Periode 3 - 2025
Hoorcolleges en Literatuur
Bezoeker
[BEDRIJFSNAAM]
,Inhoudsopgave
HC 1 – KENNISCLIPS..........................................................................................7
KENNISCLIP – ONDERSTEUNINGSNIVEAU ’S BIJ DYSLEXIE..................................................................7
KENNISCLIP – INFORMATIE OVER DE OPDRACHT..............................................................................8
Fase 1:............................................................................................................................ 8
Fase 2:............................................................................................................................ 8
Eindopdracht en beoordeling..........................................................................................9
HC 1 – LITERATUUR..........................................................................................10
RUIJSSENAARS, W., MINNAERT, A., & GHESQUIÈRE, P. (2014). LEERPROBLEMEN EN LEERSTOORNISSEN 10
De klinische cyclus als grondfiguur bij de behandeling van leerstoornissen.................10
De diagnostische cyclus en de behandeling van leerstoornissen.................................10
De behandelingscyclus................................................................................................. 10
De overgang van diagnostiek naar behandeling...........................................................11
De verkennende behandelingsanalyse (VBA)...............................................................11
Het voorspellen van reacties (VR)................................................................................11
Toetsende behandeling (TB)......................................................................................... 12
Evaluatie ten opzichte van het globale doel (EGD).......................................................12
Typen kennis, kwaliteit van kennis en leren.................................................................13
Instructieprincipes........................................................................................................ 13
Input, output en gevraagd proces bij de keuze en opbouw van leertaken....................14
Het bewust hanteren van feedback in RT en behandeling............................................15
HC 1 – INLEIDING............................................................................................. 17
LEESNIVEAU IN NEDERLAND.................................................................................................... 17
WERKVELD EN ONDERSTEUNING............................................................................................... 17
LEZEN: OPBOUW ONDERSTEUNINGSNIVEAUS (ON’S) IN VOLGELVLUCHT............................................17
REKENEN: OPBOUW ONDERSTEUNINGSNIVEAUS...........................................................................17
HC 2 – KENNISCLIPS.........................................................................................18
WAT IS DYSCALCULIE?........................................................................................................... 18
ALS DYSCALCULIE NIET OVERGAAT WAT IS DAN DE ZIN VAN EXTRA INSTRUCTIE?..................................18
ONTWIKKELING VAN REKENVOORWAARDEN 0-6 JAAR....................................................................19
Piagetaanse voorwaarden............................................................................................ 19
Number sense/ getalgevoel.......................................................................................... 19
Rekentaal..................................................................................................................... 20
HC 2 – LITERATUUR..........................................................................................21
JAMES-BRABHAM, E. ET AL. (2023). HOW DO SOCIOECONOMIC ATTAINMENT GAPS IN EARLY MATHEMATICAL
ABILITY ARISE?...................................................................................................................... 21
Inleiding........................................................................................................................ 21
Onderzoeksmethode.................................................................................................... 21
Resultaten.................................................................................................................... 22
Discussie en Implicaties................................................................................................ 23
Conclusie...................................................................................................................... 23
VAN LUIT, H.(2010). PROTOCOL DYSCALCULIE ALS LEIDRAAD VOOR DIAGNOSTIEK.............................25
Inleiding........................................................................................................................ 25
Wat is Dyscalculie?....................................................................................................... 25
Diagnostische Criteria voor Dyscalculie........................................................................26
Diagnostisch Proces en Onderzoeksmethoden.............................................................27
Dyscalculie en Onderwijsbeleid....................................................................................27
Conclusie...................................................................................................................... 27
VAN GROENESTIJN ET AL. (2011). PROTOCOL ERNSTIGE REKEN WISKUNDE-PROBLEMEN EN DYSCALCULIE,
SAMENVATTING..................................................................................................................... 29
Hoofdstuk 6. Diagnosticerend onderwijzen...................................................................29
Hoofdstuk 7. Intern diagnostisch onderzoek.................................................................29
Hoofdstuk 8. Extern diagnostisch onderzoek................................................................30
Hoofdstuk 9. Begeleiding.............................................................................................. 30
Kleuters en getallen...................................................................................................... 32
1
, Signaleren.................................................................................................................... 35
HC 2 – BEGINNEND REKENEN EN DYSCALCULIE..................................................40
