dingen vergroot de kans dat de activiteit volgehouden
wordt.
HC Inleiding cursus en volksgezondheid
23-11-2020, leerdoel 3
Grootste deel tentamen gaat over het bewegingsapparaat!
Volksgezondheid gaat over de omgang en de spreiding van gezondheid, ziekte, handicap en
sterfte.
Indicatoren van volksgezondheid:
- Ziekte en aandoeningen
- Sterfte en doodsoorzaken
- Functioneren en kwaliteit van leven
- Ervaren gezondheid obs vragenlijsten
- Samengestelde gezondheidsmaten
- Ziektelast
- DALY
- Gezonde levensverwachting
Uitkomstmaten:
- Incidentie (aantal nieuwe gevallen/jaar)
- Prevalentie (aantal bestaande gevallen op een bepaald tijdstip)
- Sterfte (doodsoorzaken)
Pagina 4 van 40
