Dementie
Wat is dementie?
Dementie is een verzamelnaam voor verschillende ziektes die de hersenen
aantasten en waardoor iemand steeds verder achteruitgaat in functioneren. Hoewel
veel mensen dementie vooral associëren met geheugenverlies, is dementie eigenlijk
een verzamelnaam voor ruim vijftig verschillende ziektes. Als je dementie hebt, gaan
cellen in je hersenen minder goed werken en sterven af. Hierdoor krijg je steeds
meer problemen met bijvoorbeeld je geheugen, het werken met een agenda,
tijdsbesef (klokkijken) en het herkennen van mensen/omgeving.
Naast problemen die te maken hebben met een slechter functionerend geheugen
kun je moeite krijgen met taal en dagelijkse handelingen. Zo kan een kop koffie
zetten al moeilijk worden. Ook kan het gedrag van iemand met dementie veranderen.
Het verloop van dementie verschilt per persoon. Bij sommige mensen gaat de
hersenfunctie snel achteruit. Anderen leven nog jaren in een redelijk goede
geestelijke gezondheid.
Soorten dementie
Ongeveer een op de vijf mensen krijgt een bepaalde vorm van dementie. Hoe
dementie zich uit, is afhankelijk van de specifieke aandoening en wisselt van persoon
tot persoon. Hoe ouder je wordt, hoe groter de kans op dementie. Als je 90 wordt,
heb je 40% kans om dementie te krijgen.
De meest voorkomende vormen van of soorten dementie zijn:
De ziekte van Alzheimer. In 70% van de gevallen van dementie in Nederland
is er sprake van de ziekte van Alzheimer.
Vasculaire dementie. Vasculaire dementie vormt 20% van de gevallen van
dementie in Nederland.
Andere soorten dementie zijn:
Frontotemporale dementie
Lewy Body dementie
Parkinson dementie
Korsakov syndroom
Ziekte van Creutzfeldt-Jakob
Posterieure Corticale Atrofie (PCA) (Lees verder op Dementie.nl)
Klik op bovenstaande aandoeningen om meer te lezen over de oorzaken,
symptomen en eventuele behandeling van de betreffende aandoening.
Oorzaak van dementie
Bij de meeste vormen van dementie is de oorzaak onbekend. Je hebt een grotere
kans om dementie op jongere leeftijd te krijgen als een vorm van dementie ook in je
naaste familie voorkomt. Bij dementie op oudere leeftijd speelt erfelijkheid een
, kleinere rol. Ook zijn er risicofactoren die de kans op dementie verhogen, waaronder
roken, een ongezonde levensstijl, te weinig beweging, een hoge
bloeddruk en diabetes.
Symptomen van dementie
De verschijnselen van dementie en de ernst ervan verschillen per persoon. Ze
hangen ook af van welke vorm van dementie je hebt. Bekende symptomen van
dementie zijn:
Geheugenproblemen en vergeetachtigheid
Gedrag- en persoonlijkheidsveranderingen. Door alle verschijnselen is het
lastiger normaal te functioneren of normaal om te gaan met je werk, familie of
vrienden. Ook somberheid en depressiviteit kunnen voorkomen.
Verminderd besef van tijd en plaats. Bij beginnende dementie ben je je steeds
minder bewust van tijd en plaats. Soms weet iemand met dementie niet meer
hoe hij op een bepaalde plek is gekomen.
Je hersenen hebben moeite met het verwerken van informatie (cognitieve
stoornis) op één of meer van de volgende punten:
Je krijgt moeite met taal begrijpen of zelf omgaan met taal (afasie).
Hoewel er niets mis is met je spieren of zenuwen krijg je meer moeite
om bepaalde (routinematige of dagelijkse) handelingen uit te voeren
(apraxie).
Het kost je meer moeite voorwerpen te herkennen (agnosie).
Je hebt steeds meer moeite met plannen, organiseren of logisch
nadenken.
Voor een officiële diagnose dementie moeten de genoemde verschijnselen van
blijvende aard zijn en niet alleen bestaan tijdens bijvoorbeeld een periode van acute
verwardheid. De verschijnselen nemen toe naarmate je langer dementie hebt. In de
loop van de ziekte raak je ook lichamelijk steeds meer verzwakt. Je wordt steeds
afhankelijker van anderen. Aan het einde van de ziekte ben je voor alle verzorging
volledig afhankelijk van de hulp van anderen. Lees verder over de verschillende
fasen van dementie.
Diagnose van dementie
Het stellen van de diagnose dementie kan gebeuren door een huisarts of door een
andere specialist, zoals een neuroloog of geriater. Een geriater is een specialist die
zich richt op ouderen. Ouderen hebben vaak meerdere aandoeningen tegelijkertijd.
Vaak gaat het om een combinatie van lichamelijke, psychische en sociale
problemen. De geriater probeert naar het hele plaatje te kijken en werkt nauw samen
met andere specialisten.
Vragenlijst
De arts zal beginnen met een gesprek (anamnese) en een paar simpele testjes om
de ernst van de mogelijke dementie te bepalen. Er zijn een aantal standaard
vragenlijsten die de arts kan gebruiken. De meest bekende is de zogenaamde
Minimal Mental State Examination (MMSE). Bij een MMSE wordt met een standaard
Wat is dementie?
