Spectrum samenvatting
Leeropvattingen en leerstijlen van Vermunt.
Binnen PA1 Leertheorieen heb ik naast enkele algemene theorieen specifiek gekozen voor de
benadering van Vermunt. Zijn leeropvattingen en de daarbij horende leerstijlen komen als ‘één van
de beste’ uit het onderzoek van Coffield e.a. (2004). Vermunt is er in geslaagd de algemene
opvattingen over leren in 5 concepties te clusteren. Deze clustering zien we over de hele wereld
terug en krijgt daarom het predicaat: ‘een van de beste’. Hieronder het overzicht van Vermunt’s
opvattingen.
1. De opnameleerconceptie. Hier wordt leren gezien als het opnemen van kant-en-klare
informatie.
2. De constructieleerconceptie. De mensen die deze opvatting hanteren, zien leren als het actief
verwerken en verlenen van betekenis aan informatie.
3. De toepassingsleerconceptie. Leren wordt hier gezien als het toepassen van verworven kennis
en vaardigheden.
4. De stimuleringsleerconceptie. Voor lerende met deze opvatting is leren het proces dat gaande
moeten worden gehouden door externe impulsen.
5. De samenwerkingsleerconceptie. Bij deze vijfde en laatste opvatting over leren, wordt het
leren gezien als het proces van samenwerking en verdeling van leertaken.
Vermunt’s opvattingen over leren werkt hij verder uit in het begrip ‘leerstijl’. Leerstijl is een
samenhangend geheel van leerstrategieën, leermodellen en leeroriëntaties, dat kenmerkend is voor
de lerende in een bepaalde periode. Vermunt maakt daarbij onderscheid in vier leerstijlen:
- Betekenisgerichte leerstijl
- Toepassingsgerichte leerstijl
- Reproductiegerichte leerstijl
- Ongerichte leerstijl
Deze leerstijlen hebben verschillende kenmerken die worden gebaseerd op vier dimensies.
- Cognitieve verwerking. Hoe verwerkt de leerling de leerinhoud en/of ervaringen?
- Regulatievoorkeur. Wie stuurt het leerproces en neemt de diverse leerbeslissingen?
- Leermodel of leerconcept. Hoe staat de leerling zelf tegenover ‘leren’?
- Leeroriëntatie. De verwachtingen, motieven, houdingen en persoonlijke doelstellingen die de
lerende heeft.
,De term lesgeefstijl werd gekozen om de beschrijvingen van specifiek lesgeefgedrag te
differentiëren.
In het spectrum verwijst de term lesgeefstijl naar lesgeefgedrag. Naar een structuur die onafhankelijk
gezien moet worden van persoonlijke kenmerken. Centraal in stijl en gedrag staat het besluitproces
en patroon van de leraar en/of de leerling.
Het Spectrum of Teaching and Learningstyles is een continuüm van leer- en onderwijsmogelijkheden,
zoals we die ook bij Vermunt tegenkomen.
Dit beslissingscontinuüm bestaat uit een aantal stijlen die beslissingen reguleren, waarbij elke stijl
een specifieke besluitstructuur (anatomie) voor de lerende en de onderwijzende kent.
De ontdekking en ontwikkeling van het spectrum kunnen we het best beschrijven als een proces van
voortschrijdend inzicht als gevolg van Mosston grondige bestudering van elk facet van educatie. Zijn
studie heeft geleid tot de ontdekking van de drie voornaamste gedachten over lesgeven en leren.
Door inzicht te krijgen in deze 3 kwesties, legde Mosston de basis van waaruit zijn nieuwe paradigma
(samenhangend stelsel van modellen en theorieën) verrees.
1. Tegenstand Benadering (versus – non versus approach)
2. De rol van idiosyncrasie (eigenaardigheid, een typische eigenschap of een karaktertrek van
een persoon)
3. Het onsamenhangende gebruik van de terminologie
De O-T-L-O relatie.
De vorige sectie gaf een overzicht en de volledige structuur van het Spectrum. Deze sectie beschrijft
de onafscheidelijke relatie tussen de elementen en wat zij bijdragen aan het groter geheel. De
interactie tussen leraar en leerling heeft altijd betrekking op een bepaald lesgeefgedrag, een bepaald
leergedrag en op bepaalde reeksen van doelstellingen die behaald worden. Lesgeefgedrag (T:
teaching behavior), leergedrag (L: learning behavior) en doelstellingen (O: objectives) is
onlosmakelijk
, met elkaar verbonden. De T-L-O bestaat altijd als een eenheid. Deze verhouding is
weergegeven in
Figuur 2.4
Aangezien elke stijl gekenmerkt wordt door specifiek gedrag van de leraar (de keuzes die gemaakt
zijn door de leraar), het specifieke gedrag van de leerling (de keuzes die gemaakt zijn door de
leerling), en de doelstellingen die in deze relatie aan bod komen, heeft iedere stijl zijn eigen T-L-O.
Er zijn altijd twee doelstellingen in een relatie tussen leraar en leerling: doelstellingen met betrekking
tot de inhoud (lesstof) en gedragsdoelstellingen (Figuur 2.5). De eerste reeks bevat specifieke
doelstellingen die tot de lesstof behoren (bijvoorbeeld; het uitvoeren van een volksdans, serveren bij
tennis, nieuwe verdedigingsstrategieën maken etc.). De tweede reeks bevat specifieke doelstellingen
met betrekking tot het menselijke gedrag (bijvoorbeeld; samenwerken, zelfbeoordeling, eerlijkheid,
nauwkeurigheid van een oefening, zelfbeheersing etc.).
