TBL – Casustoets
Casus dhr. Maartens
Naam: -
Studentnummer: -
Klas: -
Opleiding: Voeding & Diëtetiek
, Datum: -
2
, Integraal Project – De Wegwijzer
Casustoets blok 2.4
Auteur: -
Studentnummer: -
Plaats: -
Datum: -
Cursus: VDVB18IPWW
Docent: -
Hanzehogeschool Groningen – Voeding en Diëtetiek
Bronnen omslag afbeelding:
Angina pectoris. (z.d.). [Foto]. Wikimedia.
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Angina_pectoris.png/
266px-Angina_pectoris.png
Bloeddruk. (z.d.). [Foto]. Cloudinary.
https://res.cloudinary.com/grohealth/image/upload/$wpsize_!
_cld_full!,w_1200,h_630,c_scale/v1588088843/High-Blood-Pressure.png
Overgewicht. (z.d.). [Foto]. Happy Healthy.
https://happyhealthy.nl/wp-content/uploads/overgewicht-buikje.jpg
3
,Inhoudsopgave
Diëtistisch onderzoek................................................................................................................................................. 5
0. Inventarisatie.................................................................................................................................................................5
1. Hulpvraag.......................................................................................................................................................................8
Voedingsanamnese.................................................................................................................................................... 9
2. Berekening voedingsanamnese.....................................................................................................................................9
2.1 Voedingsberekening (totalen).................................................................................................................................9
2.2 Voedingstotalen (dagboek)...................................................................................................................................11
3. Bestudering voedingsanamnese..................................................................................................................................15
3.1 Eetpatroon............................................................................................................................................................15
3.2 Vergelijking met aanbevelingen van het Voedingscentrum.................................................................................17
3.3 Vergelijking m.b.t. voedingsstoffen......................................................................................................................18
4. Motivatie conclusie voedinganamnese........................................................................................................................21
Diëtistische diagnose................................................................................................................................................ 24
5. ICF-schema...................................................................................................................................................................24
6. Diëtistische diagnose....................................................................................................................................................25
Dieetbehandeling..................................................................................................................................................... 26
7. Eisen/kenmerken van het dieet....................................................................................................................................26
8. Doelen van de dieetbehandeling..................................................................................................................................32
8.1 Hoofddoel..............................................................................................................................................................32
8.2 Subdoelen functies en anatomische eigenschappen (stoornissen)......................................................................32
8.3 Subdoelen activiteiten (beperkingen)...................................................................................................................32
8.4 Subdoelen participatie (participatieproblemen)..................................................................................................32
8.5 Subdoelen externe factoren.................................................................................................................................33
8.6 Subdoelen persoonlijke factoren..........................................................................................................................33
9. Dieetadvies...................................................................................................................................................................34
9.1 Voorbeelddagmenu...............................................................................................................................................34
9.2 Variatietips............................................................................................................................................................35
9.3 Voorbeelddagmenu - totalen................................................................................................................................37
9.4 Voorbeelddagmenu – dagboek.............................................................................................................................38
.....................................................................................................................................................................................38
9.5 Gestelde eisen vergelijken met voorbeelddagmenu............................................................................................41
9.6 Motivatie wijzigingen voorbeelddagmenu...........................................................................................................43
9.7 Recepten...............................................................................................................................................................46
Rapportage naar verwijzer....................................................................................................................................... 50
Literatuurlijst........................................................................................................................................................... 52
4
,Diëti sti sch onderzoek
0. Inventarisatie
Medische diagnose / informatie
Dhr. Maartens is een 52-jarige man die is gediagnosticeerd met angina pectoris (hartkrampen).
Meneer is door zijn huisarts doorverwezen naar de internet vanwege klachten van pijn op de borst
en in de linkerarm bij inspanning. Meneer heeft nooit eerder een dieet gevolgd. Meneer ervaart zijn
klachten als erg vervelend, omdat ze vooral opspelen wanneer hij zwaardere werkzaamheden
verricht. De dokter heeft al uitgelegd dat een dieet kan helpen een beter cholesterol te krijgen en
daarom wil hij het wel proberen, maar hij ziet een dieet wel een beetje als een straf. Hij heeft een
gezonde eetlust en is bang dat als hij een dieet volgt, hij niet meer mag eten wat hij lekker vindt.
