Samenvatting Feniks 3 vwo Leesboek, ISBN: 9789006466126 Geschiedenis

Hoofdstuk 7 De wereld onder hoogspanning
7.1 Van wereldoorlog naar koude oorlog

De Grote Drie

 De Grote Drie = naam voor de regeringsleiders van Groot-Brittannië (Churchill), de VS
(Roosevelt) en de Sovjet-Unie (Stalin) die tijdens de WOII als geallieerden gezamenlijk tegen
Duitsland en Japan optrokken.
-> oorlog beëindigen + hoe na de oorlog -> liep goed, maar plannen waren niet erg duidelijk
-> na verovering van DUI veel chaos -> Duitsers uit Oost-Europa verjaagd


De conferentie van Potsdam

Capitulatie van DUI -> de Grote Drie komen samen -> veel meningsverschillen (over bijv.
herstelbetalingen) Amerikanen + Britten VS Russen -> paar overeenkomsten

1 Oorlogsmisdadigers moeten gestraft worden (daadwerkelijk uitgevoerd)

2 Grens tussen DUI en PO wordt opgeschoven naar het westen (daadwerkelijk uitgevoerd)

3 Duitstalige minderheden uit landen als Polen, Tsjechoslowakije en Hongarije moeten deze landen
verlaten (daadwerkelijk uitgevoerd)

4 DUI blijft economische eenheid (te veel meningsverschillen)

5 Vredesverdrag voor geheel DUI wordt voorbereid (niets van terecht gekomen)

 Bezettingszones = in 1945 werd het bestuur over DUI en Berlijn in handen van
vertegenwoordigers van vier landen (GB, VS, FA en S-U) gelegd, die ieder een gedeelte van
het territorium van DUI en Berlijn kregen toegewezen -> drie keer per maand samen voor
beslissingen enz



Stop het Rode Gevaar!

Begin van de opstart gaat goed tussen geallieerden ->

 Westblok = groep kapitalistische landen (westelijke geallieerden) onder leiding van de VS
 Oostblok = groep Oost-Europese communistische landen onder leiding van de Sovjet-Unie
 IJzeren gordijn = Gangbare naam tijdens de Koude Oorlog voor de hermetisch
afgesloten grens tussen het westen en oosten van Europa (idee Churchill (GB))

-> het Westen liet de communistische machtsovername gebeuren -> landen als invloedssfeer aan de
Sovjet-Unie aangewezen

 Invloedssfeer = gebied waar een staat veel invloed kan laten gelden, meestal met
stilzwijgende goedkeuring van andere staten

-> meer landen worden Communistisch -> president van Amerika grijpt in ->

 Trumandoctrine = door de Amerikaanse president Truman verkondigde richtlijn dat het
Westen ieder land (eventueel militair) mag steunen waar een communistische
machtsovername dreigt

, Van Bizonia naar Trizonia

De Grote Drie spreken af dat DUI een economische eenheid blijft -> de samenwerking tussen de
machten verliep stroef -> Fransen en Russen nemen veel machines in voor eigen gebruik / de voedsel
aanvoer was onzeker en was minder dan verwacht -> enorme vluchtelingenstroom in westen ->
voedseltekorten erger -> VS en ENG voegen bezittingszones samen : bizonia -> Frankrijk eerst
geïnteresseerd in herstelbetaling, maar dit veranderde -> VS, ENG en FA voegen bezittingszones
samen : trizonia -> geldhervorming (de Duitse Mark) is nieuwe munteenheid -> DUI geen
economische eenheid meer



Berlijn aan het infuus

Sovjet-Unie ziet het invoeren van de D-Mark als schending van de afspraken -> toegang naar
westelijke bezittingszones van Berlijn geblokkeerd -> Stalin (Sovjet-Unie) wil met uithongeringstactiek
dat zijn wensen uitgevoerd worden -> westelijk Berlijn werd door ENG en VS bevoorraad vanuit de
lucht -> versterkt de samenwerking tussen de 3 westelijke zones -> westerse gedeelte zijn
bondgenoten tegen de communisten -> 1948 ; wordt gewerkt aan nieuwe democratische grondwet -
> 1949 ; grondwet wordt goedgekeurd ->

 Bondsrepubliek Duitsland (BDR) = het land dat in 1949 ontstond door samenvoeging van de
drie westelijke bezettingszones ; ook bekend als West-DUI
 Duitse Democratische republiek = land dat in 1949 ontstond uit de oostelijke bezettingszone ;
ook bekend als Oost-DUI

(tot 1990)



Militaire blokvorming

 Koude oorlog = periode van vijandschap (1945 – 1985/9) tussen het kapitalistische Westen
en het communistische Oosten, waarin het nooit tot een echte oorlog tussen de
grootmachten (VS en S-U) kwam

Blokkade van Berlijn -> koerswijziging van het westerse militaire beleid -> West Berlijn moest zichzelf
beschermen tegen Oosten met veel wapens -> oprichting

 Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) = militair bondgenootschap van het
Westblok, opgericht in 1949, met als doel West-Europa tegen het communisme te
beschermen

-> Sovjet-Unie kondigt vorming aan van het

 Warschaupact = militair bondgenootschap van de Sovjet-Unie en de Oostbloklanden,
opgericht in 1955

-> DDR hoorde ook tot dit bondgenootschap