Dementie is een verzamelnaam voor verschillende ziektes die de hersenen
aantasten en waardoor iemand steeds verder achteruitgaat in functioneren. Hoewel
veel mensen dementie vooral associëren met geheugenverlies, is dementie eigenlijk
een verzamelnaam voor ruim vijftig verschillende ziektes. Als je dementie hebt, gaan
cellen in je hersenen minder goed werken en sterven af. Hierdoor krijg je steeds
meer problemen met bijvoorbeeld je geheugen, het werken met een agenda,
tijdsbesef (klokkijken) en het herkennen van mensen/omgeving.
Naast problemen die te maken hebben met een slechter functionerend geheugen
kun je moeite krijgen met taal en dagelijkse handelingen. Zo kan een kop koffie
zetten al moeilijk worden. Ook kan het gedrag van iemand met dementie veranderen.
Het verloop van dementie verschilt per persoon. Bij sommige mensen gaat de
hersenfunctie snel achteruit. Anderen leven nog jaren in een redelijk goede
geestelijke gezondheid.
Soorten dementie
Ongeveer een op de vijf mensen krijgt een bepaalde vorm van dementie. Hoe
dementie zich uit, is afhankelijk van de specifieke aandoening en wisselt van persoon
tot persoon. Hoe ouder je wordt, hoe groter de kans op dementie. Als je 90 wordt,
heb je 40% kans om dementie te krijgen.
De meest voorkomende vormen van of soorten dementie zijn:
De ziekte van Alzheimer. In 70% van de gevallen van dementie in Nederland
is er sprake van de ziekte van Alzheimer.
Vasculaire dementie. Vasculaire dementie vormt 20% van de gevallen van
dementie in Nederland.
Andere soorten dementie zijn:
Frontotemporale dementie
Lewy Body dementie
Parkinson dementie
Korsakov syndroom
Ziekte van Creutzfeldt-Jakob
Posterieure Corticale Atrofie (PCA) (Lees verder op Dementie.nl)
Klik op bovenstaande aandoeningen om meer te lezen over de oorzaken,
symptomen en eventuele behandeling van de betreffende aandoening.
Oorzaak van dementie
Bij de meeste vormen van dementie is de oorzaak onbekend. Je hebt een grotere
kans om dementie op jongere leeftijd te krijgen als een vorm van dementie ook in je
naaste familie voorkomt. Bij dementie op oudere leeftijd speelt erfelijkheid een
, kleinere rol. Ook zijn er risicofactoren die de kans op dementie verhogen, waaronder
roken, een ongezonde levensstijl, te weinig beweging, een hoge
bloeddruk en diabetes.
Symptomen van dementie
De verschijnselen van dementie en de ernst ervan verschillen per persoon. Ze
hangen ook af van welke vorm van dementie je hebt. Bekende symptomen van
dementie zijn:
Geheugenproblemen en vergeetachtigheid
Gedrag- en persoonlijkheidsveranderingen. Door alle verschijnselen is het
lastiger normaal te functioneren of normaal om te gaan met je werk, familie of
vrienden. Ook somberheid en depressiviteit kunnen voorkomen.
Verminderd besef van tijd en plaats. Bij beginnende dementie ben je je steeds
minder bewust van tijd en plaats. Soms weet iemand met dementie niet meer
hoe hij op een bepaalde plek is gekomen.
Je hersenen hebben moeite met het verwerken van informatie (cognitieve
stoornis) op één of meer van de volgende punten:
Je krijgt moeite met taal begrijpen of zelf omgaan met taal (afasie).
Hoewel er niets mis is met je spieren of zenuwen krijg je meer moeite
om bepaalde (routinematige of dagelijkse) handelingen uit te voeren
(apraxie).
Het kost je meer moeite voorwerpen te herkennen (agnosie).
Je hebt steeds meer moeite met plannen, organiseren of logisch
nadenken.
Voor een officiële diagnose dementie moeten de genoemde verschijnselen van
blijvende aard zijn en niet alleen bestaan tijdens bijvoorbeeld een periode van acute
verwardheid. De verschijnselen nemen toe naarmate je langer dementie hebt. In de
loop van de ziekte raak je ook lichamelijk steeds meer verzwakt. Je wordt steeds
afhankelijker van anderen. Aan het einde van de ziekte ben je voor alle verzorging
volledig afhankelijk van de hulp van anderen. Lees verder over de verschillende
fasen van dementie.
Diagnose van dementie
Het stellen van de diagnose dementie kan gebeuren door een huisarts of door een
andere specialist, zoals een neuroloog of geriater. Een geriater is een specialist die
zich richt op ouderen. Ouderen hebben vaak meerdere aandoeningen tegelijkertijd.
Vaak gaat het om een combinatie van lichamelijke, psychische en sociale
problemen. De geriater probeert naar het hele plaatje te kijken en werkt nauw samen
met andere specialisten.
Vragenlijst
De arts zal beginnen met een gesprek (anamnese) en een paar simpele testjes om
de ernst van de mogelijke dementie te bepalen. Er zijn een aantal standaard
vragenlijsten die de arts kan gebruiken. De meest bekende is de zogenaamde
Minimal Mental State Examination (MMSE). Bij een MMSE wordt met een standaard
