16 1 koolstofkringloop en klimaat
GÉÉN ze
:
.
Aarde veranderde toen eerste
eencelligen nz
autotrofe organismen kwamen (02
EN #
+
p
ging met regen mee Oceaan in - ☐
foto -
d
synthese + omzetting in caco] . Afname CO2 in Na
oogst
lucht <
slaag
°
temperatuurdaling reduc
°
+
-
- o
eencelligen konden zich ontwikkelen . stoffe
Opwarmen aarde - °
veel niches - 0
systeem aarde ontstond .
Planten nemen NOJ of N
koolstof : stikstof voor aminozuren
in
Sink =
koolstof organische stoffen in de
grond M -
kringloop :
planten ,
d
( °
OOK fossiele brandstoffen L °
veel bacteriesoorten
veel vanuit CO2 geproduceerde stoffen zitten in de biomassa vraag naar voedsel op aa
van levende planten en dieren extra n nodig - °
kuns
Koolstof in sinks komt weer vr door bv schuiven platen en Hz tot NH } tot HNO
(ontstaat vulkaan activiteit ) + erosie van
gesteenten
L 0
is weer beschikbaar voor fotosynthese Stikstof ( in water :
Slinks z n onderdeel koolstofkringloop Deel kunstmest bl ft
van
langzame op
Sink 200 miljoen jaar
< °
koolstof stroom atmosfeer - °
100 - ☐ -
Andere deel spoelt uit do
Snelle kringloop ( minuten / duizenden jaren ) ( vr door
fiëring algenbloei
-
- ☐
:
dissimilatie als CO2 - ☐
zetten
planten om in biomassa meer bacteriën ( dode rest
koolstof =
belangr ke stof voor lichaam +
grondstof (nu plastic) Stikstof in atmosfeer :
Te CO2 in atmosfeer CO2 concentratie Nz in atmosfeer
veel
st gt meest
☐
-0
-
gas
koolstofkringloop verandert .
komen
vr b verbranding
( 0
gevolgen voor
temperatuur op aarde :
Stikstofoxiden (NOx )
rea
(02 =
broeikasgas
-
u
heeft warme isolerende
werking zuren (bv HNO } :
maakt
g
( 0
natuurl ke effect =
broeikaseffect .
NO + 02 ( in atmosfeer ) -
CO2 uit fossiele brandstoffen vergroot effect Via kunstmest ( NOx en N
vermesting
↳
versterkt broeikaseffect vasthouden van Lo
meer
snelg
: = - ☐
warmte door atmosfeer planten
°
biodiversi
-
Andere broeikasgassen =
waterdamp , CH4 ,
Nz 0
( 0
aarde kr gt deel warmte dat wordt
uitgestoten weer minder stikstof :
terug .
Twee derde van NOx i
Deel bereiken niet wolken brandstoffen
zonnestralen aarde door
ozonlaag + verkeer -
Hoofdoorzaak versterkt broeikaseffect =
verhoogde Uitstoot NHS door veete
concentratie CO2 in atmosfeer
injecteren ipv op land spu
in staken reinigen .
Methaan + distikstof mon oxide :
kunstmest - ☐
nanobaketje
( Hu + Nzo spelen rol b versterkte broeikasefcect af - °
minder nodig + m
GWP =
mate waarin broeikasgas sterker is dan CO2
CHU zorgt voor
b na de helft van versterkt broeikaseffect
loon staat uit organisch materiaal onder anaerobe om standheden 16 .
3 fosfor kringloop :
Permafrost ontdooit - ☐
water kan niet ver naar beneden Fosfor is afkomstig uit l
zakken - °
ontstaan plassen waar oa anaerobe methaan -
lithosfeer - 0
fosfaat kom
bacteriën organische stoffen afbreken .
Door versterkt broei - Planten nemen P
op
-
>
kas effect ontdooit permafrost steeds meer - ☐
komt meer CHU maken bv ATP ,
DNA , fosfo
vr .
reduceren breken uitein
(Hu oxideert in tot CO2 ook ver sterk
broeikaseffect
15
jaar
>
10 -
-
. fosfaat opnemen
:
GÉÉN ze
:
.