GECIJFERDHEID..................................................................................................................... 40
Wiskundige geletterdheid:............................................................................................ 40
Wat is rekenen:............................................................................................................. 40
Verschil tussen rekenen en wiskunde...........................................................................40
REKENONTWIKKELING 0 – 6 JAAR.............................................................................................40
Functies van getallen.................................................................................................... 41
REKENVOORWAARDEN METEN..................................................................................................41
Nonsymbolische en symbolische vergelijkingstaken....................................................41
Object tracking system................................................................................................. 41
HOE STIMULEREN WE DIE ONTWIKKELING....................................................................................41
Gecijferde thuisomgeving............................................................................................. 41
Op school – Groep 1 en 2.............................................................................................. 42
Casus Luuk................................................................................................................... 42
Ondersteuning van rekenzwakke kleuters....................................................................42
Op school – Groep 3 en 4.............................................................................................. 42
Wat als een leerling niet meekomt in de klas?.............................................................43
DYSCALCULIE....................................................................................................................... 43
Dyscalculie: Definitie en kenmerken............................................................................43
Protocol Dyscalculie...................................................................................................... 44
HC 3 – KENNISCLIPS.........................................................................................44
KENNISCLIP – GEEN GOEDE HULP VOOR KINDEREN MET DYSCALCULIE...............................................44
KENNISCLIP – ERVARING VAN EEN 15-JARIGE MET DYSCALCULIE......................................................44
KENNISCLIP – REKENANGST..................................................................................................... 44
KENNISCLIP – GETALLEN EN VERHOUDINGEN...............................................................................45
A. Omgaan met de telrij en hoeveelheden...................................................................45
B. Omgaan met getallen............................................................................................... 46
C. Vergelijken en ordenen............................................................................................. 46
Leerlijn getallen (en verhoudingen)..............................................................................46
KENNISCLIP – METEN............................................................................................................. 47
Meten in groep 1/2:...................................................................................................... 47
Meten in de middenbouw (groep 3-5)...........................................................................48
Meten in de bovenbouw (groep 6-8).............................................................................48
KENNISCLIP – MEETKUNDE...................................................................................................... 49
Meetkunde in groep 1/2:............................................................................................... 49
KENNISCLIP – VERBANDEN...................................................................................................... 50
Onderbouw................................................................................................................... 50
HC 3 – LITERATUUR..........................................................................................51
DEVINE, A. ET AL. (2018). COGNITIVE AND EMOTIONAL MATH PROBLEMS LARGELY DISSOCIATE:
PREVALENCE OF DEVELOPMENTAL DYSCALCULIA AND MATHEMATICS ANXIETY......................................51
Achtergrond en Doel van het Onderzoek......................................................................51
Belangrijkste Resultaten............................................................................................... 51
Discussie en Implicaties................................................................................................ 53
Conclusie...................................................................................................................... 53
Praktische Aanbevelingen............................................................................................ 53
PASSOLUNGHI, M. C. ET AL. (2020). MATH ANXIETY AND MATH ACHIEVEMENT: THE EFFECTS OF
EMOTIONAL AND MATH STRATEGY TRAINING.................................................................................55
Achtergrond en Doelstelling......................................................................................... 55
Trainingsinhoud:........................................................................................................... 55
Resultaten.................................................................................................................... 55
Conclusies en Implicaties............................................................................................. 56
VAN HOOGMOED, A.H ET AL. COMBINING COGNITIVE AND AFFECTIVE FACTORS RELATED TO
MATHEMATICAL ACHIEVEMENT IN 4TH GRADERS: A NETWORK ANALYSIS STUDY.................................57
Achtergrond.................................................................................................................. 57
Methode....................................................................................................................... 57
Resultaten.................................................................................................................... 59
Conclusie en Implicaties............................................................................................... 59
2
