Begrippen
Jagers-verzamelaars
Mensen die niet op een vaste plek wonen maar rondtrekken in kleine groepen om voedsel te
zoeken.
Agrarische samenleving
Een samenleving waarin de mensen leven van landbouw en veeteelt
Landbouwsamenleving
Een agrarische samenleving
Cultuur
Als wat een groep mensen maakt, doet en denkt noemen we cultuur. Alles wat je hebt
aangeleerd.
Stadstaat
Een staat die bestaat uit een stad en het omliggende gebied.
Politiek
Alles dat te maken heeft met het besturen van een staat
Burgerschap
Een burger is iemand die inwoner is van een staat en bepaalde rechten en plichten heeft
Wetenschap
Op een bepaalde manier kennis verwerken.
Monotheïsme
Het geloof in 1 god, en nadrukkelijk niet meer dan 1. (Jodendom, christendom en de islam)
Klassiek
Klassiek verwijst terug naar de periode uit de Griekse en Romeinse oudheid.
Imperium
Een groot rijk. Een voorbeeld hiervan is het Romeinse rijk
Centralisatie
Het vanuit 1 punt besturen van een land, waarbij overal dezelfde wetten en regels gelden.
Jodendom
De religie van het Joodse volk en de oudste monotheïstische godsdienst
Christendom
Een monotheïstische religie gebaseerd op het leven en lijden van Jezus Christus
Islam
Een monotheïst godsdienst met Mohammed als belangrijkste profeet.
Agrarische-urbane cultuur
Samenleving met een commerciële landbouw die in staat is om de mensen in de steden te
bevoorraden
Autarkie/ zelfvoorzienend
Het streven naar een zo groot mogelijke onafhankelijkheid, meestal op economisch gebied.
Hof stelsel
Het economisch systeem dat in de vroege middeleeuwen ontstond op basis van afspraken
tussen de heer en zijn horigen
Horigheid
Het toebehoren van een boer aan het land van de heer
Feodalisme
,Het leenstelsel dat na de val van het West-Romeinse rijk ontstond, waarbij een leenheer
grond gaf aan zijn leenmannen in ruil voor militaire steun en trouw.
Ambacht
Beroep waarbij je met de hand of met eenvoudige gereedschappen bepaalde producten
maakt
Handel
Producten kopen en verkopen in ruil voor geld of andere producten
Wereldlijk
Niet-kerkelijk of niet-geestelijk
Kruistochten
Gewapende reizen van christenen uit Europa om het heilige land, en in het bijzonder
Jeruzalem, te veroveren op de moslims.
Expansie
Uitbreiding van het territorium en de invloed van een rijk of land, meestal door geweld te
gebruiken.
Geestelijkheid
De groep mensen dei officieel verbonden zijn aan de kerk (katholiek: paus en bisschoppen)
Staatsvorming
Het proces waarbij een gebied zich ontwikkelt tot een staat met vaststaande grenzen en een
duidelijk bestuur
Renaissance
Een herleving van interesse in e levensstijl en de kunst van de klassieke oudheid
Wereldbeeld
Het totaal van ideeën dat iemand heeft over wat werkelijkheid in de wereld is
Reformatie
Kerkhervorming waarin men de regels van de katholieke kerk verwierp
Erfgoed
De verzameling aan overgebleven kennis, kunst, architectuur etc. uit een ander tijdperk
Katholicisme
De katholieke godsdienst
Protestantisme
Een stroming binnen het christendom die ontstond in de 16e eeuw naar aanleiding van
Luthers kritiek op de rooms-katholieke kerk
Absolutisme
Regeringsvorm waarbij de koning in zijn eentje de macht heeft. Hij hoeft geen
verantwoording af te leggen
Handelskapitalisme
Vorm van kapitalisme waarbij kooplieden hun kapitaal opnieuw investeren binnen de handel
en bedrijfstakken. Daarmee verbeteren ze het productieproces en vergroten ze hun kapitaal
Wereldeconomie
Economisch systeem dat over landgrenzen heen gaat en de hele wereld betreft
Wetenschappelijke revolutie
De ontwikkeling waarbij onderzoekers zich begonnen te richten op waarneming en
experimenteren in plaats van op al bestaande religieuze teksten te vertrouwen
, Rationalisme
Toepassing van de rede, het gezonde verstand
Verlichting, verlicht denken
Het idee dat door het gebruik van het gezonde verstand alles kon worden opgelost
Sociale verhoudingen