Aarde veranderde toen eerste
eencelligen nz
autotrofe organismen kwamen (02
EN #
+
p
ging met regen mee Oceaan in - ☐
foto -
d
synthese + omzetting in caco] . Afname CO2 in Na
oogst
lucht <
slaag
°
temperatuurdaling reduc
°
+
-
- o
eencelligen konden zich ontwikkelen . stoffe
Opwarmen aarde - °
veel niches - 0
systeem aarde ontstond .
Planten nemen NOJ of N
koolstof : stikstof voor aminozuren
in
Sink =
koolstof organische stoffen in de
grond M -
kringloop :
planten ,
d
( °
OOK fossiele brandstoffen L °
veel bacteriesoorten
veel vanuit CO2 geproduceerde stoffen zitten in de biomassa vraag naar voedsel op aa
van levende planten en dieren extra n nodig - °
kuns
Koolstof in sinks komt weer vr door bv schuiven platen en Hz tot NH } tot HNO
(ontstaat vulkaan activiteit ) + erosie van
gesteenten
L 0
is weer beschikbaar voor fotosynthese Stikstof ( in water :
Slinks z n onderdeel koolstofkringloop Deel kunstmest bl ft
van
langzame op
Sink 200 miljoen jaar
< °
koolstof stroom atmosfeer - °
100 - ☐ -
Andere deel spoelt uit do
Snelle kringloop ( minuten / duizenden jaren ) ( vr door
fiëring algenbloei
-
- ☐
:
dissimilatie als CO2 - ☐
zetten
planten om in biomassa meer bacteriën ( dode rest
koolstof =
belangr ke stof voor lichaam +
grondstof (nu plastic) Stikstof in atmosfeer :
Te CO2 in atmosfeer CO2 concentratie Nz in atmosfeer
veel
st gt meest
☐
-0
-
gas
koolstofkringloop verandert .
komen
vr b verbranding
( 0
gevolgen voor
temperatuur op aarde :
Stikstofoxiden (NOx )
rea
(02 =
broeikasgas
-
u
heeft warme isolerende
werking zuren (bv HNO } :
maakt
g
( 0
natuurl ke effect =
broeikaseffect .
NO + 02 ( in atmosfeer ) -
CO2 uit fossiele brandstoffen vergroot effect Via kunstmest ( NOx en N
vermesting
↳
versterkt broeikaseffect vasthouden van Lo
meer
snelg
: = - ☐
warmte door atmosfeer planten
°
biodiversi
-
Andere broeikasgassen =
waterdamp , CH4 ,
Nz 0
( 0
aarde kr gt deel warmte dat wordt
uitgestoten weer minder stikstof :
terug .
Twee derde van NOx i
Deel bereiken niet wolken brandstoffen
zonnestralen aarde door
ozonlaag + verkeer -
Hoofdoorzaak versterkt broeikaseffect =
verhoogde Uitstoot NHS door veete
concentratie CO2 in atmosfeer
injecteren ipv op land spu
in staken reinigen .
Methaan + distikstof mon oxide :
kunstmest - ☐
nanobaketje
( Hu + Nzo spelen rol b versterkte broeikasefcect af - °
minder nodig + m
GWP =
mate waarin broeikasgas sterker is dan CO2
CHU zorgt voor
b na de helft van versterkt broeikaseffect
loon staat uit organisch materiaal onder anaerobe om standheden 16 .
3 fosfor kringloop :
Permafrost ontdooit - ☐
water kan niet ver naar beneden Fosfor is afkomstig uit l
zakken - °
ontstaan plassen waar oa anaerobe methaan -
lithosfeer - 0
fosfaat kom
bacteriën organische stoffen afbreken .
Door versterkt broei - Planten nemen P
op
-
>
kas effect ontdooit permafrost steeds meer - ☐
komt meer CHU maken bv ATP ,
DNA , fosfo
vr .
reduceren breken uitein
(Hu oxideert in tot CO2 ook ver sterk
broeikaseffect
15
jaar
>
10 -
-
. fosfaat opnemen
:
