Uitwerking kennisclips Inleiding Internationaal Recht!

Kennisclips Internationaal Recht

Het karakter en de kenmerken van internationaal recht
Verschillende rechtssystemen
 Verschillende systemen zijn mogelijk en afhankelijk van:
o Het aantal actoren
o De machtsverhoudingen

Internationale verhoudingen
 Een beperkt aantal actoren (195 staten)
 Relaties gebaseerd op soevereiniteit, onafhankelijkheid en juridische
gelijkheid
o Iedere staat heeft 1 stem
 Machtsverhoudingen spelen een belangrijke rol: politiek en recht vaak moeilijk
te scheiden

Internationaal recht
 Staten zijn afhankelijk van elkaar; problemen zijn grensoverschrijdend
o Milieuvervuiling, technologie, wapenhandel
 Bereidheid om samen te werken i.v.m. eigenbelang en vertrouwen in het
wederkerigheidsbeginsel
o IR wordt voor en door staten gemaakt.
 Staten hebben grote invloed op het maken van de regels  alleen regels die
Staten zelf willen

Nationale rechtssystemen
 Veel actoren; overheid t.o.v. bevolking
 Verticale relatie tussen overheid en burgers; geweldsmonopolie bij de
overheid (geen gelijkheid)
 De bevolking heeft weinig invloed op de wet- en regelgeving die wordt
gemaakt

Trias Politica op nationaal niveau
 Wetgevende macht (verschillende niveaus)
o Parlement en Provinciale Staten
 Uitvoerende macht (verschillende niveaus)
o Regering, Gedeputeerde Staten, College van B&W
 Rechtsprekende macht (verschillende lagen)
o Vele verschillende instanties

Trias Politica op internationaal niveau?
 Wetgevende macht; Algemene Vergadering van de VN; elke Staat 1 stem,
maar verschil in macht
o Algemene Vergadering geen wetgevende macht, want ondanks
meerderheid kunnen machtige staten blokkeren
 Uitvoerende macht; VN Veiligheidsraad; bindende besluiten moeilijk door
vetorecht permanente leden (China, Frankrijk, Rusland, VS, VK: zij kunnen
besluitvorming blokkeren  daarom veel niet bindende aanbevelingen)

,  Rechtsprekende macht; Internationaal Gerechtshof; alleen rechtsmacht als
Staten daar toestemming voor geven
 Horizontale relatie tussen staten  geen Trias Politica op internationaal
niveau

Internationale regelgeving
 Geen centrale wetgever
 Verdragen: Staten kunnen alleen gebonden worden met hun uitdrukkelijke
toestemming, maar: pacta sund servanda (afspraken moeten worden
nagekomen)
o Bilateraal en multilateraal
 Internationaal gewoonterecht en andere bronnen eveneens gebaseerd op
toestemming
 Juridisch sancties beperkt mogelijk, maar wel politieke en economische
sancties
o Geen internationale politiemacht

Relatie internationaal – nationaal recht
 Hangt af van het gekozen systeem; Staten bepalen dat zelf
 Monisme: al het recht wordt beschouwd als één systeem  internationaal
recht is opgenomen in het nationale recht. De rechter kan internationaal recht
toepassen bij een uitspraak.
 Dualisme; twee gescheiden systemen: een nationaal en een internationaal
systeem.

Relatie internationaal en Nederlands recht
 Monisme  één systeem: Internationaal recht is direct van toepassing
(omzetting is niet nodig) en het gaat voor op het nationale recht (mochten ze
botsen, het geldt ook voor de Gw). Maar: rechtstreekse werking voor burgers
hangt af van een aantal voorwaarden.

Internationaal recht en dualisme
 Dualisme  Internationaal recht moet worden omgezet naar nationaal recht.
De rechter past alleen nationaal recht toe (uitzondering voor EU-recht). 2
individuele en van elkaar gescheiden rechtssysteem. Pas als het
internationale recht is omgezet in nationaal recht kan het worden toegepast.
 Bijv. VK en VS

Gewoonterecht (art. 38 lid 1 Statuut)
Internationaal gewoonterecht
 Algemene Statenpraktijk
 Opinio iuris (=rechtsovertuiging)
o Overtuiging die staten hebben om een prakrijk te volgen
 (Lotus zaak 1926; North Sea Continental Shelf zaken)

Algemene Statenpraktijk
 Omvangrijk
o Niet zo belangrijk als 1 of 2 Staten de regel niet naleven