Politieke
Context
Dossier
DT.54725
Samira Visser
495593
ESW1V.C2
05-06-2026
Mendel Wemerman
,Inhoudsopgave
Inleiding.................................................................................................................. 3
Opdracht Collegetour............................................................................................. 4
Situatieschets Nicolette....................................................................................... 4
Ervaring van de situatie...................................................................................... 4
Bredere maatschappelijke context......................................................................4
Invloed politieke besluitvorming.........................................................................6
Politiek probleem................................................................................................. 7
Invloeden sociaal werkers................................................................................... 8
Opdracht Gemeenteraad........................................................................................ 9
Verhoudingen gemeenteraad.............................................................................. 9
Samenvatting Raadsvergadering......................................................................12
Mijn standpunt................................................................................................... 14
Inspreken gemeenteraad.................................................................................. 15
Opdracht Tweede Kamer...................................................................................... 16
Begrippen en koppeling simulatie.....................................................................16
Inhoudelijke bijdrage simulatie..........................................................................18
Mening ingebrachte motie................................................................................. 18
Opdracht EU-top.................................................................................................. 20
Terugblik slotverklaring..................................................................................... 20
Shadowgame en koppeling slotverklaring.........................................................21
Casus Ahmed.................................................................................................... 23
Literatuurlijst........................................................................................................ 24
Bijlagen................................................................................................................ 28
Bijlage 1: Bewijs van deelname Collegetour......................................................28
Bijlage 2: Voorbereiding Collegetour.................................................................29
Bijlage 3: Bewijs van deelname Gemeenteraad................................................31
Bijlage 4: Voorbereiding Gemeenteraad...........................................................32
Bijlage 5: Bewijs van deelname Tweede Kamer................................................34
Bijlage 6: Inbreng eerste termijn Tweede Kamer..............................................35
Bijlage 7: Bewijs van deelname EU-top.............................................................37
Bijlage 8: Persverklaring namens land..............................................................38
......................................................................................................................... 38
......................................................................................................................... 38
Bijlage 9: Inbreng eerste termijn EU-top...........................................................39
2
, Inleiding
Politieke besluiten lijken soms ver weg van het dagelijks leven van mensen, maar hebben
vaak grote gevolgen voor hun mogelijkheden, rechten en toekomst. Voor sociaal werkers is
het daarom belangrijk om inzicht te hebben in de politieke context waarin cliënten leven.
Achter veel maatschappelijke vraagstukken, zoals armoede, participatie, migratie en
huisvesting, liggen politieke keuzes die invloed hebben op de leefwereld van burgers.
Door middel van verschillende simulaties en onderzoeken heb ik inzicht gekregen in hoe
beleid tot stand komt op verschillende niveaus, van de gemeenteraad tot de Europese Unie.
Daarnaast heb ik onderzocht welke rol maatschappelijke vraagstukken, belangen en
perspectieven spelen in politieke processen en hoe deze elkaar beïnvloeden. In het eerste
onderdeel wordt teruggeblikt op de Collegetour waarin docenten namens een
ervaringsdeskundige spraken. Het gaat om een vrouw, Nicolette, die al langere tijd in
armoede leeft. Haar ervaringen worden gekoppeld aan maatschappelijke ontwikkelingen,
politieke besluitvorming en de rol van sociaal werk. Vervolgens wordt een raadsvergadering
van de gemeente Enschede geanalyseerd, waarbij wordt gekeken naar de politieke
standpunten rondom asiel en integratie. Daarna volgt een terugblik op de Tweede Kamer-
simulatie, waarin politieke stromingen en partijstandpunten worden verbonden aan het
gevoerde debat. Tot slot wordt de EU-top-simulatie besproken en gekoppeld aan belangrijke
begrippen uit de literatuur. Daarnaast wordt gekeken naar Europese besluitvorming over
migratie en de gevolgen daarvan voor vluchtelingen aan de hand van de documentaire
Shadow Game en de casus van Ahmed.
