2020-
2021
Literatuur thema
musculoskeletale
pijn
,Inhoudsopgave
A mechanism-based approach to physical therapist management of pain............................................3
Centrale sensitisatiepijn in de klinische praktijk....................................................................................6
H2 – wat is centrale sensitisatie en wat zijn de onderliggende mechanismen? Moderne
pijnneurowetenschappen voor de klinische praktijk...............................................................................6
H5 – behandeling van centrale sensitisatiepijn: bottom-up, top-down behandeling of beide?............10
Evidence-based diagnostiek van het bewegingsapparaat....................................................................13
H4 – Lage rug.......................................................................................................................................13
H5 – Heup.............................................................................................................................................14
H6 – Knie..............................................................................................................................................15
H8 – Nek...............................................................................................................................................17
H9 – Schouder......................................................................................................................................19
Impact of Psychological Factors in the Experience of Pain...................................................................21
Lifestyle and Chronic Pain across the Lifespan: An Inconvenient Truth?..............................................25
Musculoskeletal Clinical Translation Framework – O’Sullivan.............................................................26
Section 3: Diagnosis-Disorder Type......................................................................................................26
Section 5: Pain Features.......................................................................................................................28
H6 – psychosocial considerations.........................................................................................................30
Process of Change in Pain-Related Fear: Clinical Insights From a Single Case Report of Persistent Back
Pain Managed With Cognitive Functional Therapy..............................................................................31
Psychological Subgrouping to Assess the Risk fort he Development or Maintenance of Chronic
Musculoskeletal pain...........................................................................................................................32
Raamwerk klinimetrie.........................................................................................................................33
Sleep Disturbance in Chronic Pain: Neurobiology, Assessment, and Treatment in Physical Therapist
Practice...............................................................................................................................................34
Zorgstandaard chronische pijn............................................................................................................36
,A mechanism-based approach to physical therapist
management of pain
Het reduceren van pijn is de eerste doelstelling van fysiotherapie bij patiënten met acute of
persisterende pijnklachten. Het doel van dit artikel is het beschrijven van een benadering van
fysiotherapeutische pijnbehandeling die gebaseerd is op een mechanisme. Het wordt steeds
duidelijker dat patiënten geëvalueerd worden op veranderingen in perifeer weefsel en
nociceptoren, neuropathische pijntekens en –symptomen, verminderde centrale inhibitie en
toegenomen prikkelbaarheid, psychosociale factoren en veranderingen in het
bewegingsapparaat. In dit artikel zijn 5 categorieën van pijn gedefinieerd (nociceptief, centraal,
neuropathisch, psychosociaal en bewegingsapparaat) en de principes over hoe je de tekenen
en symptomen van elk mechanisme kan evalueren. Toegevoegd daaraan is het onderliggende
mechanisme beschreven waarop een algemene fysiotherapeutische behandeling gericht is en
hoe ze elk van deze 5 categorieën beïnvloeden. Meerdere verschillende mechanismen kunnen
gelijktijdig bijdrage aan de pijn van de patiënt; wel is het zo dat 1 of 2 primaire mechanismen
de pijn van de patiënt veroorzaken. Verder zijn binnen een enkel pijnmechanisme veel
verschillende subgroepen. Om de zorg te personaliseren kunnen algemene fysiotherapeutische
interventies, zoals educatie, oefentherapie, manuele therapie en TENS, gebruikt worden om
specifieke pijnmechanisme aan te pakken. Hoewel het bewijs deze pijnmechanismes
verduidelijkt zich zal blijven ontwikkelen, is de benadering die in dit artikel uitgezet is een
conceptueel framework om nieuwe kennis als voordeel toe te passen.
Biologische pijnmechanismen kunnen worden onderverdeeld in 3 pijnsoorten:
- Nociceptief
o Door nociceptor activatie, acute lokale pijn
- Nociplastisch
o Vaak centrale sensitisatie
o Chronischer en wijdverspreider dan nociceptief
- Neuropathisch
o Bij een laesie of aandoening in het somatosensorische systeem
De 3 pijnsoorten kunnen beïnvloed worden door psychosociale factoren. Als mal adaptieve
psychosociale factoren herkent kunnen worden, kan de effectiviteit van de therapie voor acute
en chronische pijn enorm worden verbeterd.
