Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – Rechtsfeiten............................................................................................... 2
1.1.1 – Kernbegrippen....................................................................................................................... 2
1.1.2 – Personen................................................................................................................................ 3
1.1.3 – Verbintenissen....................................................................................................................... 4
1.2 – Rechtsfeiten.............................................................................................................................. 4
1.2.1 – Gewone feiten en rechtsfeiten............................................................................................... 4
1.2.2 – Rechtens relevante handelingen en blote rechtsfeiten..........................................................5
1.3 – Rechtens relevante handelingen.............................................................................................. 5
1.3.1 – Rechtshandelingen en feitelijke handelingen.........................................................................5
1.3.2 – Eenzijdige rechtshandelingen en meerzijdige rechtshandelingen..........................................6
1.3.3 – Persoonsgerichte en niet-persoonsgerichte rechtshandelingen.............................................6
1.4 – Meerzijdige rechtshandelingen................................................................................................. 7
1.4.1 – Overeenkomsten en andere meerzijdige rechtshandelingen.................................................7
1.4.2 – Verbintenisscheppende overeenkomsten en andere overeenkomsten..................................7
1.4.3 – Eenzijdige overeenkomsten en meerzijdige overeenkomsten................................................8
Hoofdstuk 2 – Rechtshandelingen en overeenkomsten.......................................................9
2.1 – Rechtshandelingen................................................................................................................... 9
2.1.1 – Handelingsbekwaamheid....................................................................................................... 9
2.1.2 – Beschikkingsbevoegdheid................................................................................................... 10
2.1.3 – Wilsverklaring...................................................................................................................... 11
2.1.4 – Psychische stoornis.............................................................................................................. 11
2.1.5 – Vertrouwensbeginsel........................................................................................................... 11
2.1.6 – Derdenbescherming............................................................................................................ 12
2.1.7 – Voorwaardelijke rechtshandeling......................................................................................... 12
2.2 – Vertegenwoordiging en volmacht...........................................................................................13
2.3 – Overeenkomsten.................................................................................................................... 14
2.4 – Rechtsgevolgen van overeenkomsten....................................................................................17
Hoofdstuk 3 – Nietigheid en vernietigbaarheid.................................................................18
3.1 – Nietigheid............................................................................................................................... 18
3.2 – Vernietigbaarheid................................................................................................................... 19
3.2.1 – Handelingsonbekwaamheid.................................................................................................20
3.2.2 – Psychische stoornis.............................................................................................................. 20
3.2.3 – Bedreiging........................................................................................................................... 20
3.2.4 – Bedrog................................................................................................................................. 20
3.2.5 – Misbruik van omstandigheden.............................................................................................21
3.2.6 – Dwaling................................................................................................................................ 22
3.2.7 – Actio pauliana...................................................................................................................... 23
3.3 – Wijzen van vernietiging.......................................................................................................... 24
3.4 – Terugwerkende kracht............................................................................................................ 25
Hoofdstuk 4 – Verbintenissen..........................................................................................25
4.1.1 – Begripsbepaling................................................................................................................... 25
4.1.2 – Ontstaan verbintenis........................................................................................................... 26
4.2 – Pluraliteit van schuldenaren en schuldeisers..........................................................................27
4.2.1 – Meerdere schuldenaren....................................................................................................... 28
4.2.2 – Meerdere schuldeisers......................................................................................................... 29
4.3 – Alternatieve en voorwaardelijke verbintenissen.....................................................................29
4.3.1 – Alternatieve verbintenissen................................................................................................. 30
1
, 4.3.2 – Voorwaardelijke verbintenissen...........................................................................................30