Antropometrische gegevens
Leeftijd: 52 jaar
Lengte: 1.89 m
Gewicht: 92 kg
BMI: 25,8 kg/m2 (overgewicht)
Labwaarden: Totaal cholesterol: 8,7 mmol/l
Triglyceriden: 2,4 mmol/l
HDL-cholesterol: 0,8 mmol/l
RR: 145/90
Laboratoriumuitslagen
Er zijn een aantal labwaarden bekend van meneer Maartens. Deze labwaarden heb ik in een tabel
vergeleken met de normaalwaarden.
Waarden van dhr. Maartens Normaalwaarden*
Totaal cholesterol 8,7 mmol/l < 5,0 mmol/l
Triglyceriden 2,4 mmol/l < 2,0 mmol/l
HDL-cholesterol 0,8 mmol/l > 1,0 mmol/l
RR 145/90 mmHg 120/80 mmHg
* De totaal cholesterol-, triglyceriden- en HDL-cholesterolwaarden zijn gebaseerd op Dieetbehandelingsrichtlijn 4
(Walrabenstein, 2018) en de RR op de informatie over hypertensie van het Voedingscentrum (Voedingscentrum, z.d.-f).
Nevendiagnoses
Vergeleken met de normaalwaarden, zijn de totaal cholesterol- en triglyceridengehalten van
meneer Maartens te hoog zijn en is zijn HDL-cholesterol is te laag. Ook is zijn bloeddruk (RR) te
hoog vergeleken met een normale bloeddruk. Hieruit leid ik af dat meneer Maartens aan
hyperlipidemie en hypertensie lijdt.
De diagnose hyperlipidemie kan worden gesteld op basis van twee laboratoriumonderzoeken van
het lipidenprofiel onder gestandaardiseerde condities. Hierbij wordt gekeken naar de verhouding
tussen totaal cholesterol en HDL (TC/HDL), aangezien deze een hogere voorspellende waarde heeft
voor hart- en vaatziekten dan de andere lipidenwaarden (Walrabenstein, 2018). Volgens
Dieetbehandelingsrichtlijn 4: Hyperlipidemie (Walrabenstein, 2018) is er sprake van een verhoogd
cholesterol als iemand een totaal cholesterolgehalte heeft die hoger is dan 5,0 mmol/l. Het totaal
5
,cholesterolgehalte van meneer Maartens is 8,7 mmol/l. Bij een totaal cholesterol van 8,0 of hoger
heeft iemand een sterk verhoogd cholesterolgehalte. Dit betekent dat meneer zelfs een sterk
verhoogd cholesterolgehalte heeft. Het triglyceridengehalte van meneer is 2,4 mmol/l, terwijl de
normaalwaarde 2,0 mmol/l is. Dit betekent dat zijn triglyceridengehalte te hoog is. Zijn HDL-
cholesterol is 0,8 mmol/l en is te laag vergeleken met de normaalwaarde (> 1,0 mmol/l). Je kunt dus
stellen dat meneer Maartens aan hyperlipidemie lijdt, aangezien de verhouding tussen totaal
cholesterol en HDL niet aan de normaalwaarden voldoet, want zijn totaal cholesterolgehalte is te
hoog en zijn HDL-cholesterol is te laag.
De bloeddruk van meneer is 145/90 mmHg. Een normale bloeddruk bij volwassenen schommelt
gemiddeld rond een bovendruk van 120 mmHg en een onderdruk van 90 mmHg (Voedingscentrum
hoge bloeddruk, z.d.-f). De diagnose hypertensie kan dan ook worden gesteld, omdat zijn
diastolische waarde gelijk is aan 90 mmHg en zijn systolische druk is hoger dan 140 mmHg. Volgens
Dieetbehandelingsrichtlijn 22: Hypertensie (Lantman-Gommers & de Veen, 2018) voldoet meneer
aan de eisen van de diagnose hypertensie.