3
, Opdracht Collegetour
Situatieschets Nicolette
Omdat de gastspreker zelf niet aanwezig kon zijn bij de bijeenkomst, is haar levensverhaal
en perspectief gedeeld door de aanwezige docenten Kim ter Hedde en Eveline Kroes-
Dijkdrenth. De verhalen die zij verteld hebben tijdens het gastcollege gebruik ik als bron. Het
verhaal gaat over Nicolette, die al twintig jaar leeft binnen de Participatiewet en daarmee
onder de armoedegrens. Zij is een alleenstaande moeder van vier kinderen, waarbij de vader
volledig buiten beeld is. Zij woont samen met haar kinderen in een sociale huurwoning in de
gemeente Hengelo. Daarnaast heeft zij een klein sociaal netwerk en kan zij niet rekenen op
ondersteuning van familie of vrienden. Nicolette zou graag willen werken, maar door een
lichamelijke afkeuring is dit voor haar niet mogelijk. Vanuit haar eigen levenservaring heeft zij
bewust gekozen om vrijwilligerswerk te doen als budgetconsulent, waarmee zij mensen met
vergelijkbare problematiek ondersteunt bij het leren budgetteren.
Ervaring van de situatie
Omdat Nicolette zelf niet aanwezig was bij de bijeenkomst, is haar ervaring besproken door
de aanwezige docenten. Hierdoor is het niet mogelijk om haar ervaringen in haar eigen
woorden weer te geven. Wel is er terug gegrepen op uitspraken en verhalen die zij in
eerdere gastcolleges heeft gedeeld. Op basis daarvan geef ik hieronder weer hoe zij haar
situatie ervaart.
Uit de gedeelde verhalen komt naar voren dat Nicolette veel stress en lichamelijke pijn
ervaart in relatie tot haar situatie. De grootste zorg en het meeste verdriet liggen voor haar bij
haar kinderen. Door haar financiële situatie kan zij hen niet altijd geven wat zij graag zou
willen. Zo ervaart zij regelmatig moeilijkheden bij het kopen van cadeaus voor verjaardagen
of het betalen van schoolactiviteiten, waardoor haar kinderen soms niet kunnen deelnemen.
Een voorbeeld dat tijdens de bijeenkomst is besproken, gaat over een van haar zonen die
graag naar school in Almelo wilde. Op dat moment was reizen met studenten-OV nog niet
mogelijk en beschikte Nicolette niet over de financiële middelen om de reiskosten te betalen.
Zij heeft daarom bijzondere bijstand aangevraagd voor de aanschaf van een elektrische fiets,
zodat haar zoon zelfstandig naar school zou kunnen fietsen. Deze aanvraag werd door de
gemeente afgewezen, met de opmerking dat hij ook in Hengelo naar school zou kunnen
gaan. Een wethouder is zich met de situatie gaan bemoeien en deze situatie liep uiteindelijk
hoog op. Doordat er media-aandacht kwam heeft een fietsenmaker een fiets gedoneerd aan
het gezin. Dit voorbeeld laat zien hoeveel strijd Nicolette moet leveren om zaken voor haar
kinderen voor elkaar te krijgen.
Deze strijd heeft zij vaker ervaren in het contact met de gemeente. Vanaf het begin heeft zij
het gevoel dat zij wordt behandeld als een “nummer” en niet serieus wordt genomen. Zij
ervaart vooroordelen, wisselende klantmanagers en een gebrek aan duidelijke informatie,
waardoor zij telkens opnieuw haar verhaal moet doen. Dit draagt bij aan het gevoel dat zij
neerbuigend wordt benaderd en alsof zij als een klein kind wordt behandeld. Daarnaast
ervaart Nicolette veel schaamte richting de maatschappij, wat haar situatie emotioneel nog
zwaarder maakt.