4.4 – Verbintenissen uit andere bron............................................................................................... 31
4.4.1 – Zaakwaarneming................................................................................................................. 31
4.4.2 – Onverschuldigde betaling.................................................................................................... 31
4.4.3 – Ongerechtvaardigde verrijking............................................................................................32
Hoofdstuk 5 – Nakoming en niet-nakoming.......................................................................32
5.3.4 – Schuldenaarsverzuim.......................................................................................................... 32
5.4 – Schade(vergoeding)............................................................................................................... 34
5.4.1 – Schadevergoeding............................................................................................................... 34
5.4.2 – Schade................................................................................................................................. 35
5.5 – Ontbinding.............................................................................................................................. 36
Hoofdstuk 6 – Onrechtmatige daad en aansprakelijkheid..................................................37
6.1 – Onrechtmatige daad............................................................................................................... 37
6.1.1 – Onrechtmatigheid................................................................................................................ 37
6.1.2 – Toerekenbaarheid................................................................................................................ 38
6.1.3 – Schade................................................................................................................................. 39
6.1.4 – Causaal verband.................................................................................................................. 40
6.1.5. – Relativiteit.......................................................................................................................... 41
6.1.6 – Overige bepalingen schade.................................................................................................41
6.2 – Aansprakelijkheid voor personen............................................................................................42
6.2.1 – Aansprakelijkheid voor kinderen.......................................................................................... 42
6.2.2 – Aansprakelijkheid voor ondergeschikten.............................................................................42
6.3 – Aansprakelijkheid voor zaken en dieren..................................................................................43
6.3.1 – Aansprakelijkheid voor roerende zaken...............................................................................43
6.3.2 – Aansprakelijkheid voor opstallen.........................................................................................43
6.3.3 – Aansprakelijkheid voor dieren..............................................................................................44
6.4 – Productaansprakelijkheid en misleidende reclame.................................................................44
6.4.1 – Productaansprakelijkheid..................................................................................................... 44
6.4.2 – Misleidende reclame............................................................................................................ 45
Hoofdstuk 1 – Rechtsfeiten
1.1.1 – Kernbegrippen
In het verbintenissenrecht staat de rechtsrelatie tussen personen onderling centraal
Deze rechtsrelatie wordt ook wel een verbintenis genoemd
Het goederenrecht ziet op de rechtsrelatie tussen een persoon en een goed
2
, Rechtsrelaties worden ook rechtsverhoudingen genoemd (= juridische verhouding tussen
personen)
Het verbintenissenrecht en het goederenrecht vormen samen het vermogensrecht
Vermogensrecht regelt de op geld waardeerbare verhoudingen tussen mensen
- Het vermogensrecht is een van de twee hoofdonderdelen van het privaatrecht
- Het tweede onderdeel is: personen- en familierecht
Privaatrecht = alle juridische betrekkingen tussen burgers onderling
Publiekrecht = de relatie tussen de overheid en een persoon
1.1.2 – Personen
Natuurlijk persoon = mens van vlees en bloed
Rechtspersoon = persoon (organisatie, bedrijf) die volgens de wet gelijk staat aan een
natuurlijk persoon
Een rechtspersoon staat volgens het vermogensrecht gelijk aan een natuurlijk persoon
Natuurlijke personen hebben rechten en plichten, zoals belasting betalen en je aan de
wet houden.
In de wet is geregeld dat ook bedrijven en organisaties rechten en plichten kunnen
hebben.
Rechtspersonen zijn pas handelingsbekwaam als zij volgens de wet rechtspersoonlijkheid
bezitten
Dus:
Bedrijven mogen besluiten nemen, kunnen schulden hebben en overeenkomsten sluiten.
Ook kan een bedrijf eigenaar zijn van (on)roerende zaken
Roerende zaken = spullen die verplaatsbaar zijn
Onroerende zaken = spullen die niet verplaatsbaar zijn
Verschillende rechtsrelaties die we in het verbintenissenrecht kunnen tegenkomen
3
, 1.1.3 – Verbintenissen
Wanneer er een rechtsrelatie tussen personen is, dan ontstaan hier verbintenissen uit
Verbintenis = een rechtsrelatie tussen twee personen, waarbij de ene partij verplicht is
om een prestatie leveren, terwijl de andere partij hier recht op heeft
Dus:
De persoon die moet presteren, wordt de schuldenaar genoemd
Degene die recht heeft op de prestatie is de schuldeiser
Voorbeeld van verbintenissen
1.2 – Rechtsfeiten
In het dagelijks leven hebben we te maken met allerlei gebeurtenissen, ook wel feiten
genoemd
- Feiten kunnen worden onderverdeeld in gewone feiten en rechtsfeiten
- Rechtsfeiten kunnen ook worden onderverdeeld: rechtens relevante handelingen en
blote rechtsfeiten
1.2.1 – Gewone feiten en rechtsfeiten
Gewone feiten hebben geen rechtsgevolg
Bijvoorbeeld: een appje sturen, het gras is groen, lopen naar de sportschool
- Rechtsfeit = feit dat een rechtsgevolg heeft
