Tentamen
Rechtsbescherming tegen de overheid
25 mei 2021
Vraag 1
(25 punten)
In de colleges is gesproken over het Nederlandse en het Europese evenredigheidsbeginsel. Advocaat-
Generaal Widdershoven heeft in zijn conclusie van 22 december 2017 (ECLI:NL:RVS:2017:3557)
voorgesteld om voortaan bij de toepassing van artikel 3:4 lid 2 Awb (het nationale
evenredigheidsbeginsel) meer dan nu het geval is te oriënteren op het Europees
evenredigheidsbeginsel.
Schrijf een essay waarin u achtereenvolgens de volgende elementen verwerkt en onderbouwt:
1. U beschrijft allereerst hoe het evenredigheidsbeginsel op Europees en nationaal niveau
worden ingevuld (6 punten);
2. Vervolgens licht u het voorstel van Widdershoven nader toe en geeft u aan wat daarvan
de gevolgen zijn (10 punten);
3. Tot slot neemt u een eigen standpunt in ten aanzien van het voorstel van
Widdershoven (9 punten).
Vraag 2
(25 punten)
Stel dat het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) de inzet van algoritmen zou overwegen om bij
het innen van boetes gemakkelijk een onderscheid te kunnen maken tussen mensen “die wel kunnen
maar niet willen betalen”, wanbetalers dus, en “mensen die wel willen maar niet kunnen betalen”
omdat ze het financieel moeilijk hebben en daardoor reeds kampen met een schuldenproblematiek
door openstaande schulden bij andere instanties. In het eerste geval wil het CJIB hard kunnen
optreden om de boete te innen, terwijl zij in het tweede geval eerst uitstel van betaling of een
betalingsregeling wil kunnen voorstellen.
U bent beleidsadviseur schuldhulpverlening en digitalisering bij het CJIB en wordt gevraagd, mede in
het licht van de nasleep van de Toeslagenaffaire, om het CJIB te adviseren hoe zij in dit geval
algoritmen kan inzetten op een rechtmatige en responsieve wijze.
1. U licht eerst toe wat het verschil is tussen zogenaamde ‘rule-based’ algoritmen en ‘case-
based’ algoritmen (4 punten);
2. Vervolgens formuleert u een aanbeveling of het CJIB ‘rule-based’ algoritmen of ‘case-
based’ algoritmen of beide nodig heeft om op een geautomatiseerde wijze te kunnen
voldoen aan de in de casus geformuleerde doelstelling (3 punten);
3. Tenslotte geeft u, mede in het licht van de nasleep van de Toeslagenaffaire en op basis
van de wens van het CJIB op te treden op een rechtmatige en responsieve wijze, drie
juridische redenen waarom het CJIB best niet in alle gevallen overgaat tot een volledig
geautomatiseerde inning van boetes zonder menselijke tussenkomst (18 punten).
Rechtsbescherming tegen de overheid
25 mei 2021
Vraag 1
(25 punten)
In de colleges is gesproken over het Nederlandse en het Europese evenredigheidsbeginsel. Advocaat-
Generaal Widdershoven heeft in zijn conclusie van 22 december 2017 (ECLI:NL:RVS:2017:3557)
voorgesteld om voortaan bij de toepassing van artikel 3:4 lid 2 Awb (het nationale
evenredigheidsbeginsel) meer dan nu het geval is te oriënteren op het Europees
evenredigheidsbeginsel.
Schrijf een essay waarin u achtereenvolgens de volgende elementen verwerkt en onderbouwt:
1. U beschrijft allereerst hoe het evenredigheidsbeginsel op Europees en nationaal niveau
worden ingevuld (6 punten);
2. Vervolgens licht u het voorstel van Widdershoven nader toe en geeft u aan wat daarvan
de gevolgen zijn (10 punten);
3. Tot slot neemt u een eigen standpunt in ten aanzien van het voorstel van
Widdershoven (9 punten).
Vraag 2
(25 punten)
Stel dat het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) de inzet van algoritmen zou overwegen om bij
het innen van boetes gemakkelijk een onderscheid te kunnen maken tussen mensen “die wel kunnen
maar niet willen betalen”, wanbetalers dus, en “mensen die wel willen maar niet kunnen betalen”
omdat ze het financieel moeilijk hebben en daardoor reeds kampen met een schuldenproblematiek
door openstaande schulden bij andere instanties. In het eerste geval wil het CJIB hard kunnen
optreden om de boete te innen, terwijl zij in het tweede geval eerst uitstel van betaling of een
betalingsregeling wil kunnen voorstellen.
U bent beleidsadviseur schuldhulpverlening en digitalisering bij het CJIB en wordt gevraagd, mede in
het licht van de nasleep van de Toeslagenaffaire, om het CJIB te adviseren hoe zij in dit geval
algoritmen kan inzetten op een rechtmatige en responsieve wijze.
1. U licht eerst toe wat het verschil is tussen zogenaamde ‘rule-based’ algoritmen en ‘case-
based’ algoritmen (4 punten);
2. Vervolgens formuleert u een aanbeveling of het CJIB ‘rule-based’ algoritmen of ‘case-
based’ algoritmen of beide nodig heeft om op een geautomatiseerde wijze te kunnen
voldoen aan de in de casus geformuleerde doelstelling (3 punten);
3. Tenslotte geeft u, mede in het licht van de nasleep van de Toeslagenaffaire en op basis
van de wens van het CJIB op te treden op een rechtmatige en responsieve wijze, drie
juridische redenen waarom het CJIB best niet in alle gevallen overgaat tot een volledig
geautomatiseerde inning van boetes zonder menselijke tussenkomst (18 punten).