, Samenvatting in één alinea.......................................................................................... 60
HC 3 – DYSCALCULIEBEHANDELING EN GEVORDERD REKENEN............................61
PROTOCOL DYSLEXIE............................................................................................................. 61
Criteria voor onderkenning........................................................................................... 61
BELANGRIJKE KENMERKEN DYSCALCULIE.....................................................................................61
Telproblemen (bij jonge kinderen):...............................................................................61
Getalbegrip:.................................................................................................................. 61
VAN LUIT, PROTOCOL DDG 2012............................................................................................61
DAARNAAST VOORKOMENDE KENMERKEN DYSCALCULIE.................................................................63
PREVALENTIE (NEDERLAND).................................................................................................... 63
Executieve functies...................................................................................................... 63
Werkgeheugen en (basis) rekenen...............................................................................63
Benoemsnelheid........................................................................................................... 64
Procesonderzoek.......................................................................................................... 64
BEHANDELING...................................................................................................................... 64
COMORBIDITEIT..................................................................................................................... 64
GEVORDERD REKENEN (VS BASIS REKENEN)................................................................................65
MOTIVATIE EN REKENANGST..................................................................................................... 65
HC 4 – KENNISCLIPS.........................................................................................66
KENNISCLIP – ONTLUIKENDE GELETTERDHEID..............................................................................66
Home Literacy Model.................................................................................................... 66
Ontwikkeling fonologisch bewustzijn bij kleuters..........................................................66
KENNISCLIP – DYSLEXIE CENTRAAL...........................................................................................67
KENNISCLIP – DIT GEBEURT ER TIJDENS EEN DYSLEXIE ONDERZOEK..................................................68
HC 4 – LITERATUUR..........................................................................................68
LITTLE, C. W., & HART, S. A. (2022). GENETIC AND ENVIRONMENTAL INFLUENCES ON LEARNING TO
READ.................................................................................................................................. 68
1. Inleiding: De rol van genetische en omgevingsfactoren in leren lezen.....................68
2. Gedragsgenetische methoden: Hoe wordt erfelijkheid van lezen onderzocht?.........68
3. Erfelijkheid en omgevingsinvloeden op lezen...........................................................68
4. Gen-omgevingsinteractie: Hoe versterken genetica en omgeving elkaar?...............69
5. Specifieke genetische invloeden op leesvaardigheid................................................69
6. Omgevingsinvloeden en interventies.......................................................................70
7. Conclusie: Hoe genetica en omgeving samen leesvaardigheid beïnvloeden............70
SCHAARS, M. ET AL. (2017). WORD DECODING DEVELOPMENT IN INCREMENTAL PHONICS INSTRUCTION IN
A TRANSPARENT ORTHOGRAPHY................................................................................................71
Doel van het onderzoek................................................................................................ 71
Belangrijkste resultaten................................................................................................ 71
Conclusies en implicaties.............................................................................................. 72
PROTOPAPAS, A. (2019). EVOLVING CONCEPTS OF DYSLEXIA AND THEIR IMPLICATIONS FOR RESEARCH AND
REMEDIATION........................................................................................................................ 73
Inleiding........................................................................................................................ 73
Belangrijke elementen in dyslexiedefinities..................................................................73
Hoe het denken over dyslexie verandert......................................................................74
Implicaties voor onderzoek........................................................................................... 74
Implicaties voor remediërend onderwijs.......................................................................74
Conclusie...................................................................................................................... 75
PROTOCOL DYSLEXIE DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING - VERSIE 3.0 (P.13-14)..................................75
Onderbouwing keuzes diagnostische criteria en procedure..........................................75
PROTOCOL DYSLEXIE DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING - VERSIE 3.0 (P.20-28)..................................76
Diagnostiek................................................................................................................... 76
Classificatie ernstige dyslexie.......................................................................................77
Diagnostische fasen..................................................................................................... 77
HC 4 – LEREN LEZEN EN DYSLEXIE....................................................................81
LEREN LEZEN....................................................................................................................... 81
Triangle model van lezen.............................................................................................. 81
Duaal-route model........................................................................................................ 81
3