JEUGDRECHT BEGREPEN
Samenvatting jeugdrecht begrepen
Gezin en Recht
H2, H3, H4, H5, H6, H7.1 t/m 7.6, H7.12, H8.1 t/m 8.3, H16, H17 en H18
2
, JEUGDRECHT BEGREPEN
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 2: De ouders van de jeugdige........................................................................................................ 5
2.1 Inleiding...........................................................................................................................................................5
2.2 Juridische moeder............................................................................................................................................5
2.3 Juridische vader...............................................................................................................................................5
2.4 Adoptie............................................................................................................................................................6
2.5 Gevolgen van ouderschap...............................................................................................................................8
2.6 Positie van de eicel- of spermadonor..............................................................................................................8
Hoofdstuk 3: gezag over de jeugdige.............................................................................................................. 9
3.1 Inleiding...........................................................................................................................................................9
3.2 Gezag over jeugdigen......................................................................................................................................9
3.3 Ouderlijk gezag................................................................................................................................................9
3.4 Ouderlijk gezag door twee ouders................................................................................................................10
3.5 Ouderlijk gezag door één ouder....................................................................................................................10
3.6 Plannen voor deelgezag................................................................................................................................11
3.7 Gezag en voogdij...........................................................................................................................................11
3.8 Vindplaats van ouderschap en gezag............................................................................................................12
3.9 Hoorrecht minderjarigen...............................................................................................................................12
Hoofdstuk 4: De jeugdigen en scheiding van zijn ouders...............................................................................13
4.1 Inleiding.........................................................................................................................................................13
4.2 Echtscheidingsprocedure...............................................................................................................................13
4.3 Beëindigen van geregistreerd partnerschap.................................................................................................13
4.4 Samenwoners die uit elkaar gaan.................................................................................................................13
4.5 Gezag na het einde van de relatie van ouders..............................................................................................14
4.6 Omgangsrecht...............................................................................................................................................15
4.7 Informatie en consulatie................................................................................................................................16
4.8 Kinderalimentatie..........................................................................................................................................16
Hoofdstuk 5: rechtspositie van de jeugdige (deel 1)......................................................................................17
5.1 Handelingsonbekwaamheid..........................................................................................................................17
5.2 Handelingsonbekwaamheid..........................................................................................................................17
5.3 Huwelijk en partnerschap..............................................................................................................................17
5.4 Woonplaats...................................................................................................................................................17
5.5 Weglopers......................................................................................................................................................18
5.6 Voor- en achternaam....................................................................................................................................18
5.7 Aansprakelijkheid voor ouders......................................................................................................................19
2
Hoofdstuk 6: de rechtspositie van de jeugdige (deel 2).................................................................................21
, JEUGDRECHT BEGREPEN
6.1 Inleiding.........................................................................................................................................................21
6.2 Medische behandeling..................................................................................................................................21
6.3 Orgaandonatie door jeugdigen.....................................................................................................................22
6.4 Wet verplichte GGZ en Wet zorg en dwang..................................................................................................22
6.5 Leerplicht en kinderarbeid.............................................................................................................................23
6.6 Nederlanderschap.........................................................................................................................................24
6.7 Toelating van vreemdelingen........................................................................................................................25
Hoofdstuk 7: Kinderbeschermingsmaatregelen..................................................................................................27
7.1 Inleiding.........................................................................................................................................................27
7.2 Drie uitgangspunten voor kinderbeschermingsmaatregelen........................................................................27
7.3 Raad voor de Kinderbescherming..................................................................................................................27
7.4 Ondertoezichtstelling....................................................................................................................................27
Bij een OTS worden niet de ouders onder toezicht gesteld, maar de jeugdige. Maatregel wil de belangen van
de jeugdige beschermen. Begeleiding richt zich niet alleen op jeugdige, maar ook op ouders. Als zij erin slagen
opvoedingssituatie te verbeteren is dit in het belang van de jeugdige...............................................................28
7.5 Procedure ondertoezichtstelling....................................................................................................................28
7.6 Uitvoering van de ondertoezichtstelling.......................................................................................................28
7.12 Voorlopige ondertoezichtstelling................................................................................................................29
Hoofdstuk 8: Beëindigen van het gezag........................................................................................................ 30
8.1 Inleiding.........................................................................................................................................................30