De manier waarop mensen of groepen mensen met elkaar omgaan
Ancien regime
De manier waarop het bestuur en de samenleving waren ingericht
Verlicht absolutisme/ verlicht despotisme
Bestuurssysteem waarbij de vorst absolute macht heeft en verlichte hervormingen
doorvoert van bovenaf
Abolitionisme
Beweging die streed voor de afschaffing van de slavenhandel en slavernij
Plantagekoloniën
Koloniën waar de voornaamste inkomsten uit plantages komen waarop producten voor de
markt worden verbouwd, zoals suikerriet, tabak en katoen
Trans-Atlantische slavenhandel
Slavenhandel via de Atlantische Oceaan, tussen Afrika en Amerika
Democratische revolutie
Grote politieke verandering waarbij een democratische grondwet wordt ingevoerd
Staatsburgerschap
Het erkend zijn door een soevereine staat als legale burger van die staat
Industriële revolutie
De ontwikkeling waarbij men over gaat van het ambachtelijk produceren van goederen naar
het produceren van goederen met behulp van machines
Industriële revolutie
Een samenleving waarbij het grootste deel van de bevolking in de industrie werkt en in
steden woont
Sociale kwestie
De opvatting van rijkere burgers dat er iets moet veranderen aan de slechte
leefomstandigheden van de arbeiders ten gevolge van de industriële revolutie
Liberalisme
Een politieke stroming die vindt dat de staat voor vrede en veiligheid moet zorgen, en dat
kerk en staat van elkaar gescheiden horen te zijn
Politieke stroming
Een verzameling van bij elkaar passende ideeën en overtuigingen over hoe de samenleving
eruit moet zien en wat de rol van de staat daarin moet zijn
Democratisering
De beweging richting meer inspraak en rechten voor het volk, door onder andere uitbreiding
van kiesrecht en totstandkoming van de grondwet
Nationalisme
De overtuiging dat iemands identiteit sterk bepaald wordt door het land en volk waar hij/zij
vandaan komt, en dat dit land en volk uniek en van grote waarde zij
Modern imperialisme
Het streven naar een groot rijk na 1870, dat verband hield met de industrialisatie
Jagers-verzamelaars
Mensen die niet op een vaste plek wonen maar rondtrekken in kleine groepen om voedsel te
zoeken.
Agrarische samenleving
Een samenleving waarin de mensen leven van landbouw en veeteelt
Landbouwsamenleving
Een agrarische samenleving
Cultuur
Als wat een groep mensen maakt, doet en denkt noemen we cultuur. Alles wat je hebt
aangeleerd.
Stadstaat
Een staat die bestaat uit een stad en het omliggende gebied.
Politiek
Alles dat te maken heeft met het besturen van een staat
Burgerschap
Een burger is iemand die inwoner is van een staat en bepaalde rechten en plichten heeft
Wetenschap
Op een bepaalde manier kennis verwerken.
Monotheïsme
Het geloof in 1 god, en nadrukkelijk niet meer dan 1. (Jodendom, christendom en de islam)
Klassiek
Klassiek verwijst terug naar de periode uit de Griekse en Romeinse oudheid.
Imperium
Een groot rijk. Een voorbeeld hiervan is het Romeinse rijk
Centralisatie
Het vanuit 1 punt besturen van een land, waarbij overal dezelfde wetten en regels gelden.
Jodendom
De religie van het Joodse volk en de oudste monotheïstische godsdienst
Christendom
Een monotheïstische religie gebaseerd op het leven en lijden van Jezus Christus
Islam
Een monotheïst godsdienst met Mohammed als belangrijkste profeet.
Agrarische-urbane cultuur
Samenleving met een commerciële landbouw die in staat is om de mensen in de steden te
bevoorraden
Autarkie/ zelfvoorzienend
Het streven naar een zo groot mogelijke onafhankelijkheid, meestal op economisch gebied.
Hof stelsel
Het economisch systeem dat in de vroege middeleeuwen ontstond op basis van afspraken
tussen de heer en zijn horigen
Horigheid
Het toebehoren van een boer aan het land van de heer
Feodalisme
,Het leenstelsel dat na de val van het West-Romeinse rijk ontstond, waarbij een leenheer
grond gaf aan zijn leenmannen in ruil voor militaire steun en trouw.