Meneer zijn huidige BMI is 25,8 kg/m2 (92/1,892 = 25,755… = 25,8). Dit betekent dat meneer
overgewicht heeft, aangezien zijn BMI boven de 25 is (Govers, 2012). Volgens het Voedingscentrum
ligt een gezond gewicht tussen een BMI vanaf 18,5 tot 25 kg/m 2 (Voedingscentrum, z.d.-a)
Daarnaast is er sprake van metabool syndroom. Er is namelijk sprake van metabool syndroom bij
een combinatie van drie of meer van de volgende kenmerken (Walrabenstein, 2018):
Kenmerken Referentiewaarde
1. Nuchtere glucosewaarde ≥ 6,1 mmol/l
2. Buikomvang > 102 cm (m) of 88 cm (v)
3. Triglyceriden ≥ 1,7 mmol/l
4. HDL < 1,04 mmol/l (m) of 1,29 mmol/l (v)
5. Bloeddruk ≥ 130/85 mmHg
Meneer Maartens voldoet aan kenmerken 3, 4 en 5. Zijn triglyceridengehalte is namelijk 2,4
mmol/l, zijn HDL-cholesterol is 0,8 mmol/l en zijn bloeddruk is 145/90.
Medicatie
Het is onbekend of meneer medicatie gebruikt.
Klachten
Meneer Maartens heeft klachten van pijn op de borst en linkerarm bij inspanning. Bij angina
pectoris komt de pijn meer voor als de hartspier te weinig zuurstof krijgt. Dit merk je vaak als het
hart harder moet gaan werken, zoals bij inspanning. De pijn op de borst komt meestal door
vernauwing van de kransslagaders. Hierdoor krijgt het hart minder zuurstof dan het nodig heeft.
Klachten ontstaan vaak pas wanneer een kransslagader voor meer dan 50% vernauwd is.
Vernauwingen kunnen ook ontstaan door slagaderverkalking. De pijn straalt soms uit naar de
armen (Hartstichting, 2021).
Conclusie
Meneer Maartens gebruikt geen medicatie. Uit zijn labwaarden blijkt dat hij een te hoog totaal
cholesterol- en triglyceridengehalte en een te laag HDL-cholesterol geeft. Bovendien is zijn
6
, bloeddruk hoger dan de normaalwaarden en heeft hij overgewicht. Hieruit kun je stellen dat
meneer Maartens aan hyperlipidemie, hypertensie, overgewicht en metabool syndroom lijdt.
Relevante dieetbehandelingsrichtlijnen:
Richtlijn 4: Hyperlipidemie
Richtlijn 9: Overgewicht en obesitas
Richtlijn 22: Hypertensie
7
Casus dhr. Maartens
Naam: -
Studentnummer: -
Klas: -
Opleiding: Voeding & Diëtetiek
, Datum: -
2
, Integraal Project – De Wegwijzer
Casustoets blok 2.4
Auteur: -
Studentnummer: -
Plaats: -
Datum: -
Cursus: VDVB18IPWW
Docent: -
Hanzehogeschool Groningen – Voeding en Diëtetiek
Bronnen omslag afbeelding:
Angina pectoris. (z.d.). [Foto]. Wikimedia.
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Angina_pectoris.png/
266px-Angina_pectoris.png
Bloeddruk. (z.d.). [Foto]. Cloudinary.
https://res.cloudinary.com/grohealth/image/upload/$wpsize_!
_cld_full!,w_1200,h_630,c_scale/v1588088843/High-Blood-Pressure.png
Overgewicht. (z.d.). [Foto]. Happy Healthy.
