Inleiding straf-en strafpocesrecht
HOORCOLLEGE 3, week 39
Opzet en schuld
Opzet of culpa?
VOORBEELD:
Landmacht dagen, er is vanalles te zien. 1 van de veel terugkerende onderdelen betreft de zogeheten heli
afzeil demonstatie. Een aantal jaar geleden vond er zo een demonstratie plaats, 4 afzeilers zouden uit een
helikopter afdwalen. De afzeiler dwaalt af uit de helikopter, en hij komt vervolgens op de grond neer en
maakt zich los van het afdaal touw. Iemand aan boort moet dit touw losmaken en buiten naar beneden
gooien.
Een aantal jaar geleden ging dit mis: de man aan boord heeft niet nagecheckt of zo een afzeiler al veilig op
de grond was aangekomen en zich had losgekoppeld van het touw. De man aan boord gaf een signaal aan
de piloot dat ze mochten vertrekken, zonder het idee dat een afzeiler nog vast aan het touw zat.
Uiteindelijk is de afzeiler over de grond mee gezwierd en is hij doodgegaan.
De vraag kun je nu ten aanziet van de man aan boord beweren dat hij zijn collega opzettelijk van het
leven heeft beroofd?
Ingang: tweedeling in strafbare feiten
Misdrijven en overtredingen:
o (Verschil in) strafbedreiging
Je mag in het algemeen geen straf op leggen als je niet zeker weet dat de verdachte dat feit heeft
begaan
o Bewijs: wettig en overtuigend
Er moet voldoende wettig bewijs zijn dat de verdachte het strafbaar feit heeft begaan. En
bovendien dat de rechter op basis van dat bewijsmateriaal ook de overtuiging heeft verkregen
dat de verdachte dat ook echt heeft gedaan.
Als pas formeel rechtelijk aan die eisen is voldaan, mag onder omstandigheden in beginsel straf
worden opgelegd
Materieelrechtelijk is het bij misdrijven zo dat juist omdat er zo zware straffen kunnen worden
opgelegd, wij ook nog precies willen weten met welke intentie de dader het feit pleegde
, o Vraag naar geestesgesteldheid is relevant bij misdrijven; minder relevant bij overtredingen
Bij het plegen van een strafbaar feit willen we weten wat de wilsgesteldheid was van de dader. Wilde
hij de gevolgen van zijn handelen of niet?
Relevant op bestanddeelniveau
Bestanddelen moeten worden ten laste gelegd en moeten worden bewezen.
Subjectieve bestanddelen:
Bestanddelen die iets zeggen over de geestesgesteldheid van de dader ten telen van het feit.
o Bij misdrijven: opzet (wetens en willens) of culpa
2 type geestesgesteldheid
OPZET CULPA
Je kent het gevolg van je handelen en je wilt dat Je wilt de gevolg van je handelen juist niet. Je hebt
gevolg ook. Positieve wilsrichting ten aanzien van onvoorzichtig gehandeld maar je wilt het gevolg
het gevolg. niet.
Je weet wat het gevolg is van je handelen en je
wilt dat gevolg ook
o actus reus (gedraging) en mens rea (geestesgesteldheid)
actus reus = de gedraging, de act, de handeling
mens rea = de geestesgesteldheid van de dader
Bijv.:
bij doodslag bestaat de actis rea in de levensberoving en de mens rea schuild in het opzet
HOORCOLLEGE 3, week 39
Opzet en schuld
Opzet of culpa?
VOORBEELD:
Landmacht dagen, er is vanalles te zien. 1 van de veel terugkerende onderdelen betreft de zogeheten heli
afzeil demonstatie. Een aantal jaar geleden vond er zo een demonstratie plaats, 4 afzeilers zouden uit een
helikopter afdwalen. De afzeiler dwaalt af uit de helikopter, en hij komt vervolgens op de grond neer en
maakt zich los van het afdaal touw. Iemand aan boort moet dit touw losmaken en buiten naar beneden
gooien.
Een aantal jaar geleden ging dit mis: de man aan boord heeft niet nagecheckt of zo een afzeiler al veilig op
de grond was aangekomen en zich had losgekoppeld van het touw. De man aan boord gaf een signaal aan
de piloot dat ze mochten vertrekken, zonder het idee dat een afzeiler nog vast aan het touw zat.
Uiteindelijk is de afzeiler over de grond mee gezwierd en is hij doodgegaan.
De vraag kun je nu ten aanziet van de man aan boord beweren dat hij zijn collega opzettelijk van het
leven heeft beroofd?
Ingang: tweedeling in strafbare feiten
Misdrijven en overtredingen:
o (Verschil in) strafbedreiging
Je mag in het algemeen geen straf op leggen als je niet zeker weet dat de verdachte dat feit heeft
begaan
o Bewijs: wettig en overtuigend
Er moet voldoende wettig bewijs zijn dat de verdachte het strafbaar feit heeft begaan. En
bovendien dat de rechter op basis van dat bewijsmateriaal ook de overtuiging heeft verkregen
dat de verdachte dat ook echt heeft gedaan.
Als pas formeel rechtelijk aan die eisen is voldaan, mag onder omstandigheden in beginsel straf
worden opgelegd
Materieelrechtelijk is het bij misdrijven zo dat juist omdat er zo zware straffen kunnen worden
opgelegd, wij ook nog precies willen weten met welke intentie de dader het feit pleegde
, o Vraag naar geestesgesteldheid is relevant bij misdrijven; minder relevant bij overtredingen
Bij het plegen van een strafbaar feit willen we weten wat de wilsgesteldheid was van de dader. Wilde
hij de gevolgen van zijn handelen of niet?
Relevant op bestanddeelniveau
Bestanddelen moeten worden ten laste gelegd en moeten worden bewezen.
Subjectieve bestanddelen:
Bestanddelen die iets zeggen over de geestesgesteldheid van de dader ten telen van het feit.
o Bij misdrijven: opzet (wetens en willens) of culpa
2 type geestesgesteldheid
OPZET CULPA
Je kent het gevolg van je handelen en je wilt dat Je wilt de gevolg van je handelen juist niet. Je hebt
gevolg ook. Positieve wilsrichting ten aanzien van onvoorzichtig gehandeld maar je wilt het gevolg
het gevolg. niet.
Je weet wat het gevolg is van je handelen en je
wilt dat gevolg ook
o actus reus (gedraging) en mens rea (geestesgesteldheid)
actus reus = de gedraging, de act, de handeling
mens rea = de geestesgesteldheid van de dader
Bijv.:
bij doodslag bestaat de actis rea in de levensberoving en de mens rea schuild in het opzet