Alleen het gebruik van de anatomische of radiologische diagnose, zonder het onderliggende
pijnmechanisme met een biopsychosociale kijk te overwegen, is een erg insufficiënte manier
om iemand binnen zijn revalidatie te begeleiden. Om een benadering toe te passen, gebaseerd
op een mechanisme, moet men nagaan of er sprake is van tekenen en symptomen die kunnen
wijzen op veranderingen in perifeer weefsel en nociceptoren, verminderde inhibitie en/of
toegenomen centrale prikkelbaarheid, tekenen en symptomen van neuropathische pijn,
psychosociale factoren en veranderde beweegpatronen.
, Nociceptieve mechanismen
- Oefentherapie verminderd prikkelbaarheid van nociceptoren, versterkt perifere
inhibitie en ondersteund het genezen van aangedaan weefsel
- Manuele therapie versterkt perifere inhibitie, stimuleert herstel van
aangedaan/inflammatoir weefsel en reduceert mechanische activiteit van nociceptoren
o Gewrichtsmanipulatie, rekken, massage, mobiliseren
- TENS verbeterd sympaticusactiviteit en nociceptoren sensitisatie
Centrale mechanismen
- Educatie kan helpend zijn tegen maladaptieve cognities en gedrag
- Oefentherapie kan pijngevoeligheid beïnvloeden door centrale nociceptieve
processen te veranderen en centrale inhibitie te versterken
o Meer gliacel activatie en anti-inflammatoire cytokines en minder inflammatoire
cytokines
- Manuele therapie activeren centrale inhiberende mechanismen en verminderen
centrale prikkelbaarheid voor analgesie
o Massage, gewrichtsmanipulatie, gewrichtsmobilisatie
2021
Literatuur thema
musculoskeletale
pijn
,Inhoudsopgave
A mechanism-based approach to physical therapist management of pain............................................3
Centrale sensitisatiepijn in de klinische praktijk....................................................................................6
H2 – wat is centrale sensitisatie en wat zijn de onderliggende mechanismen? Moderne
pijnneurowetenschappen voor de klinische praktijk...............................................................................6
H5 – behandeling van centrale sensitisatiepijn: bottom-up, top-down behandeling of beide?............10
Evidence-based diagnostiek van het bewegingsapparaat....................................................................13
H4 – Lage rug.......................................................................................................................................13
H5 – Heup.............................................................................................................................................14
H6 – Knie..............................................................................................................................................15
H8 – Nek...............................................................................................................................................17
H9 – Schouder......................................................................................................................................19
Impact of Psychological Factors in the Experience of Pain...................................................................21
Lifestyle and Chronic Pain across the Lifespan: An Inconvenient Truth?..............................................25
Musculoskeletal Clinical Translation Framework – O’Sullivan.............................................................26
Section 3: Diagnosis-Disorder Type......................................................................................................26
Section 5: Pain Features.......................................................................................................................28
H6 – psychosocial considerations.........................................................................................................30
Process of Change in Pain-Related Fear: Clinical Insights From a Single Case Report of Persistent Back
Pain Managed With Cognitive Functional Therapy..............................................................................31
Psychological Subgrouping to Assess the Risk fort he Development or Maintenance of Chronic
Musculoskeletal pain...........................................................................................................................32
