Samenvatting Inleiding Strafrecht!

Strafrecht met mate

Hoofdstuk 1: Karakter en plaats van het strafrecht
1.1 Mensen straffen elkaar
 Het formele recht schrijft de procedure voor waarlangs het materiële recht
dient te worden gehandhaafd.

1.2 Verschillende invalshoeken op het strafrecht
1.2.1 Het strafrechtelijk systeem, de maatschappij en de individuele burger
 Repressief instrumentarium: het kan mensen vastzetten en vermogen
ontnemen.




Hoofdstuk 2: Indeling van strafbare feiten
2.1 Juridische-technische indelingen
2.1.1 Wetten in formele en materiële zin
 Wetten in materiële zin: algemene, de burgers bindende regels, afkomstig van
een bevoegd orgaan.
 Wetten in formele zin: zijn tevens wetten in materiële zin?

2.1.2 Misdrijven-overtredingen
 Overtredingen  Derde boek Sr
 Misdrijven  Tweede boek Sr
 Bepaald gedrag kan stijgen en dalen op de delictenladder

2.1.3 Algemeen Deel van het Wetboek van Strafrecht
 Bepalingen die voor alle strafwetten gelden, in formele en materiële zin, dus
voor alle strafbare feiten.
o Uitzonderingen in bijzondere wetgeving
 Art. 91 Sr, maakt de titels I-VIIIA toepasselijk op de gehele wetgeving, dus oo
op die van lagere wetgevers.
 Uitvloeisel legaliteitsbeginsel: het moet voorkomen dat de formulering en
bestraffing van delicten willekeurige aangelegenheden worden. Het geeft aan
waar de stafbaarheid begint en eindigt en welke straffen men voor welk
gedrag riskeert. De burger moet weten waar hij aan toe is.

2.1.4 Competentie
 Absolute competentie
o Onderscheid tussen misdrijven en overtredingen van belang om te
bepalen welke rechter bevoegd is.
 Overtredingen  kantonrechter (art. 382 aanhef en onder b Sv)
 Misdrijven  rechtbank (art. 45 RO)
 Relatieve competentie (art. 2 jo. art. 6 Sv)
o Welke rechtbanken bevoegd zijn.
o Vooral van belang voor OvJ, wanneer moet worden beslist welk
arrondissementsparket zich met de vervolging van de verdachte zal
belasten.

1

, 2.1.5 Opzet
 = dolus
 Als het bestanddeel is, dient het te worden bewezen.
 Opzet: het willens en wetens handelen of nalaten: de gedraging moet
voortspruiten uit een wilsbesluit. Dat wilsbesluit wordt de dader verweten.
 Het kan de dader ook aanwrijven dat hij het had moeten weten  verwijt ter
zake van grove of lichte schuld.
 De werkelijke intenties van de dader worden (gedeeltelijk) buiten beschouwing
gelaten en vervangen door de intenties van de gedraging zelf, zoals die
maatschappelijk haar betekenis heeft.

2.1.6 Doleuze/culpoze delicten
 Overtredingen bevatten zelden opzet of schuld in delictsomschrijving.
 Misdrijven bevatten altijd óf opzet óf schuld in hun delictsomschrijving.
 Opzet
o Opzettelijk
o Werkwoord: mishandelen en dwingen
 Schuld
o Schuld
o Redelijkerwijs vermoeden
 Roekeloosheid
o Hoogste graad van schuld
o Welbewust een onaanvaardbaar groot risico nemen, maar dit risico
zeer lichtzinnig onwaarschijnlijk achten.

2.1.7 Straffeloosheid van poging, voorbereiding en medeplichtigheid bij
overtredingen

2.2 Indeling naar criminaliteitsvorm: enkele groepen strafbare feiten
2.2.1 Zedendelicten
 Seksuele delicten
 Veel verschuiving in seksuele moraal
 Beschermen minderjarigen, degene die tegen hun wil seksuele handelingen
van anderen worden geconfronteerd, maar ook wie onvoldoende in staat is
volkomen vrijheid te geven aan zijn zelfbestemming.
 Seks met dieren (art. 254 Sr), dierenpornografie (art. 254a Sr) en
dierenmishandeling (art. 350 Sr)

2.2.2 Misdrijven tegen de persoonlijke vrijheid
 Mensenhandel
 Mensensmokkel (art. 197a Sr): illegaal binnen Nederland mensen brengen die
hier niet mogen zijn
 Slavenhandel (art. 274 Sr)
 Mensenroof (art. 278 Sr)
 Vrijheidsberoving (art. 282 Sr)
 Gijzeling (art. 282a Sr): beoogd een derde daarmee te brengen tot een
bepaalde prestatie
 Bedreiging (art. 285 Sr)
 Belaging (art. 285b Sr)

2