Hoofdstuk 12: persoonlijkheidsstoornissen en impulsbeheersingsstoornissen
Wat is persoonlijkheid?
Definitie persoonlijkheid:
1. Een set stabiele eigenschappen die kenmerkend zijn voor een persoon
2. Een eigenschap = persoonlijkheidstrek
Dimensies persoonlijkheidstrek:
- mate waarin iemand een persoonlijkheidstrek bezit
Opbouw persoonlijkheid:
1. Temperament biologisch
- meest prikkelbare baby’s meestal introverte kinderen
- minst prikkelbare baby’s meestal extraverte kinderen
2. Omgeving vormen van kind tot volwassenen
De ouders/ verzorgers passen hun opvoeding/ omgeving aan het kind aan. Denk aan de
prikkelbaarheid van de baby. Als een baby erg prikkelbaar is, zullen ouders proberen een omgeving
te creëren die weinig prikkels bevat.
Rationele ontwikkeling tot in de volwassenheid
1. Hechting
2. Opvoeding zelfstandigheid
3. Integratie beeld zelf en ander
4. Vriendschappen met leeftijdsgenoten
5. Romantische relaties met partner
6. Relaties als ouder naar ‘eigen’ kinderen
Persoonlijkheid: temperament dat uitgroeit tot vaste gedragspatronen in contact met anderen door
de socialisatie die plaats heeft gevonden.
Groep persoonlijkheidstrekken die mensen met persoonlijkheidsproblematiek/ omgeving van
mensen met persoonlijkheidsproblematiek tegenkomen:
1. Heel star en rigide zijn
2. Veel flexibiliteit vragen van de omgeving
3. Tot onbedoelde negatieve consequenties leiden
4. Dysfunctioneel zijn in contact met anderen
, 5. Dysfunctioneel op meerdere levensgebieden
Persoonlijkheidsproblematiek heeft niks te maken met wie iemand is – zorg ervoor dat je iemand zijn
identiteit/ persoonlijkheid NIET diskwalificeert.
Het gaat puur over de problemen die iemand ervaart met de omgeving en voornamelijk met
langdurig hecht sociaal contact oftewel contactgroei/ relatiegroei. De manier van reageren en
interpreteren is niet volgens de norm door een afwijkend socialisatiekader. Let hierbij op dat per
cultuur er een ander socialisatiekader is en persoonlijkheidsproblematiek cultuurgebonden is. Per
maatschappij zijn namelijk andere dingen acceptabel of onacceptabel.
Cultural bias: is het fenomeen van het interpreteren en beoordelen van verschijnselen aan de hand
van normen die inherent zijn aan de eigen cultuur. Het fenomeen wordt soms beschouwd als een
probleem dat centraal staat in de sociale en menswetenschappen, zoals economie, psychologie,
antropologie en sociologie.
Grote groene ronde
socialisatiekader
A: heeft niet hetzelfde
socialisatiekader.
Persoon A en B vinden zichzelf
beide normaal. Maar als ze elkaar
treffen zal er een probleem komen.
Voorbeeld: persoon A heeft
vroeger geleerd dat als diegene iets
fout doet dat hij/ zij een pak slaag
krijgt. Hierdoor kan zij niet
omgaan met kritiek
bijvoorbeeld. Of vind zij het
raar dat ze in een relatie zit
waarin ze geen pak slaag krijgt,
ze is het namelijk gewend. Zo
kan iemand met borderline
bijvoorbeeld expres gaan
flirten met een ander, om een
conflict uit te lokken, doordat
zij gewend is om conflicten te
hebben/ krijgen en denken dat
dit een normale gang van zaken
is en twijfelt als dit niet zo het
geval is.
Persoonlijkheidsstoornissen: excessief rigide gedragspatronen of een manier om van omgaan met
anderen die uiteindelijk negatieve consequenties heeft.
Wat is persoonlijkheid?
Definitie persoonlijkheid:
1. Een set stabiele eigenschappen die kenmerkend zijn voor een persoon
2. Een eigenschap = persoonlijkheidstrek
Dimensies persoonlijkheidstrek:
- mate waarin iemand een persoonlijkheidstrek bezit
Opbouw persoonlijkheid:
1. Temperament biologisch
- meest prikkelbare baby’s meestal introverte kinderen
- minst prikkelbare baby’s meestal extraverte kinderen
2. Omgeving vormen van kind tot volwassenen
De ouders/ verzorgers passen hun opvoeding/ omgeving aan het kind aan. Denk aan de
prikkelbaarheid van de baby. Als een baby erg prikkelbaar is, zullen ouders proberen een omgeving
te creëren die weinig prikkels bevat.
Rationele ontwikkeling tot in de volwassenheid
1. Hechting
2. Opvoeding zelfstandigheid
3. Integratie beeld zelf en ander
4. Vriendschappen met leeftijdsgenoten
5. Romantische relaties met partner
6. Relaties als ouder naar ‘eigen’ kinderen
Persoonlijkheid: temperament dat uitgroeit tot vaste gedragspatronen in contact met anderen door
de socialisatie die plaats heeft gevonden.
Groep persoonlijkheidstrekken die mensen met persoonlijkheidsproblematiek/ omgeving van
mensen met persoonlijkheidsproblematiek tegenkomen:
1. Heel star en rigide zijn
2. Veel flexibiliteit vragen van de omgeving
3. Tot onbedoelde negatieve consequenties leiden
4. Dysfunctioneel zijn in contact met anderen
, 5. Dysfunctioneel op meerdere levensgebieden
Persoonlijkheidsproblematiek heeft niks te maken met wie iemand is – zorg ervoor dat je iemand zijn
identiteit/ persoonlijkheid NIET diskwalificeert.
Het gaat puur over de problemen die iemand ervaart met de omgeving en voornamelijk met
langdurig hecht sociaal contact oftewel contactgroei/ relatiegroei. De manier van reageren en
interpreteren is niet volgens de norm door een afwijkend socialisatiekader. Let hierbij op dat per
cultuur er een ander socialisatiekader is en persoonlijkheidsproblematiek cultuurgebonden is. Per
maatschappij zijn namelijk andere dingen acceptabel of onacceptabel.
Cultural bias: is het fenomeen van het interpreteren en beoordelen van verschijnselen aan de hand
van normen die inherent zijn aan de eigen cultuur. Het fenomeen wordt soms beschouwd als een
probleem dat centraal staat in de sociale en menswetenschappen, zoals economie, psychologie,
antropologie en sociologie.
Grote groene ronde
socialisatiekader
A: heeft niet hetzelfde
socialisatiekader.
Persoon A en B vinden zichzelf
beide normaal. Maar als ze elkaar
treffen zal er een probleem komen.
Voorbeeld: persoon A heeft
vroeger geleerd dat als diegene iets
fout doet dat hij/ zij een pak slaag
krijgt. Hierdoor kan zij niet
omgaan met kritiek
bijvoorbeeld. Of vind zij het
raar dat ze in een relatie zit
waarin ze geen pak slaag krijgt,
ze is het namelijk gewend. Zo
kan iemand met borderline
bijvoorbeeld expres gaan
flirten met een ander, om een
conflict uit te lokken, doordat
zij gewend is om conflicten te
hebben/ krijgen en denken dat
dit een normale gang van zaken
is en twijfelt als dit niet zo het
geval is.
Persoonlijkheidsstoornissen: excessief rigide gedragspatronen of een manier om van omgaan met
anderen die uiteindelijk negatieve consequenties heeft.
