H1 t/m H10 PABO 2021
Gebaseerd op het boek: Basiskennis geschiedenis
Noordhoff Uitgevers
Hans Keissen
3e druk
Tijd van jagers en boeren
Prehistorie: >3000 jaar voor christus
- Eerste mens (4 miljoen jaar geleden).
- Jager en verzamelaars (oudste vorm van bestaan).
- Rendierjagers (13000 jaar voor christus).
- Jager en vissers (7000 jaar voor christus).
- Eerste boeren in Midden-Oosten, in de Vruchtbare Halvemaan (10000 jaar voor christus).
- Eerste agrarische samenleving in de Vruchtbare Halvemaan (9000 jaar voor christus).
- Eerste boeren West-Europa: bandkeramiekcultuur (5300 jaar voor christus) en de
trechterbekercultuur (3500-2700 jaar voor christus).
- Eerste bronzen voorwerpen in Europa (2100 jaar voor christus) en later ook ijzer (700 jaar voor
christus).
- Grottekeningen in Spanje en Frankrijk van jager en verzamelaars (40000 jaar voor christus).
Tijd van Grieken en Romeinen
Oudheid: 3000 jaar voor christus – 500 jaar na christus
- Stadstaten in het Midden-Oosten (3000-600 jaar voor christus).
- Stadstaten in Griekenland (800-300 jaar voor christus).
- Rome Groeide uit tot een groot Romeins rijk (270 jaar voor christus – 476 jaar na christus).
- Centrum Romeinse rijk was stad Rome (750 jaar voor christus ontstaan).
- Heel Italië veroverd door Romeinen (270 jaar voor christus).
- Romeinen in Lage Landen (50 jaar voor christus).
- Julius Caesar Romeinse legeraanvoerder en proconsul (44 jaar voor christus vermoord)
Caesar Augustus was opvolger en tevens eerste keizer (27 jaar voor christus – 14 jaar na
christus).
- Opdeling Romeinse Rijk: West en Oost Romeinse Rijk (395 jaar na christus).
- Opheffing West-Romeinse Rijk (476 jaar na christus).
- Opheffing Oost-Romeinse Rijk (1453).
Tijd van monniken en ridders
Vroege Middeleeuwen: 500 – 1000
- Economie afhankelijk van landbouw (500).
- Franken stichten het Frankische Rijk (500) Karel de Grote bekendste vorst van het rijk.
- Clovis: eerste Frankische koning, was christen (500).
- Karel de Grote werd in Rome tot keizer (of caesar) gekroond (800).
- Dood Karel de Grote (814).
- Frankische rijk werd onder kleinzonen Karel de Grote verdeeld (843).
- Nederland werd deel van het Duitse Rijk of Heilige Roomse Rijk (962).
- Noormannen (of Vikingen) (800-1000).
- Engelse Monnik Willibrord missionaris en bisschop naar Utrecht om mensen tot christendom te
bekeren (695) onder bescherming van Frankische vorsten.
1
, - Bonifatius probeerde hetzelfde al Willibrord (754 vermoord) onder bescherming van Frankische
vorsten.
- Volgens Islamitische traditie bekeerde profeet Mohammed (622) de bewoners van Medina als
eersten tot de islam.
- Arabische rijk werd steeds groter (750).
Tijd van steden en staten
Late Middeleeuwen: 1000-1500
- Hanzesteden (1100-1200) samenwerkingsverband voor de Hanzesteden en de handelaren in
steden.
- De meeste steden hadden een stenen stadsmuur (1480) steeds meer werd van steen.
- Graaf Floris V. van Holland was een bekende vorst uit deze tijd (1254-1296). Zijn Vader Willem II
was uitgekozen tot nieuwe keizer Duitse Rijk sneuvelde.
- Bouw van de Ridderzaal in opdracht van Floris V. (1280).
- Hertogen van het Franse hertogdom Boergondië breidden hun gebied verder uit (1385-1477).
- Hertog Filips van Bourgondië (1419-1467) kreeg het bestuur over de meeste graafschappen,
hertogdommen en bisdommen in de Lage Landen.
- Bourgondische Rijk en Habsburg werden samengevoegd door trouwen tot het Habsburgse Rijk
(1477).
- Het jaar werd ingedeeld in christelijke feestdagen en heiligendagen.
- Paus riep christenen op om op kruistocht te gaan (1095) kruisvaarders 200 jaar later weer
verdreven door moslimleger (1921) Doel: verovering van het Bijbelse ‘Heilige Land’: Palestina
en de stad Jeruzalem waar Jezus Christus was gestorven.
Tijd van ontdekkers en hervormers
Nieuwe geschiedenis: 1500 – 1600
- Bartholomeus Diaz bereikte zuidpunt Afrika: Kaap de Goede Hoop (1487).
- Vasco da Gama bereikte Indië (1498).
- Ferdinand Magelhães maakte een reis om de wereld (1519-1522) overleefde ze niet.
- Christoffel Columbus wilde naar Indië, maar ontdekte nieuwe eilanden in Caribische gebied
(1492). Werd Amerika genoemd vernoemd naar Amerigo Vespucci = ontdekkingsreiziger.
- Grootste deel Europa behoorde bij Habsburgse Rijk bestuurd door Karel V. (1519-1555).
- Karel V. trad af (1555) verdeelde rijk tussen broer en zoon Filips II koning van Spanje en heer
van de Nederlanden.
- Volgelingen Protestantse van Calvijn vernielde kerken (1566). De beeldenstorm. Stuurt hertog
Alva om maatregelen te nemen.
- Willem van Oranje (1533) had een hoge titel en werd door Filips II benoemd tot stadhouder
Holland, Zeeland en Utrecht.
- Willem vluchtte voor Alva (1567) steunde protestanten. Trok met leger Nederland binnen
(1568). Begin Opstand tegen Spanje. Watergeuzen namen in naam van Willem Den Briel in
(1572).
- Willem werd door Balthasar Gerards vermoord (1584). Prins Maurits zijn zoon volgde hem op.
- Opstand tegen Spanje wordt ook wel Tachtigjarige oorlog genoemd (1568-1648).
- Johannes Guttenberg vond het drukken van boeken met losse letters uit (1455).
- De Duitse monnik Maarten Luther en Johannes waren bekende kerkhervormers.
Tijd van regenten en vorsten
Nieuwe geschiedenis: 1600 – 1700
- 17de eeuw periode van de Gouden Eeuw.
- Veel bekende gebouwen uit deze tijd: herenhuizen, Koninklijk Paleis op de Dam.
- Frans Hals, Johannes Vermeer en Jan Steen waren bekende schilder. Rembrandt werd met de
nachtwacht de bekendste.
- Familie Blaeu maakte kaarten, globes en atlassen.
2