4
Hoofdstuk 1 – Rechtsfeiten............................................................................................... 2
1.1.1 – Kernbegrippen....................................................................................................................... 2
1.1.2 – Personen................................................................................................................................ 3
1.1.3 – Verbintenissen....................................................................................................................... 4
1.2 – Rechtsfeiten.............................................................................................................................. 4
1.2.1 – Gewone feiten en rechtsfeiten............................................................................................... 4
1.2.2 – Rechtens relevante handelingen en blote rechtsfeiten..........................................................5
1.3 – Rechtens relevante handelingen.............................................................................................. 5
1.3.1 – Rechtshandelingen en feitelijke handelingen.........................................................................5
1.3.2 – Eenzijdige rechtshandelingen en meerzijdige rechtshandelingen..........................................6
1.3.3 – Persoonsgerichte en niet-persoonsgerichte rechtshandelingen.............................................6
1.4 – Meerzijdige rechtshandelingen................................................................................................. 7
1.4.1 – Overeenkomsten en andere meerzijdige rechtshandelingen.................................................7
1.4.2 – Verbintenisscheppende overeenkomsten en andere overeenkomsten..................................7
1.4.3 – Eenzijdige overeenkomsten en meerzijdige overeenkomsten................................................8
Hoofdstuk 2 – Rechtshandelingen en overeenkomsten.......................................................9
2.1 – Rechtshandelingen................................................................................................................... 9
2.1.1 – Handelingsbekwaamheid....................................................................................................... 9
2.1.2 – Beschikkingsbevoegdheid................................................................................................... 10
2.1.3 – Wilsverklaring...................................................................................................................... 11
2.1.4 – Psychische stoornis.............................................................................................................. 11
2.1.5 – Vertrouwensbeginsel........................................................................................................... 11
2.1.6 – Derdenbescherming............................................................................................................ 12
2.1.7 – Voorwaardelijke rechtshandeling......................................................................................... 12
2.2 – Vertegenwoordiging en volmacht...........................................................................................13
2.3 – Overeenkomsten.................................................................................................................... 14
2.4 – Rechtsgevolgen van overeenkomsten....................................................................................17
Hoofdstuk 3 – Nietigheid en vernietigbaarheid.................................................................18
3.1 – Nietigheid............................................................................................................................... 18
3.2 – Vernietigbaarheid................................................................................................................... 19
3.2.1 – Handelingsonbekwaamheid.................................................................................................20
3.2.2 – Psychische stoornis.............................................................................................................. 20
3.2.3 – Bedreiging........................................................................................................................... 20
3.2.4 – Bedrog................................................................................................................................. 20
3.2.5 – Misbruik van omstandigheden.............................................................................................21
3.2.6 – Dwaling................................................................................................................................ 22
3.2.7 – Actio pauliana...................................................................................................................... 23
3.3 – Wijzen van vernietiging.......................................................................................................... 24
3.4 – Terugwerkende kracht............................................................................................................ 25
Hoofdstuk 4 – Verbintenissen..........................................................................................25
4.1.1 – Begripsbepaling................................................................................................................... 25
4.1.2 – Ontstaan verbintenis........................................................................................................... 26
4.2 – Pluraliteit van schuldenaren en schuldeisers..........................................................................27
4.2.1 – Meerdere schuldenaren....................................................................................................... 28
4.2.2 – Meerdere schuldeisers......................................................................................................... 29
4.3 – Alternatieve en voorwaardelijke verbintenissen.....................................................................29
4.3.1 – Alternatieve verbintenissen................................................................................................. 30
1
, 4.3.2 – Voorwaardelijke verbintenissen...........................................................................................30
