Summary Understanding Nutrition Hoofdstuk 18: Voeding en gezondheid

Hoofdstuk 18: Voeding en gezondheid

18.1 Voeding en infectieziekten
Infectieziekten (zoals pokken) nam ooit de levens van veel kinderen en beperkte de gemiddelde levensverwachting van volwassenen.
 Dankzij de mogelijkheid van de medische wetenschap om ziekte-veroorzakende micro-organismen te identificeren en
ontwikkelde preventieve strategieën is de gemiddelde levensverwachting enorm toegenomen.
In ontwikkelde landen helpt zuivering van water en veilig werken met voedsel om de verspreiding van infectie te voorkomen.
 Antibiotica en vaccinaties bieden extra bescherming voor individuen.
Ondanks deze vooruitgang brengen sommige infectieziekten nog steeds veel levens in gevaar de dag van vandaag.
 Vb: ziektestammen zoals tuberculose en sommige voedselinfecties (voedselvergiftiging) zijn resistent geworden tegen antibiotica.
 Voeding kan niet direct infectieziekten voorkomen of genezen, maar goede voeding kan de lichaamsverdediging ertegen versterken
en een afwijkende voedingstoestand kan deze verzwakken.
Vergeleken met chronische ziekten kunnen infectieziekten een grotere uitdaging vormen voor de volksgezondheidsambtenaren die
ziekteprevalentie opsporen. Trends veranderen zich ook snel. Een ziekte (zoals aids) die niet bestond tot 1980 kan plotseling verschijnen en 1
van de belangrijkste oorzaken van sterfte worden. Volksgezondheidsstrategieën kunnen het hele land helpen om zich te beschermen tegen de
verspreiding van infecties, en het immuunsysteem van elke individu biedt een persoonlijke verdediging.
 Een sterk immuunsysteem is afhankelijk van adequate voeding.
 Slechte voeding verzwakt het immuunsysteem, die de vatbaarheid voor infecties verhoogt.

Infectieziekten: ziekten veroorzaakt door bacteriën, virussen, parasieten of andere micro-organismen die overgedragen kunnen worden
van 1 persoon tot een ander door:
 Lucht, water of voedsel
 Contact
 Vector organismen zoals muggen

Het immuunsysteem
Het immuunsysteem beschermt het lichaam zo ijverig en stil dat de meeste mensen de duizenden vijandelijke aanvallen niet merken die
elke dag tegen hen geplaatst worden. Als het immuunsysteem faalt, wordt het lichaam plotseling kwetsbaar voor elke eigenzinnige
ziekteverwekkende stof die op haar weg komt. Infectieziekten volgen steeds.
ste
De 1 verdedigingslinies van het lichaam (de huid, slijmvliezen, spijsverteringskanaal) weerhouden normaal gezien vreemde stoffen.
 Als deze barrières falen, dan schieten de organen en cellen van het immuunsysteem in actie.
Vreemde stoffen die in het lichaam binnenkomen en dergelijke reactie (= de immuunreactie) uitlokken = antigenen.
 Vb: bacterie, virussen, toxines, voedseleiwitten die allergieën veroorzaakt

2 soorten witte bloedcellen beschermen het lichaam tegen infectieziekten:
 Fagocyten
 Lymfocyten

Fagocyten: neutrofielen en macrofagen
Fagocyten = opruimers van het immuunsysteem
ste
 Zijn de 1 die aankomen op de scene als een indringer (zoals een micro-organisme) binnenkomt
 Bij het herkennen van de vreemde indringer slikt de fagocyt het in en verteert het als dat mogelijk is (dit proces = fagocytose)
 Fagocyten scheiden ook speciale eiwitten uit (= cytokines) die de metabolische en immuunreacties tegen infecties activeren.
2 soorten immuunsysteemcellen slikken en vernietigen vreemde antigenen in door fagocytose:
 Neutrofielen: zijn de meest voorkomende soort witte bloedcellen en zijn verantwoordelijk voor veel van de lichaamsbescherming
tegen infectie
 Macrofagen: bewegen en doden bacteriën langzamer dan neutrofielen, maar ze zijn groter en kunnen grotere doelen inslikken,
inclusief de dode en beschadigde lichaamscellen

Lymfocyten: B-cellen en T-cellen
Er zijn 2 verschillende soorten van lymfocyten:
 B-cellen = reageert op infectie door zich snel te verdelen en grote eiwitten te produceren (= antilichamen)
o Antilichamen reizen in de bloedbaan naar de plaats van infectie
 Daar plakken ze aan het oppervlakte van antigenen en doden of inactiveren ze, waardoor ze voor fagocyten
gemakkelijk in te slikken zijn.
o Antilichamen zijn leden van een klasse eiwitten bekend als immunoglobulinen (= grote globulaire/bolvormige eiwitten die
immuniteit produceren)
o Antilichamen reageren selectief op een specifieke vreemde organisme, en de B-cellen behouden een herinnering van hoe
ze te maken.
 Bijgevolg kan het immuunsysteem reageren met grotere snelheid de volgende keer het dezelfde vreemde
organisme tegenkomt
 Door dit te doen spelen B-cellen een belangrijke rol in de weerstand tegen infectie.
 T-cellen = ze reizen direct naar de invasie plaats om te vechten tegen de indringers
o T-cellen herkennen de antigenen die op de oppervlakte van fagocytcellen zitten en vermenigvuldigen in reactie
 Dan laten ze krachtige chemicaliën vrij om alle vreemde deeltjes te vernietigen die dit antigen op hun
oppervlakte hebben
 Als de T-cellen de strijd beginnen te winnen tegen infectie, laten ze signalen vrij om de immuunreactie te
vertragen
o T-cellen zijn zeer specifiek