Raamwerk klinimetrie.........................................................................................................................33
Sleep Disturbance in Chronic Pain: Neurobiology, Assessment, and Treatment in Physical Therapist
Practice...............................................................................................................................................34
Zorgstandaard chronische pijn............................................................................................................36
,A mechanism-based approach to physical therapist
management of pain
Het reduceren van pijn is de eerste doelstelling van fysiotherapie bij patiënten met acute of
persisterende pijnklachten. Het doel van dit artikel is het beschrijven van een benadering van
fysiotherapeutische pijnbehandeling die gebaseerd is op een mechanisme. Het wordt steeds
duidelijker dat patiënten geëvalueerd worden op veranderingen in perifeer weefsel en
nociceptoren, neuropathische pijntekens en –symptomen, verminderde centrale inhibitie en
toegenomen prikkelbaarheid, psychosociale factoren en veranderingen in het
bewegingsapparaat. In dit artikel zijn 5 categorieën van pijn gedefinieerd (nociceptief, centraal,
neuropathisch, psychosociaal en bewegingsapparaat) en de principes over hoe je de tekenen
en symptomen van elk mechanisme kan evalueren. Toegevoegd daaraan is het onderliggende
mechanisme beschreven waarop een algemene fysiotherapeutische behandeling gericht is en
hoe ze elk van deze 5 categorieën beïnvloeden. Meerdere verschillende mechanismen kunnen
gelijktijdig bijdrage aan de pijn van de patiënt; wel is het zo dat 1 of 2 primaire mechanismen
de pijn van de patiënt veroorzaken. Verder zijn binnen een enkel pijnmechanisme veel
verschillende subgroepen. Om de zorg te personaliseren kunnen algemene fysiotherapeutische
interventies, zoals educatie, oefentherapie, manuele therapie en TENS, gebruikt worden om
specifieke pijnmechanisme aan te pakken. Hoewel het bewijs deze pijnmechanismes
verduidelijkt zich zal blijven ontwikkelen, is de benadering die in dit artikel uitgezet is een
conceptueel framework om nieuwe kennis als voordeel toe te passen.
Biologische pijnmechanismen kunnen worden onderverdeeld in 3 pijnsoorten:
- Nociceptief
o Door nociceptor activatie, acute lokale pijn
- Nociplastisch
o Vaak centrale sensitisatie
o Chronischer en wijdverspreider dan nociceptief
- Neuropathisch
o Bij een laesie of aandoening in het somatosensorische systeem
De 3 pijnsoorten kunnen beïnvloed worden door psychosociale factoren. Als mal adaptieve
psychosociale factoren herkent kunnen worden, kan de effectiviteit van de therapie voor acute
en chronische pijn enorm worden verbeterd.
Alleen het gebruik van de anatomische of radiologische diagnose, zonder het onderliggende
pijnmechanisme met een biopsychosociale kijk te overwegen, is een erg insufficiënte manier
om iemand binnen zijn revalidatie te begeleiden. Om een benadering toe te passen, gebaseerd
op een mechanisme, moet men nagaan of er sprake is van tekenen en symptomen die kunnen
wijzen op veranderingen in perifeer weefsel en nociceptoren, verminderde inhibitie en/of
toegenomen centrale prikkelbaarheid, tekenen en symptomen van neuropathische pijn,
psychosociale factoren en veranderde beweegpatronen.
, Nociceptieve mechanismen
- Oefentherapie verminderd prikkelbaarheid van nociceptoren, versterkt perifere
inhibitie en ondersteund het genezen van aangedaan weefsel
- Manuele therapie versterkt perifere inhibitie, stimuleert herstel van
aangedaan/inflammatoir weefsel en reduceert mechanische activiteit van nociceptoren
o Gewrichtsmanipulatie, rekken, massage, mobiliseren
- TENS verbeterd sympaticusactiviteit en nociceptoren sensitisatie
Centrale mechanismen
- Educatie kan helpend zijn tegen maladaptieve cognities en gedrag
- Oefentherapie kan pijngevoeligheid beïnvloeden door centrale nociceptieve
processen te veranderen en centrale inhibitie te versterken
o Meer gliacel activatie en anti-inflammatoire cytokines en minder inflammatoire
cytokines
- Manuele therapie activeren centrale inhiberende mechanismen en verminderen
centrale prikkelbaarheid voor analgesie
o Massage, gewrichtsmanipulatie, gewrichtsmobilisatie