4.4 – Verbintenissen uit andere bron............................................................................................... 31
4.4.1 – Zaakwaarneming................................................................................................................. 31
4.4.2 – Onverschuldigde betaling.................................................................................................... 31
4.4.3 – Ongerechtvaardigde verrijking............................................................................................32
Hoofdstuk 5 – Nakoming en niet-nakoming.......................................................................32
5.3.4 – Schuldenaarsverzuim.......................................................................................................... 32
5.4 – Schade(vergoeding)............................................................................................................... 34
5.4.1 – Schadevergoeding............................................................................................................... 34
5.4.2 – Schade................................................................................................................................. 35
5.5 – Ontbinding.............................................................................................................................. 36
Hoofdstuk 6 – Onrechtmatige daad en aansprakelijkheid..................................................37
6.1 – Onrechtmatige daad............................................................................................................... 37
6.1.1 – Onrechtmatigheid................................................................................................................ 37
6.1.2 – Toerekenbaarheid................................................................................................................ 38
6.1.3 – Schade................................................................................................................................. 39
6.1.4 – Causaal verband.................................................................................................................. 40
6.1.5. – Relativiteit.......................................................................................................................... 41
6.1.6 – Overige bepalingen schade.................................................................................................41
6.2 – Aansprakelijkheid voor personen............................................................................................42
6.2.1 – Aansprakelijkheid voor kinderen.......................................................................................... 42
6.2.2 – Aansprakelijkheid voor ondergeschikten.............................................................................42
6.3 – Aansprakelijkheid voor zaken en dieren..................................................................................43
6.3.1 – Aansprakelijkheid voor roerende zaken...............................................................................43
6.3.2 – Aansprakelijkheid voor opstallen.........................................................................................43
6.3.3 – Aansprakelijkheid voor dieren..............................................................................................44
6.4 – Productaansprakelijkheid en misleidende reclame.................................................................44
6.4.1 – Productaansprakelijkheid..................................................................................................... 44
6.4.2 – Misleidende reclame............................................................................................................ 45
Hoofdstuk 1 – Rechtsfeiten
1.1.1 – Kernbegrippen
In het verbintenissenrecht staat de rechtsrelatie tussen personen onderling centraal
Deze rechtsrelatie wordt ook wel een verbintenis genoemd
Het goederenrecht ziet op de rechtsrelatie tussen een persoon en een goed
2
, Rechtsrelaties worden ook rechtsverhoudingen genoemd (= juridische verhouding tussen
personen)
Het verbintenissenrecht en het goederenrecht vormen samen het vermogensrecht
Vermogensrecht regelt de op geld waardeerbare verhoudingen tussen mensen
- Het vermogensrecht is een van de twee hoofdonderdelen van het privaatrecht
- Het tweede onderdeel is: personen- en familierecht
Privaatrecht = alle juridische betrekkingen tussen burgers onderling
Publiekrecht = de relatie tussen de overheid en een persoon
1.1.2 – Personen
Natuurlijk persoon = mens van vlees en bloed
Rechtspersoon = persoon (organisatie, bedrijf) die volgens de wet gelijk staat aan een
natuurlijk persoon
Een rechtspersoon staat volgens het vermogensrecht gelijk aan een natuurlijk persoon
Natuurlijke personen hebben rechten en plichten, zoals belasting betalen en je aan de
wet houden.
In de wet is geregeld dat ook bedrijven en organisaties rechten en plichten kunnen
hebben.
Rechtspersonen zijn pas handelingsbekwaam als zij volgens de wet rechtspersoonlijkheid
bezitten
Dus:
Bedrijven mogen besluiten nemen, kunnen schulden hebben en overeenkomsten sluiten.
Ook kan een bedrijf eigenaar zijn van (on)roerende zaken
Roerende zaken = spullen die verplaatsbaar zijn
Onroerende zaken = spullen die niet verplaatsbaar zijn
Verschillende rechtsrelaties die we in het verbintenissenrecht kunnen tegenkomen
3
, 1.1.3 – Verbintenissen
Wanneer er een rechtsrelatie tussen personen is, dan ontstaan hier verbintenissen uit
Verbintenis = een rechtsrelatie tussen twee personen, waarbij de ene partij verplicht is
om een prestatie leveren, terwijl de andere partij hier recht op heeft
Dus:
De persoon die moet presteren, wordt de schuldenaar genoemd
Degene die recht heeft op de prestatie is de schuldeiser
Voorbeeld van verbintenissen
1.2 – Rechtsfeiten
In het dagelijks leven hebben we te maken met allerlei gebeurtenissen, ook wel feiten
genoemd
- Feiten kunnen worden onderverdeeld in gewone feiten en rechtsfeiten
- Rechtsfeiten kunnen ook worden onderverdeeld: rechtens relevante handelingen en
blote rechtsfeiten
1.2.1 – Gewone feiten en rechtsfeiten
Gewone feiten hebben geen rechtsgevolg
Bijvoorbeeld: een appje sturen, het gras is groen, lopen naar de sportschool
- Rechtsfeit = feit dat een rechtsgevolg heeft
4
