Zonnestelsel
10.1 Introductie
De theorie van Newton bij bewegingen langs een rechte lijn is als volgt samen te vatten:
➢ Alle krachten op een voorwerp zorgen samen voor een resulterende kracht (Fres) /netto kracht die de
beweging van dat voorwerp bepaalt. → Als Fres 0 is, dan staat het voorwerp stil of is het in constante
snelheid.
➢ De gemiddelde snelheid (vgem) is de verplaatsing (Δs) gedeeld door de tijdsduur (Δt) van de verplaatsing.
Δ𝑠 Δ𝑠
Eenparige beweging is (v) in plaats van (vgem). 𝑣𝑔𝑒𝑚 = Δ𝑡
of 𝑣 = Δ𝑡
➢ Resulterende kracht in de bewegingsrichting → versnelling
Resulterende kracht tegen de bewegingsrichting → vertraging
➢ De gemiddelde versnelling (agem) van een voorwerp is de snelheidstoename (Δv) gedeeld door de
tijdsduur (Δt) van die snelheidstoename. Bij een snelheidsafname zijn (Δv) en (Δa) negatief.
Δ𝑣 Δ𝑣
𝑎𝑔𝑒𝑚 = Δ𝑡
of 𝑎 = Δ𝑡
➢ Tweede wet van Newton is de versnelling (a) keer de massa (m) van het voorwerp. 𝐹𝑟𝑒𝑠 = 𝑚 · 𝑎
➢ De zwaartekracht op een voorwerp hangt af van de massa (m) van het voorwerp. 𝐹𝑧 = 𝑚 · 𝑔 in deze
formule is (g) de valversnelling op aarde
➢ Kracht is een wisselwerking tussen 2 voorwerpen → de wet van Newton 𝐹𝐴𝐵 = 𝐹𝐵𝐴
De theorie over arbeid en energie is als volgt samen te vatten:
➢ De arbeid de een kracht op een voorwerp verricht hang af van de kracht (F) en de verplaatsing (s) en (α)
de hoek tussen de richting van de kracht en de richting van de verplaatsing → Kan je halen uit een
F,s-diagram. 𝑊 = 𝐹 · 𝑠 · 𝑐𝑜𝑠(α)
➢ De kinetische energie van een bewegend voorwerp hangt af van de massa (m) en de snelheid (v) van het
1 2
voorwerp. 𝐸𝑘 = 2
· 𝑚 ·𝑣
➢ De zwaarte energie van een voorwerp boven het aardoppervlak hangt af van de massa (m) en de hoogte
(h) van het voorwerp. In deze formule is (g) de valversnelling. 𝐸𝑧 = 𝑚 · 𝑔 · ℎ
10.2 Cirkelbanen
De maan draait met een vrijwel constante snelheid rond de aarde in een bijna cirkelvormige baan. → De
aantrekkende kracht van de aarde op de maan is de gravitatiekracht. Deze kracht staat bekend als
zwaartekracht: de aantrekkende kracht van de aarde op voorwerpen in de buurt. (Fg) werkt op grotere afstanden
van de aarde.
Bij de juiste combinatie van een snelheid en afstand met een constante snelheid: een eenparige cirkelbeweging.
De snelheid waarmee het voorwerp beweegt bij een cirkelbeweging noemen we de baansnelheid.
Voor het uitvoeren van een eenparige cirkelbeweging is dus een kracht nodig die altijd loodrecht op de
baansnelheid staat. De kracht is steeds naar het middelpunt van de aarde gericht en heet daarom de
middelpuntzoekende kracht (Fmpz).