8.2 Gronden voor het beëindigen van het gezag................................................................................................30
8.3 Gevolgen van de beëindiging........................................................................................................................30
Hoofdstuk 16: Organisatie van de jeugdhulp................................................................................................32
16.1 Inleiding.......................................................................................................................................................32
16.2 Aanleiding voor de Jeugdwet......................................................................................................................32
16.3 Hoofdlijnen van de Jeugdwet......................................................................................................................32
16.4 Lokale teams................................................................................................................................................34
16.5 Vrij toegankelijke jeugdhulp en niet vrij toegankelijke jeugdhulp..............................................................34
16.6 Kwaliteitseisen jeugdhulpaanbieder en gecertificeerde instelling..............................................................34
16.7 (Gezins) voogdij, Raad voor de Kinderbescherming, Jeugdreclassering.....................................................35
16.8 Veilig Thuis..................................................................................................................................................36
Hoofdstuk 17: Rechtspositie van de cliënten in de jeugdhulp........................................................................37
17.1 Inleiding.......................................................................................................................................................37
17.2 Bezwaar en beroep tegen een verleningsbesluit.........................................................................................37
17.3 Toestemming voor de jeugdhulp.................................................................................................................37
17.4 Medezeggenschap.......................................................................................................................................38
17.5 Klachtrecht en tuchtrecht............................................................................................................................38
17.6 Dossiervorming, inzage, bewaren en vernietigen van persoonsgegevens..................................................39
2
, JEUGDRECHT BEGREPEN
17.7 Privacy en beroepsgeheim...........................................................................................................................40
17.8 Informatie-uitwisseling in lokale teams en andere multidisciplinaire overleggen......................................41
17.9 Wettelijke meldrechten...............................................................................................................................42
Hoofdstuk 18: Kinderrechtenverdrag............................................................................................................ 44
18.1 Inleiding.......................................................................................................................................................44
18.2 Totstandkoming van het Kinderrechtenverdrag.........................................................................................44
18.3 De vier kernbepalingen van het Kinderrechtenverdrag..............................................................................44
18.4 De positie van ouders..................................................................................................................................45
18.5 Toezicht op de naleving van het Kinderrechtenverdrag..............................................................................45
18.6 Rechtstreekse werking van het Kinderrechtenverdrag...............................................................................45
18.7 Kinderombudsman......................................................................................................................................45
2
Samenvatting jeugdrecht begrepen
Gezin en Recht
H2, H3, H4, H5, H6, H7.1 t/m 7.6, H7.12, H8.1 t/m 8.3, H16, H17 en H18
2
, JEUGDRECHT BEGREPEN
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 2: De ouders van de jeugdige........................................................................................................ 5
2.1 Inleiding...........................................................................................................................................................5
2.2 Juridische moeder............................................................................................................................................5
2.3 Juridische vader...............................................................................................................................................5
2.4 Adoptie............................................................................................................................................................6
2.5 Gevolgen van ouderschap...............................................................................................................................8
2.6 Positie van de eicel- of spermadonor..............................................................................................................8
Hoofdstuk 3: gezag over de jeugdige.............................................................................................................. 9
3.1 Inleiding...........................................................................................................................................................9
3.2 Gezag over jeugdigen......................................................................................................................................9
3.3 Ouderlijk gezag................................................................................................................................................9
3.4 Ouderlijk gezag door twee ouders................................................................................................................10
3.5 Ouderlijk gezag door één ouder....................................................................................................................10
3.6 Plannen voor deelgezag................................................................................................................................11
3.7 Gezag en voogdij...........................................................................................................................................11
3.8 Vindplaats van ouderschap en gezag............................................................................................................12
3.9 Hoorrecht minderjarigen...............................................................................................................................12
Hoofdstuk 4: De jeugdigen en scheiding van zijn ouders...............................................................................13
4.1 Inleiding.........................................................................................................................................................13
4.2 Echtscheidingsprocedure...............................................................................................................................13
4.3 Beëindigen van geregistreerd partnerschap.................................................................................................13
4.4 Samenwoners die uit elkaar gaan.................................................................................................................13
4.5 Gezag na het einde van de relatie van ouders..............................................................................................14
4.6 Omgangsrecht...............................................................................................................................................15
4.7 Informatie en consulatie................................................................................................................................16
4.8 Kinderalimentatie..........................................................................................................................................16