Bredere maatschappelijke context
Nicolette zit al twintig jaar in de participatiewet en dit maakt dat zij langdurig onder de
armoedegrens leeft. In 2024 stelden het CBS, Nibud en SCP een nieuwe armoedegrens
4
Context
Dossier
DT.54725
Samira Visser
495593
ESW1V.C2
05-06-2026
Mendel Wemerman
,Inhoudsopgave
Inleiding.................................................................................................................. 3
Opdracht Collegetour............................................................................................. 4
Situatieschets Nicolette....................................................................................... 4
Ervaring van de situatie...................................................................................... 4
Bredere maatschappelijke context......................................................................4
Invloed politieke besluitvorming.........................................................................6
Politiek probleem................................................................................................. 7
Invloeden sociaal werkers................................................................................... 8
Opdracht Gemeenteraad........................................................................................ 9
Verhoudingen gemeenteraad.............................................................................. 9
Samenvatting Raadsvergadering......................................................................12
Mijn standpunt................................................................................................... 14
Inspreken gemeenteraad.................................................................................. 15
Opdracht Tweede Kamer...................................................................................... 16
Begrippen en koppeling simulatie.....................................................................16
Inhoudelijke bijdrage simulatie..........................................................................18
Mening ingebrachte motie................................................................................. 18
Opdracht EU-top.................................................................................................. 20
Terugblik slotverklaring..................................................................................... 20
Shadowgame en koppeling slotverklaring.........................................................21
Casus Ahmed.................................................................................................... 23
Literatuurlijst........................................................................................................ 24
Bijlagen................................................................................................................ 28
Bijlage 1: Bewijs van deelname Collegetour......................................................28
Bijlage 2: Voorbereiding Collegetour.................................................................29
Bijlage 3: Bewijs van deelname Gemeenteraad................................................31
Bijlage 4: Voorbereiding Gemeenteraad...........................................................32
Bijlage 5: Bewijs van deelname Tweede Kamer................................................34
Bijlage 6: Inbreng eerste termijn Tweede Kamer..............................................35
Bijlage 7: Bewijs van deelname EU-top.............................................................37
Bijlage 8: Persverklaring namens land..............................................................38
......................................................................................................................... 38
......................................................................................................................... 38
Bijlage 9: Inbreng eerste termijn EU-top...........................................................39
2
, Inleiding
Politieke besluiten lijken soms ver weg van het dagelijks leven van mensen, maar hebben
vaak grote gevolgen voor hun mogelijkheden, rechten en toekomst. Voor sociaal werkers is
het daarom belangrijk om inzicht te hebben in de politieke context waarin cliënten leven.
Achter veel maatschappelijke vraagstukken, zoals armoede, participatie, migratie en
huisvesting, liggen politieke keuzes die invloed hebben op de leefwereld van burgers.
Door middel van verschillende simulaties en onderzoeken heb ik inzicht gekregen in hoe
beleid tot stand komt op verschillende niveaus, van de gemeenteraad tot de Europese Unie.
Daarnaast heb ik onderzocht welke rol maatschappelijke vraagstukken, belangen en
perspectieven spelen in politieke processen en hoe deze elkaar beïnvloeden. In het eerste
onderdeel wordt teruggeblikt op de Collegetour waarin docenten namens een
ervaringsdeskundige spraken. Het gaat om een vrouw, Nicolette, die al langere tijd in
armoede leeft. Haar ervaringen worden gekoppeld aan maatschappelijke ontwikkelingen,
politieke besluitvorming en de rol van sociaal werk. Vervolgens wordt een raadsvergadering
van de gemeente Enschede geanalyseerd, waarbij wordt gekeken naar de politieke
standpunten rondom asiel en integratie. Daarna volgt een terugblik op de Tweede Kamer-
simulatie, waarin politieke stromingen en partijstandpunten worden verbonden aan het
gevoerde debat. Tot slot wordt de EU-top-simulatie besproken en gekoppeld aan belangrijke
begrippen uit de literatuur. Daarnaast wordt gekeken naar Europese besluitvorming over
migratie en de gevolgen daarvan voor vluchtelingen aan de hand van de documentaire
Shadow Game en de casus van Ahmed.
