Samenvatting
bij hoofdstuk 1
, Vwo Globalisering CE2026 ev Samenvattingen H1
1 De wereld als systeem
De hoofdvraag in dit hoofdstuk is:
Hoe zijn de huidige ruimtelijke verschillen en overeenkomsten
tussen landen en regio’s in het wereldsysteem
ontstaan onder invloed van economische en
politieke globalisering?
1.1 Internationale handel tot 1945
Deelvragen
1 Wat wordt onder economische en politieke globalisering
verstaan?
2 Hoe ontwikkelde de wereldhandel zich voor 1945 en welke rol
speelden kolonialisme, slavernij, industrialisatie en
imperialisme daarbij?
Globalisering
globalisering ► Globalisering: het proces van internationale vervlechting van
de levens van mensen, en de internationale uitwisseling van
goederen en geld en van informatie op het gebied van kennis en
cultuur.
● Kijk je vanuit de economische dimensie: economische
economische, politieke en globalisering. Kijk je vanuit de politieke
culturele globalisering Dimensie: politieke globalisering. Kijk je vanuit de culturele
dimensie: culturele globalisering.
Goederenstromen in het verleden
► Economische globalisering is de vergaande economische
vervlechting van landen over de hele wereld. Gaandeweg zijn
netwerken van productie, distributie en consumptie radicaal
veranderd en steeds meer uitgebreid.
● Voor de 15e eeuw: handel over
lange afstanden in Azië en in Amerika. Het politieke en
economische machtscentrum lag toen in Azië (China, India,
Midden-Oosten).
● Vanaf de 15e eeuw: ontdekkingsreizen door Europese landen
met zeeschepen. Spanje en Portugal, Nederland en het Britse Rijk
volgden elkaar op als machtige landen. Ze stichtten koloniën en
haalden daar landbouwproducten en grondstoffen vandaan
● De Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) was in 1602
multinationale onderneming de eerste multinationale onderneming (mno) op de wereld.
(mno)
Kolonialisme
kolonialisme ► Vanaf 16e eeuw: kolonialisme. Dit is het systeem waarin vooral
Europese landen (overzeese) gebiedsdelen bezetten uit
economische en/of politieke overwegingen, of als
vestigingsgebied. Gevolg: koloniale gebieden werden politiek en
economisch verbonden met Europa. Militaire macht was
belangrijk en werd betaald met de opbrengst uit de handel, die
steeds mondialer werd.
temperatuurgradiënt ● Exploitatiekoloniën: winst voor Europese landen en
De Geo bovenbouw LRN-line hv bb
© ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2023
bij hoofdstuk 1
, Vwo Globalisering CE2026 ev Samenvattingen H1
1 De wereld als systeem
De hoofdvraag in dit hoofdstuk is:
Hoe zijn de huidige ruimtelijke verschillen en overeenkomsten
tussen landen en regio’s in het wereldsysteem
ontstaan onder invloed van economische en
politieke globalisering?
1.1 Internationale handel tot 1945
Deelvragen
1 Wat wordt onder economische en politieke globalisering
verstaan?
2 Hoe ontwikkelde de wereldhandel zich voor 1945 en welke rol
speelden kolonialisme, slavernij, industrialisatie en
imperialisme daarbij?
Globalisering
globalisering ► Globalisering: het proces van internationale vervlechting van
de levens van mensen, en de internationale uitwisseling van
goederen en geld en van informatie op het gebied van kennis en
cultuur.
● Kijk je vanuit de economische dimensie: economische
economische, politieke en globalisering. Kijk je vanuit de politieke
culturele globalisering Dimensie: politieke globalisering. Kijk je vanuit de culturele
dimensie: culturele globalisering.
Goederenstromen in het verleden
► Economische globalisering is de vergaande economische
vervlechting van landen over de hele wereld. Gaandeweg zijn
netwerken van productie, distributie en consumptie radicaal
veranderd en steeds meer uitgebreid.
● Voor de 15e eeuw: handel over
lange afstanden in Azië en in Amerika. Het politieke en
economische machtscentrum lag toen in Azië (China, India,
Midden-Oosten).
● Vanaf de 15e eeuw: ontdekkingsreizen door Europese landen
met zeeschepen. Spanje en Portugal, Nederland en het Britse Rijk
volgden elkaar op als machtige landen. Ze stichtten koloniën en
haalden daar landbouwproducten en grondstoffen vandaan
● De Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) was in 1602
multinationale onderneming de eerste multinationale onderneming (mno) op de wereld.
(mno)
Kolonialisme
kolonialisme ► Vanaf 16e eeuw: kolonialisme. Dit is het systeem waarin vooral
Europese landen (overzeese) gebiedsdelen bezetten uit
economische en/of politieke overwegingen, of als
vestigingsgebied. Gevolg: koloniale gebieden werden politiek en
economisch verbonden met Europa. Militaire macht was
belangrijk en werd betaald met de opbrengst uit de handel, die
steeds mondialer werd.
temperatuurgradiënt ● Exploitatiekoloniën: winst voor Europese landen en
De Geo bovenbouw LRN-line hv bb
© ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2023