Hoofdstuk 5: rechtspositie van de jeugdige (deel 1)......................................................................................17
5.1 Handelingsonbekwaamheid..........................................................................................................................17
5.2 Handelingsonbekwaamheid..........................................................................................................................17
5.3 Huwelijk en partnerschap..............................................................................................................................17
5.4 Woonplaats...................................................................................................................................................17
5.5 Weglopers......................................................................................................................................................18
5.6 Voor- en achternaam....................................................................................................................................18
5.7 Aansprakelijkheid voor ouders......................................................................................................................19
2
Hoofdstuk 6: de rechtspositie van de jeugdige (deel 2).................................................................................21
, JEUGDRECHT BEGREPEN
6.1 Inleiding.........................................................................................................................................................21
6.2 Medische behandeling..................................................................................................................................21
6.3 Orgaandonatie door jeugdigen.....................................................................................................................22
6.4 Wet verplichte GGZ en Wet zorg en dwang..................................................................................................22
6.5 Leerplicht en kinderarbeid.............................................................................................................................23
6.6 Nederlanderschap.........................................................................................................................................24
6.7 Toelating van vreemdelingen........................................................................................................................25
Hoofdstuk 7: Kinderbeschermingsmaatregelen..................................................................................................27
7.1 Inleiding.........................................................................................................................................................27
7.2 Drie uitgangspunten voor kinderbeschermingsmaatregelen........................................................................27
7.3 Raad voor de Kinderbescherming..................................................................................................................27
7.4 Ondertoezichtstelling....................................................................................................................................27
Bij een OTS worden niet de ouders onder toezicht gesteld, maar de jeugdige. Maatregel wil de belangen van
de jeugdige beschermen. Begeleiding richt zich niet alleen op jeugdige, maar ook op ouders. Als zij erin slagen
opvoedingssituatie te verbeteren is dit in het belang van de jeugdige...............................................................28
7.5 Procedure ondertoezichtstelling....................................................................................................................28
7.6 Uitvoering van de ondertoezichtstelling.......................................................................................................28
7.12 Voorlopige ondertoezichtstelling................................................................................................................29
Hoofdstuk 8: Beëindigen van het gezag........................................................................................................ 30
8.1 Inleiding.........................................................................................................................................................30
8.2 Gronden voor het beëindigen van het gezag................................................................................................30
8.3 Gevolgen van de beëindiging........................................................................................................................30
Hoofdstuk 16: Organisatie van de jeugdhulp................................................................................................32
16.1 Inleiding.......................................................................................................................................................32
16.2 Aanleiding voor de Jeugdwet......................................................................................................................32
16.3 Hoofdlijnen van de Jeugdwet......................................................................................................................32
16.4 Lokale teams................................................................................................................................................34
16.5 Vrij toegankelijke jeugdhulp en niet vrij toegankelijke jeugdhulp..............................................................34
16.6 Kwaliteitseisen jeugdhulpaanbieder en gecertificeerde instelling..............................................................34
16.7 (Gezins) voogdij, Raad voor de Kinderbescherming, Jeugdreclassering.....................................................35
16.8 Veilig Thuis..................................................................................................................................................36
Hoofdstuk 17: Rechtspositie van de cliënten in de jeugdhulp........................................................................37
17.1 Inleiding.......................................................................................................................................................37
17.2 Bezwaar en beroep tegen een verleningsbesluit.........................................................................................37
17.3 Toestemming voor de jeugdhulp.................................................................................................................37
17.4 Medezeggenschap.......................................................................................................................................38
17.5 Klachtrecht en tuchtrecht............................................................................................................................38
17.6 Dossiervorming, inzage, bewaren en vernietigen van persoonsgegevens..................................................39
2
, JEUGDRECHT BEGREPEN
17.7 Privacy en beroepsgeheim...........................................................................................................................40
17.8 Informatie-uitwisseling in lokale teams en andere multidisciplinaire overleggen......................................41
17.9 Wettelijke meldrechten...............................................................................................................................42
Hoofdstuk 18: Kinderrechtenverdrag............................................................................................................ 44
18.1 Inleiding.......................................................................................................................................................44
18.2 Totstandkoming van het Kinderrechtenverdrag.........................................................................................44
18.3 De vier kernbepalingen van het Kinderrechtenverdrag..............................................................................44
18.4 De positie van ouders..................................................................................................................................45
18.5 Toezicht op de naleving van het Kinderrechtenverdrag..............................................................................45
18.6 Rechtstreekse werking van het Kinderrechtenverdrag...............................................................................45
18.7 Kinderombudsman......................................................................................................................................45
2