https://happyhealthy.nl/wp-content/uploads/overgewicht-buikje.jpg
3
,Inhoudsopgave
Diëtistisch onderzoek................................................................................................................................................. 5
0. Inventarisatie.................................................................................................................................................................5
1. Hulpvraag.......................................................................................................................................................................8
Voedingsanamnese.................................................................................................................................................... 9
2. Berekening voedingsanamnese.....................................................................................................................................9
2.1 Voedingsberekening (totalen).................................................................................................................................9
2.2 Voedingstotalen (dagboek)...................................................................................................................................11
3. Bestudering voedingsanamnese..................................................................................................................................15
3.1 Eetpatroon............................................................................................................................................................15
3.2 Vergelijking met aanbevelingen van het Voedingscentrum.................................................................................17
3.3 Vergelijking m.b.t. voedingsstoffen......................................................................................................................18
4. Motivatie conclusie voedinganamnese........................................................................................................................21
Diëtistische diagnose................................................................................................................................................ 24
5. ICF-schema...................................................................................................................................................................24
6. Diëtistische diagnose....................................................................................................................................................25
Dieetbehandeling..................................................................................................................................................... 26
7. Eisen/kenmerken van het dieet....................................................................................................................................26
8. Doelen van de dieetbehandeling..................................................................................................................................32
8.1 Hoofddoel..............................................................................................................................................................32
8.2 Subdoelen functies en anatomische eigenschappen (stoornissen)......................................................................32
8.3 Subdoelen activiteiten (beperkingen)...................................................................................................................32
8.4 Subdoelen participatie (participatieproblemen)..................................................................................................32
8.5 Subdoelen externe factoren.................................................................................................................................33
8.6 Subdoelen persoonlijke factoren..........................................................................................................................33
9. Dieetadvies...................................................................................................................................................................34
9.1 Voorbeelddagmenu...............................................................................................................................................34
9.2 Variatietips............................................................................................................................................................35
9.3 Voorbeelddagmenu - totalen................................................................................................................................37
9.4 Voorbeelddagmenu – dagboek.............................................................................................................................38
.....................................................................................................................................................................................38
9.5 Gestelde eisen vergelijken met voorbeelddagmenu............................................................................................41
9.6 Motivatie wijzigingen voorbeelddagmenu...........................................................................................................43
9.7 Recepten...............................................................................................................................................................46
Rapportage naar verwijzer....................................................................................................................................... 50
Literatuurlijst........................................................................................................................................................... 52
4
,Diëti sti sch onderzoek
0. Inventarisatie
Medische diagnose / informatie
Dhr. Maartens is een 52-jarige man die is gediagnosticeerd met angina pectoris (hartkrampen).
Meneer is door zijn huisarts doorverwezen naar de internet vanwege klachten van pijn op de borst
en in de linkerarm bij inspanning. Meneer heeft nooit eerder een dieet gevolgd. Meneer ervaart zijn
klachten als erg vervelend, omdat ze vooral opspelen wanneer hij zwaardere werkzaamheden
verricht. De dokter heeft al uitgelegd dat een dieet kan helpen een beter cholesterol te krijgen en
daarom wil hij het wel proberen, maar hij ziet een dieet wel een beetje als een straf. Hij heeft een
gezonde eetlust en is bang dat als hij een dieet volgt, hij niet meer mag eten wat hij lekker vindt.
Antropometrische gegevens
Leeftijd: 52 jaar
Lengte: 1.89 m
Gewicht: 92 kg
BMI: 25,8 kg/m2 (overgewicht)
Labwaarden: Totaal cholesterol: 8,7 mmol/l
Triglyceriden: 2,4 mmol/l
HDL-cholesterol: 0,8 mmol/l
RR: 145/90
Laboratoriumuitslagen
Er zijn een aantal labwaarden bekend van meneer Maartens. Deze labwaarden heb ik in een tabel
vergeleken met de normaalwaarden.
Waarden van dhr. Maartens Normaalwaarden*
Totaal cholesterol 8,7 mmol/l < 5,0 mmol/l
Triglyceriden 2,4 mmol/l < 2,0 mmol/l
HDL-cholesterol 0,8 mmol/l > 1,0 mmol/l
RR 145/90 mmHg 120/80 mmHg
* De totaal cholesterol-, triglyceriden- en HDL-cholesterolwaarden zijn gebaseerd op Dieetbehandelingsrichtlijn 4
(Walrabenstein, 2018) en de RR op de informatie over hypertensie van het Voedingscentrum (Voedingscentrum, z.d.-f).
Nevendiagnoses
Vergeleken met de normaalwaarden, zijn de totaal cholesterol- en triglyceridengehalten van
meneer Maartens te hoog zijn en is zijn HDL-cholesterol is te laag. Ook is zijn bloeddruk (RR) te
hoog vergeleken met een normale bloeddruk. Hieruit leid ik af dat meneer Maartens aan
hyperlipidemie en hypertensie lijdt.