Leeropvattingen en leerstijlen van Vermunt.
Binnen PA1 Leertheorieen heb ik naast enkele algemene theorieen specifiek gekozen voor de
benadering van Vermunt. Zijn leeropvattingen en de daarbij horende leerstijlen komen als ‘één van
de beste’ uit het onderzoek van Coffield e.a. (2004). Vermunt is er in geslaagd de algemene
opvattingen over leren in 5 concepties te clusteren. Deze clustering zien we over de hele wereld
terug en krijgt daarom het predicaat: ‘een van de beste’. Hieronder het overzicht van Vermunt’s
opvattingen.
1. De opnameleerconceptie. Hier wordt leren gezien als het opnemen van kant-en-klare
informatie.
2. De constructieleerconceptie. De mensen die deze opvatting hanteren, zien leren als het actief
verwerken en verlenen van betekenis aan informatie.
3. De toepassingsleerconceptie. Leren wordt hier gezien als het toepassen van verworven kennis
en vaardigheden.
4. De stimuleringsleerconceptie. Voor lerende met deze opvatting is leren het proces dat gaande
moeten worden gehouden door externe impulsen.
5. De samenwerkingsleerconceptie. Bij deze vijfde en laatste opvatting over leren, wordt het
leren gezien als het proces van samenwerking en verdeling van leertaken.
Vermunt’s opvattingen over leren werkt hij verder uit in het begrip ‘leerstijl’. Leerstijl is een
samenhangend geheel van leerstrategieën, leermodellen en leeroriëntaties, dat kenmerkend is voor
de lerende in een bepaalde periode. Vermunt maakt daarbij onderscheid in vier leerstijlen:
- Betekenisgerichte leerstijl
- Toepassingsgerichte leerstijl
- Reproductiegerichte leerstijl
- Ongerichte leerstijl
Deze leerstijlen hebben verschillende kenmerken die worden gebaseerd op vier dimensies.
- Cognitieve verwerking. Hoe verwerkt de leerling de leerinhoud en/of ervaringen?
- Regulatievoorkeur. Wie stuurt het leerproces en neemt de diverse leerbeslissingen?
- Leermodel of leerconcept. Hoe staat de leerling zelf tegenover ‘leren’?
- Leeroriëntatie. De verwachtingen, motieven, houdingen en persoonlijke doelstellingen die de
lerende heeft.
,De term lesgeefstijl werd gekozen om de beschrijvingen van specifiek lesgeefgedrag te
differentiëren.
In het spectrum verwijst de term lesgeefstijl naar lesgeefgedrag. Naar een structuur die onafhankelijk
gezien moet worden van persoonlijke kenmerken. Centraal in stijl en gedrag staat het besluitproces
en patroon van de leraar en/of de leerling.
Het Spectrum of Teaching and Learningstyles is een continuüm van leer- en onderwijsmogelijkheden,
zoals we die ook bij Vermunt tegenkomen.
Dit beslissingscontinuüm bestaat uit een aantal stijlen die beslissingen reguleren, waarbij elke stijl
een specifieke besluitstructuur (anatomie) voor de lerende en de onderwijzende kent.
De ontdekking en ontwikkeling van het spectrum kunnen we het best beschrijven als een proces van
voortschrijdend inzicht als gevolg van Mosston grondige bestudering van elk facet van educatie. Zijn
studie heeft geleid tot de ontdekking van de drie voornaamste gedachten over lesgeven en leren.
Door inzicht te krijgen in deze 3 kwesties, legde Mosston de basis van waaruit zijn nieuwe paradigma
(samenhangend stelsel van modellen en theorieën) verrees.
1. Tegenstand Benadering (versus – non versus approach)
2. De rol van idiosyncrasie (eigenaardigheid, een typische eigenschap of een karaktertrek van
een persoon)
3. Het onsamenhangende gebruik van de terminologie
De O-T-L-O relatie.
De vorige sectie gaf een overzicht en de volledige structuur van het Spectrum. Deze sectie beschrijft
de onafscheidelijke relatie tussen de elementen en wat zij bijdragen aan het groter geheel. De
interactie tussen leraar en leerling heeft altijd betrekking op een bepaald lesgeefgedrag, een bepaald
leergedrag en op bepaalde reeksen van doelstellingen die behaald worden. Lesgeefgedrag (T:
teaching behavior), leergedrag (L: learning behavior) en doelstellingen (O: objectives) is
onlosmakelijk
, met elkaar verbonden. De T-L-O bestaat altijd als een eenheid. Deze verhouding is
weergegeven in
Figuur 2.4
Aangezien elke stijl gekenmerkt wordt door specifiek gedrag van de leraar (de keuzes die gemaakt
zijn door de leraar), het specifieke gedrag van de leerling (de keuzes die gemaakt zijn door de
leerling), en de doelstellingen die in deze relatie aan bod komen, heeft iedere stijl zijn eigen T-L-O.
Er zijn altijd twee doelstellingen in een relatie tussen leraar en leerling: doelstellingen met betrekking
tot de inhoud (lesstof) en gedragsdoelstellingen (Figuur 2.5). De eerste reeks bevat specifieke
doelstellingen die tot de lesstof behoren (bijvoorbeeld; het uitvoeren van een volksdans, serveren bij
tennis, nieuwe verdedigingsstrategieën maken etc.). De tweede reeks bevat specifieke doelstellingen
met betrekking tot het menselijke gedrag (bijvoorbeeld; samenwerken, zelfbeoordeling, eerlijkheid,
nauwkeurigheid van een oefening, zelfbeheersing etc.).
