PAS toets samenvatting COPD (oude en nieuwe KNGF richtlijn)

COPD
DTF / Nieuwe richtlijn (2020)
verwijzing Mocht een pt op DTF binnen komen, rode vlaggen checken!

Oude richtlijn
Pluis:
GOLD I +II en MRC <2

Niet pluis: (alleen behandelen iom arts)
GOLD 2 + MRC van 2 of hoger
GOLD III en IV

Behandel In de richtlijn worden het aangrijpingspunten genoemd:
gebieden




*sedentair gedag = veel stil zitten of liggen

Rode vlaggen Rode vlaggen COPD
 Saturatie in rust minder dan 90% is
 Saturatie tijdens fysieke test minder dan 85% is
 Perifeer oedeem
 Hemoptoë (bloed ophoesten)
 Overvloedige sputumproductie t.o.v. normaal
 Cyanose en/of slaperigheid overdag in combinatie met hoofdpijn
 Koorts
 Tachypneu in rust (snelle oppervlakkige ademhaling >20 per min)
 Verdenking op tot dan toe onbekende comorbiditeit
 Verergering van bekende comorbiditeit

Generieke rode vlaggen
 Instabiele angina pectoris, pijn op de borst of hartkramp
 Hartkloppingen (sterk pompend gevoel) in de borst, keel of hals
 Duizeligheid na lichamelijke inspanning
 Verminderd bewustzijn of bewustzijnsverlies
 Acuut optredende zwelling van één been, een zwaar gevoel of pijn in het
been en/of een rode of juist blauwachtige verkleuring van het been
 Plotseling, zeer heftige pijn in borst, evt. uitstraling naar nek, kaak, armen
 Plotseling, zeer heftige pijn in rug, tussen schouderbladen, evt. uitstraling
naar onderrug en/of borst
 Druk op de borst
 Plotselinge heftige kortademigheid in rust
 Tintelingen en prikkelingen in armen en/of benen

,  Systolische bloeddruk van 200mmHG in rust en/of diastolische bloeddruk
van 120 mmHG in rust
 Verhoogd valrisico (2 of meer vallen in het afgelopen jaar of ten minste 1
val in combinatie met verhoogd fractuurrisico, wegraking of
mobiliteitsprobleem (TUG 20 sec)) met onbekende oorzaak
 Plotseling optredende, lokale spierpijn, vaak met een krampgevoel
 Passief rekken of aanspannen van een getroffen spier veroorzaakt pijn
 Gedeukte en/of abnormaal gezwollen spierbuik boven of onder een
aangedane plek
 Een blauwe verkleuring onder een aangedane plek
 Langdurige stijfheid van een aangedane plek
 Functieverlies van een lichaamsdeel
 Plotse geheugenstoornis, desoriëntatie en/of taalstoornis

Anamnese Symptomen
 Kortademigheid bij inspanning (later ook in rust)
 Chronische hoest (met of zonder sputum)

Risicofactoren
 Roken
 Luchtvervuiling

Anamnese (therapeutische aangrijpingspunten)
 Hulpvraag
 Symptomen vermoeidheid: rust, inspanning en huidige toestand (CIS8R of
BORG schaal vermoeidheid)
 Symptomen kortademigheid: rust, inspanning en huidige toestand (mMRC
en/of BORG schaal dyspneu)
 Tekenen gestoord adembewegingsapparaat: hoesten, mogelijkheid tot
mucusklaring (CAT vragenlijst, meestal afgenomen door verwijzend arts)
 Tekenen afgenomen fysieke capaciteit
 Tekenen verminderde fysieke activiteit
 Tekenen verminderde balans/ valrisico (TUG)
 Beperkingen in activiteiten of participatie (PSG)

Anamnese (informatie over de context)
 Andere, niet direct aan COPD gerelateerde symptomen: pijn (NPRS),
slaapproblemen, incontinentie
 Longaanvallen: aantal in afgelopen jaar, ernst (met of zonder zh opname)
 Comorbiditeit + gerelateerde ervaren beperking in activiteit en participatie
 Huidig medicatie gebruik
 Gebruik van medische hulpmiddelen: zoals zuurstof
 Is er contact met andere zorgverleners
 Ervaren gezondheidstoestand/ symptoomlast (CCQ of CAT)
 Kennis van COPD en ziekte-inzicht
 Zelfredzaamheid, zelfmanagement, omgang mbt fysiek functioneren
 Bereidheid, motivatie (zelfeffectiviteit en coping)
 Angst of depressieve gevoelens (HADS)
 Voedingstoestand (MUST en/of SARC-F)
 Risico- en prognostische factoren die invloed hebben op verergering
symptomen (o.a. roken of blootstelling schadelijke gassen)
 Arbeid status

,  Hobby's
 Thuissituatie: functioneren partner, kinderen, mantelzorger
 Belemmerende en bevorderende factoren fysieke activiteit

Onderzoek Inspectie in rust
 Lichaamshouding, tekenen van kortademigheid en/of vermoeidheid, cyanose,
spieratrofie, hypertonie van (hulp)ademhalingsspieren en/of perifeer oedeem
 Inspectie van vorm borstkas (statische hyperinflatie *, deformiteit)

Functionele inspectie
 Verkrijgen klinische indruk tijdens (functionele) bewegingen, (lichaams-
houding, balans, kortademigheid en/of vermoeidheid, gebruik loophulpmiddel
 Inspectie ademhalen (zit en lig, protocol COPD):
o Frequentie
o Respiratory alternans (afwisselend thoracaal/ abdominaal ademen)
o Hooversign (naar binnen trekken flanken bij inspiratie)
o Hypertonie (hulp) ademhalingsspieren: m. sternocleidomastoideus, m.
scalnus, m. seratus anterior, m. pectoralis minor
 Mucusklaring: manier van hoesten en huffen

Basisonderzoek
 Fysieke capaciteit (6MWT en/of SWT, CWRT)
 Mate van fysieke activiteit (activiteitenmeter zoals fitbit)
o Minder dan 5000 stappen per dag = onvoldoende
o Gelijk of meer dan 5000 stappen per dag = voldoende
 Zuurstofsaturatie in rust en tijdens inspanning en (indien van toepassing)
met en zonder medische zuurstof (saturatiemeter)
 Perifere spierkracht (HHD en/of 1RM)
 Ademspierfunctie (MIP) --> mag fs niet uitvoeren!
 Balans/ valrisico (TUG)




*Hyperinflatie stand: inademingsstand. Bij inademing wordt de borstkas vergroot, zodat
de druk in de longen verlaagd en er makkelijk lucht ingeademd kan worden. Bij
hyperinflatie stand wordt het moeilijker om de lucht weer volledig uit te ademen, en dus
blijft er veel lucht achter in de longen
Meet  Inspanningsvermogen: 6MWT, Shuttle walk test, CPET, CWRT
instrumenten  Spierkracht: HHD, 1RM
 Longfunctie: spirometrie?
 Symptoomlast: CCQ (kwaliteit van leven 24u), CAT. Deze 2
meetinstrumenten worden niet benoemd in de richtlijn: CRQ (kwaliteit van leven 2
weken terug), SGRQ (kwaliteit van leven algemene indruk)
 Angst en depressie: HADS
 Voedingstoestand: MUST, SARC
Onderaan doc uitgewerkt: doel + voorwaarden. Tevens tabel uit richtlijn voor