Hoofdstuk 14: Cognitieve stoornissen en stoornissen die samenhangen met ouder worden
Intelligentie:
1. Vermogen om te leren vloeiende intelligentie
2. Reeds geleerde kennis en vaardigheden gekristalliseerde intelligentie
Robuustheid intelligentie:
- vloeiende intelligentie is kwetsbaar voor chronisch psychiatrische aandoeningen
- gekristalliseerde intelligentie is meest robuuste component
Gevolgen van beperkte intelligentie:
Sociale zelfredzaamheid:
1. Lichamelijke verzorging
2. Huishouding
3. Omgang met taal en geld
4. Zelfstandig gebruiken van basis faciliteiten
Beperkte intelligentie:
- bedreigt de sociale zelfredzaamheid
- vergroot hoeveelheid en intensiteit stress meer kans op psychische problematiek
- vraagt om toegankelijk, concreet taalgebruik in communicatie
Neurocognitieve stoornissen: stoornissen die zich kenmerken door achteruitgang van de cognitieve
vermogens en het functioneren in het dagelijks leven, waarbij een organische oorzaak bekend of
waarschijnlijk is.
Belangrijkste vormen:
- Delirium
- Uitgebreide neurocognitieve stoornissen
- Beperkte neurocognitieve stoornissen
- Subtypes van uitgebreide en beperkte neurocognitieve stoornissen
Neurocognitieve stoornis als gevolg van:
De ziekte van Alzheimer
Traumatisch hersenletsel
De ziekte van Parkinson
Hiv-infectie
De ziekte van Huntington
, Prionziekte
Vasculaire neurocognitieve stoornis
Frontotemporale neurocognitieve stoornis
Neurocognitieve stoornis door een middel/ medicatie
Neurocognitieve stoornis door lewylichaampjes
Delirium/ delier: toestand van geestelijke verwarring, desoriëntatie en het onvermogen om ergens
de aandacht op te richten.
Kenmerken:
- geestelijke verwarring
- desoriëntatie in tijd
- onvermogen richten van aandacht
Oorzaken:
1. Ontstekingen
2. Tekort aan vitamine B1
3. Zeer lage suikerwaarde
4. Hoofdtrauma
5. Te veel alcohol
6. Acuut stoppen na alcohol
afhankelijkheid
7. Griep
Meest kwetsbare groep ouderen:
1. Lichamelijk sneller ontregeld
2. Minder ‘reserves’
3. Minder weerbaar tegen
veranderingen
Behandeling:
1. De veroorzaker aanpakken griep,
infecties etc
2. Delirante klachten antipsychotica,
benzodiazepine
Amnestische stoornis: verstoringen van
het geheugen die samenhangen met het
Intelligentie:
1. Vermogen om te leren vloeiende intelligentie
2. Reeds geleerde kennis en vaardigheden gekristalliseerde intelligentie
Robuustheid intelligentie:
- vloeiende intelligentie is kwetsbaar voor chronisch psychiatrische aandoeningen
- gekristalliseerde intelligentie is meest robuuste component
Gevolgen van beperkte intelligentie:
Sociale zelfredzaamheid:
1. Lichamelijke verzorging
2. Huishouding
3. Omgang met taal en geld
4. Zelfstandig gebruiken van basis faciliteiten
Beperkte intelligentie:
- bedreigt de sociale zelfredzaamheid
- vergroot hoeveelheid en intensiteit stress meer kans op psychische problematiek
- vraagt om toegankelijk, concreet taalgebruik in communicatie
Neurocognitieve stoornissen: stoornissen die zich kenmerken door achteruitgang van de cognitieve
vermogens en het functioneren in het dagelijks leven, waarbij een organische oorzaak bekend of
waarschijnlijk is.
Belangrijkste vormen:
- Delirium
- Uitgebreide neurocognitieve stoornissen
- Beperkte neurocognitieve stoornissen
- Subtypes van uitgebreide en beperkte neurocognitieve stoornissen
Neurocognitieve stoornis als gevolg van:
De ziekte van Alzheimer
Traumatisch hersenletsel
De ziekte van Parkinson
Hiv-infectie
De ziekte van Huntington
, Prionziekte
Vasculaire neurocognitieve stoornis
Frontotemporale neurocognitieve stoornis
Neurocognitieve stoornis door een middel/ medicatie
Neurocognitieve stoornis door lewylichaampjes
Delirium/ delier: toestand van geestelijke verwarring, desoriëntatie en het onvermogen om ergens
de aandacht op te richten.
Kenmerken:
- geestelijke verwarring
- desoriëntatie in tijd
- onvermogen richten van aandacht
Oorzaken:
1. Ontstekingen
2. Tekort aan vitamine B1
3. Zeer lage suikerwaarde
4. Hoofdtrauma
5. Te veel alcohol
6. Acuut stoppen na alcohol
afhankelijkheid
7. Griep
Meest kwetsbare groep ouderen:
1. Lichamelijk sneller ontregeld
2. Minder ‘reserves’
3. Minder weerbaar tegen
veranderingen
Behandeling:
1. De veroorzaker aanpakken griep,
infecties etc
2. Delirante klachten antipsychotica,
benzodiazepine
Amnestische stoornis: verstoringen van
het geheugen die samenhangen met het