De diagnose hyperlipidemie kan worden gesteld op basis van twee laboratoriumonderzoeken van
het lipidenprofiel onder gestandaardiseerde condities. Hierbij wordt gekeken naar de verhouding
tussen totaal cholesterol en HDL (TC/HDL), aangezien deze een hogere voorspellende waarde heeft
voor hart- en vaatziekten dan de andere lipidenwaarden (Walrabenstein, 2018). Volgens
Dieetbehandelingsrichtlijn 4: Hyperlipidemie (Walrabenstein, 2018) is er sprake van een verhoogd
cholesterol als iemand een totaal cholesterolgehalte heeft die hoger is dan 5,0 mmol/l. Het totaal
5
,cholesterolgehalte van meneer Maartens is 8,7 mmol/l. Bij een totaal cholesterol van 8,0 of hoger
heeft iemand een sterk verhoogd cholesterolgehalte. Dit betekent dat meneer zelfs een sterk
verhoogd cholesterolgehalte heeft. Het triglyceridengehalte van meneer is 2,4 mmol/l, terwijl de
normaalwaarde 2,0 mmol/l is. Dit betekent dat zijn triglyceridengehalte te hoog is. Zijn HDL-
cholesterol is 0,8 mmol/l en is te laag vergeleken met de normaalwaarde (> 1,0 mmol/l). Je kunt dus
stellen dat meneer Maartens aan hyperlipidemie lijdt, aangezien de verhouding tussen totaal
cholesterol en HDL niet aan de normaalwaarden voldoet, want zijn totaal cholesterolgehalte is te
hoog en zijn HDL-cholesterol is te laag.
De bloeddruk van meneer is 145/90 mmHg. Een normale bloeddruk bij volwassenen schommelt
gemiddeld rond een bovendruk van 120 mmHg en een onderdruk van 90 mmHg (Voedingscentrum
hoge bloeddruk, z.d.-f). De diagnose hypertensie kan dan ook worden gesteld, omdat zijn
diastolische waarde gelijk is aan 90 mmHg en zijn systolische druk is hoger dan 140 mmHg. Volgens
Dieetbehandelingsrichtlijn 22: Hypertensie (Lantman-Gommers & de Veen, 2018) voldoet meneer
aan de eisen van de diagnose hypertensie.
Meneer zijn huidige BMI is 25,8 kg/m2 (92/1,892 = 25,755… = 25,8). Dit betekent dat meneer
overgewicht heeft, aangezien zijn BMI boven de 25 is (Govers, 2012). Volgens het Voedingscentrum
ligt een gezond gewicht tussen een BMI vanaf 18,5 tot 25 kg/m 2 (Voedingscentrum, z.d.-a)
Daarnaast is er sprake van metabool syndroom. Er is namelijk sprake van metabool syndroom bij
een combinatie van drie of meer van de volgende kenmerken (Walrabenstein, 2018):
Kenmerken Referentiewaarde
1. Nuchtere glucosewaarde ≥ 6,1 mmol/l
2. Buikomvang > 102 cm (m) of 88 cm (v)
3. Triglyceriden ≥ 1,7 mmol/l
4. HDL < 1,04 mmol/l (m) of 1,29 mmol/l (v)
5. Bloeddruk ≥ 130/85 mmHg
Meneer Maartens voldoet aan kenmerken 3, 4 en 5. Zijn triglyceridengehalte is namelijk 2,4
mmol/l, zijn HDL-cholesterol is 0,8 mmol/l en zijn bloeddruk is 145/90.
Medicatie
Het is onbekend of meneer medicatie gebruikt.
Klachten
Meneer Maartens heeft klachten van pijn op de borst en linkerarm bij inspanning. Bij angina
pectoris komt de pijn meer voor als de hartspier te weinig zuurstof krijgt. Dit merk je vaak als het
hart harder moet gaan werken, zoals bij inspanning. De pijn op de borst komt meestal door
vernauwing van de kransslagaders. Hierdoor krijgt het hart minder zuurstof dan het nodig heeft.
Klachten ontstaan vaak pas wanneer een kransslagader voor meer dan 50% vernauwd is.
Vernauwingen kunnen ook ontstaan door slagaderverkalking. De pijn straalt soms uit naar de
armen (Hartstichting, 2021).
Conclusie
Meneer Maartens gebruikt geen medicatie. Uit zijn labwaarden blijkt dat hij een te hoog totaal
cholesterol- en triglyceridengehalte en een te laag HDL-cholesterol geeft. Bovendien is zijn
6
, bloeddruk hoger dan de normaalwaarden en heeft hij overgewicht. Hieruit kun je stellen dat
meneer Maartens aan hyperlipidemie, hypertensie, overgewicht en metabool syndroom lijdt.
Relevante dieetbehandelingsrichtlijnen:
Richtlijn 4: Hyperlipidemie
Richtlijn 9: Overgewicht en obesitas
Richtlijn 22: Hypertensie
7