3
, Opdracht Collegetour
Situatieschets Nicolette
Omdat de gastspreker zelf niet aanwezig kon zijn bij de bijeenkomst, is haar levensverhaal
en perspectief gedeeld door de aanwezige docenten Kim ter Hedde en Eveline Kroes-
Dijkdrenth. De verhalen die zij verteld hebben tijdens het gastcollege gebruik ik als bron. Het
verhaal gaat over Nicolette, die al twintig jaar leeft binnen de Participatiewet en daarmee
onder de armoedegrens. Zij is een alleenstaande moeder van vier kinderen, waarbij de vader
volledig buiten beeld is. Zij woont samen met haar kinderen in een sociale huurwoning in de
gemeente Hengelo. Daarnaast heeft zij een klein sociaal netwerk en kan zij niet rekenen op
ondersteuning van familie of vrienden. Nicolette zou graag willen werken, maar door een
lichamelijke afkeuring is dit voor haar niet mogelijk. Vanuit haar eigen levenservaring heeft zij
bewust gekozen om vrijwilligerswerk te doen als budgetconsulent, waarmee zij mensen met
vergelijkbare problematiek ondersteunt bij het leren budgetteren.
Ervaring van de situatie
Omdat Nicolette zelf niet aanwezig was bij de bijeenkomst, is haar ervaring besproken door
de aanwezige docenten. Hierdoor is het niet mogelijk om haar ervaringen in haar eigen
woorden weer te geven. Wel is er terug gegrepen op uitspraken en verhalen die zij in
eerdere gastcolleges heeft gedeeld. Op basis daarvan geef ik hieronder weer hoe zij haar
situatie ervaart.
Uit de gedeelde verhalen komt naar voren dat Nicolette veel stress en lichamelijke pijn
ervaart in relatie tot haar situatie. De grootste zorg en het meeste verdriet liggen voor haar bij
haar kinderen. Door haar financiële situatie kan zij hen niet altijd geven wat zij graag zou
willen. Zo ervaart zij regelmatig moeilijkheden bij het kopen van cadeaus voor verjaardagen
of het betalen van schoolactiviteiten, waardoor haar kinderen soms niet kunnen deelnemen.
Een voorbeeld dat tijdens de bijeenkomst is besproken, gaat over een van haar zonen die
graag naar school in Almelo wilde. Op dat moment was reizen met studenten-OV nog niet
mogelijk en beschikte Nicolette niet over de financiële middelen om de reiskosten te betalen.
Zij heeft daarom bijzondere bijstand aangevraagd voor de aanschaf van een elektrische fiets,
zodat haar zoon zelfstandig naar school zou kunnen fietsen. Deze aanvraag werd door de
gemeente afgewezen, met de opmerking dat hij ook in Hengelo naar school zou kunnen
gaan. Een wethouder is zich met de situatie gaan bemoeien en deze situatie liep uiteindelijk
hoog op. Doordat er media-aandacht kwam heeft een fietsenmaker een fiets gedoneerd aan
het gezin. Dit voorbeeld laat zien hoeveel strijd Nicolette moet leveren om zaken voor haar
kinderen voor elkaar te krijgen.
Deze strijd heeft zij vaker ervaren in het contact met de gemeente. Vanaf het begin heeft zij
het gevoel dat zij wordt behandeld als een “nummer” en niet serieus wordt genomen. Zij
ervaart vooroordelen, wisselende klantmanagers en een gebrek aan duidelijke informatie,
waardoor zij telkens opnieuw haar verhaal moet doen. Dit draagt bij aan het gevoel dat zij
neerbuigend wordt benaderd en alsof zij als een klein kind wordt behandeld. Daarnaast
ervaart Nicolette veel schaamte richting de maatschappij, wat haar situatie emotioneel nog
zwaarder maakt.
Bredere maatschappelijke context
Nicolette zit al twintig jaar in de participatiewet en dit maakt dat zij langdurig onder de
armoedegrens leeft. In 2024 stelden het CBS, Nibud en SCP een nieuwe armoedegrens
4
