Plan van aanpak
Periode 4, slecht nieuwsgesprek
Kern C
Februari 2020
, Theoretisch kader
In een slecht nieuwsgesprek moet de hulpverlener de patiënt confronteren met de harde waarheid.
Vaak is het zo dat de patiënt hoopt op goed nieuws als hij de kamer binnenloopt, hoe klein de kans
ook is. Hierdoor wordt deze situatie door hulpverleners regelmatig als problematisch en moeilijk
ervaren. Dit komt ook doordat het verloop van het gesprek wordt bepaald door de patiënt en zijn
reactie op het nieuws.
Er zijn verschillende copingstijlen om te reageren op bepaald nieuws:
Coping strategieën:
- Informatie zoeken en op een rijtje zetten (actieve coping)
- Ontkennen, vermijden of afstand nemen (passieve coping)
- Steun zoeken bij anderen en sociale vergelijking (emotiegerichte coping)
- Probleemgerichte coping: strategieën om de oorzaak van de problemen weg te nemen. Proberen
om de situatie te veranderen.
- Berusten en accepteren
- Humor, zelfinstructie, positief denken
Tijdens een slecht nieuws gesprek kun je als hulpverlenen proberen in te schatten hoe de patiënt
ergens op zal gaan reageren. Dit heet de ‘cognitieve inschatting’. Emoties die je kunt verwachten:
agressie, ontkenning, regressie, stereotype gedrag.
Bij het voeren van een slecht nieuwsgesprek zijn er een aantal valkuilen vanuit de hulpverlener
waardoor de patiënt het gevoel zal krijgen dat hij en zijn gevoelens niet centraal staan tijdens het
gesprek. Valkuilen van hulpverleners voor een slecht nieuwsgesprek:
o Uitstellen van de mededeling
o Patiënt zelf laten vertellen “hang-yourself-methode”
o Pil vergulden (het nieuws brengen in eufemistische termen, minimaliseert het, of geeft alternatieven waar
de betrokkene op dit moment nog niet aan toe is)
o Rechtvaardigen (redenen benoemen die het slechte nieuws moeten rechtvaardigen )
o Over jezelf praten
Het is belangrijk om de patiënt centraal te houden in het gesprek. Het verloop van het gesprek hangt
dan ook af van de manier waarop de patiënt omgaat met het nieuws en hoe hij erop reageert. Om
hierop te anticiperen is het slecht nieuwsgesprek ingedeeld in drie kernen: eerst mededelen van het
slechte nieuws, dan ruimte bieden voor emoties en vervolgens steun bieden bij probleem aanpak.
Hiermee wordt het gesprek aangepast aan de patiënt en kun je het gesprek leiden volgens een
structurele aanpak.
Periode 4, slecht nieuwsgesprek
Kern C
Februari 2020
, Theoretisch kader
In een slecht nieuwsgesprek moet de hulpverlener de patiënt confronteren met de harde waarheid.
Vaak is het zo dat de patiënt hoopt op goed nieuws als hij de kamer binnenloopt, hoe klein de kans
ook is. Hierdoor wordt deze situatie door hulpverleners regelmatig als problematisch en moeilijk
ervaren. Dit komt ook doordat het verloop van het gesprek wordt bepaald door de patiënt en zijn
reactie op het nieuws.
Er zijn verschillende copingstijlen om te reageren op bepaald nieuws:
Coping strategieën:
- Informatie zoeken en op een rijtje zetten (actieve coping)
- Ontkennen, vermijden of afstand nemen (passieve coping)
- Steun zoeken bij anderen en sociale vergelijking (emotiegerichte coping)
- Probleemgerichte coping: strategieën om de oorzaak van de problemen weg te nemen. Proberen
om de situatie te veranderen.
- Berusten en accepteren
- Humor, zelfinstructie, positief denken
Tijdens een slecht nieuws gesprek kun je als hulpverlenen proberen in te schatten hoe de patiënt
ergens op zal gaan reageren. Dit heet de ‘cognitieve inschatting’. Emoties die je kunt verwachten:
agressie, ontkenning, regressie, stereotype gedrag.
Bij het voeren van een slecht nieuwsgesprek zijn er een aantal valkuilen vanuit de hulpverlener
waardoor de patiënt het gevoel zal krijgen dat hij en zijn gevoelens niet centraal staan tijdens het
gesprek. Valkuilen van hulpverleners voor een slecht nieuwsgesprek:
o Uitstellen van de mededeling
o Patiënt zelf laten vertellen “hang-yourself-methode”
o Pil vergulden (het nieuws brengen in eufemistische termen, minimaliseert het, of geeft alternatieven waar
de betrokkene op dit moment nog niet aan toe is)
o Rechtvaardigen (redenen benoemen die het slechte nieuws moeten rechtvaardigen )
o Over jezelf praten
Het is belangrijk om de patiënt centraal te houden in het gesprek. Het verloop van het gesprek hangt
dan ook af van de manier waarop de patiënt omgaat met het nieuws en hoe hij erop reageert. Om
hierop te anticiperen is het slecht nieuwsgesprek ingedeeld in drie kernen: eerst mededelen van het
slechte nieuws, dan ruimte bieden voor emoties en vervolgens steun bieden bij probleem aanpak.
Hiermee wordt het gesprek aangepast aan de patiënt en kun je het gesprek leiden volgens een
structurele aanpak.