Ambacht
Beroep waarbij je met de hand of met eenvoudige gereedschappen bepaalde producten
maakt
Handel
Producten kopen en verkopen in ruil voor geld of andere producten
Wereldlijk
Niet-kerkelijk of niet-geestelijk
Kruistochten
Gewapende reizen van christenen uit Europa om het heilige land, en in het bijzonder
Jeruzalem, te veroveren op de moslims.
Expansie
Uitbreiding van het territorium en de invloed van een rijk of land, meestal door geweld te
gebruiken.
Geestelijkheid
De groep mensen dei officieel verbonden zijn aan de kerk (katholiek: paus en bisschoppen)
Staatsvorming
Het proces waarbij een gebied zich ontwikkelt tot een staat met vaststaande grenzen en een
duidelijk bestuur
Renaissance
Een herleving van interesse in e levensstijl en de kunst van de klassieke oudheid
Wereldbeeld
Het totaal van ideeën dat iemand heeft over wat werkelijkheid in de wereld is
Reformatie
Kerkhervorming waarin men de regels van de katholieke kerk verwierp
Erfgoed
De verzameling aan overgebleven kennis, kunst, architectuur etc. uit een ander tijdperk
Katholicisme
De katholieke godsdienst
Protestantisme
Een stroming binnen het christendom die ontstond in de 16e eeuw naar aanleiding van
Luthers kritiek op de rooms-katholieke kerk
Absolutisme
Regeringsvorm waarbij de koning in zijn eentje de macht heeft. Hij hoeft geen
verantwoording af te leggen
Handelskapitalisme
Vorm van kapitalisme waarbij kooplieden hun kapitaal opnieuw investeren binnen de handel
en bedrijfstakken. Daarmee verbeteren ze het productieproces en vergroten ze hun kapitaal
Wereldeconomie
Economisch systeem dat over landgrenzen heen gaat en de hele wereld betreft
Wetenschappelijke revolutie
De ontwikkeling waarbij onderzoekers zich begonnen te richten op waarneming en
experimenteren in plaats van op al bestaande religieuze teksten te vertrouwen
, Rationalisme
Toepassing van de rede, het gezonde verstand
Verlichting, verlicht denken
Het idee dat door het gebruik van het gezonde verstand alles kon worden opgelost
Sociale verhoudingen
De manier waarop mensen of groepen mensen met elkaar omgaan
Ancien regime
De manier waarop het bestuur en de samenleving waren ingericht
Verlicht absolutisme/ verlicht despotisme
Bestuurssysteem waarbij de vorst absolute macht heeft en verlichte hervormingen
doorvoert van bovenaf
Abolitionisme
Beweging die streed voor de afschaffing van de slavenhandel en slavernij
Plantagekoloniën
Koloniën waar de voornaamste inkomsten uit plantages komen waarop producten voor de
markt worden verbouwd, zoals suikerriet, tabak en katoen
Trans-Atlantische slavenhandel
Slavenhandel via de Atlantische Oceaan, tussen Afrika en Amerika
Democratische revolutie
Grote politieke verandering waarbij een democratische grondwet wordt ingevoerd
Staatsburgerschap
Het erkend zijn door een soevereine staat als legale burger van die staat
Industriële revolutie
De ontwikkeling waarbij men over gaat van het ambachtelijk produceren van goederen naar
het produceren van goederen met behulp van machines
Industriële revolutie
Een samenleving waarbij het grootste deel van de bevolking in de industrie werkt en in
steden woont
Sociale kwestie
De opvatting van rijkere burgers dat er iets moet veranderen aan de slechte
leefomstandigheden van de arbeiders ten gevolge van de industriële revolutie
Liberalisme
Een politieke stroming die vindt dat de staat voor vrede en veiligheid moet zorgen, en dat
kerk en staat van elkaar gescheiden horen te zijn
Politieke stroming
Een verzameling van bij elkaar passende ideeën en overtuigingen over hoe de samenleving
eruit moet zien en wat de rol van de staat daarin moet zijn
Democratisering
De beweging richting meer inspraak en rechten voor het volk, door onder andere uitbreiding
van kiesrecht en totstandkoming van de grondwet
Nationalisme
De overtuiging dat iemands identiteit sterk bepaald wordt door het land en volk waar hij/zij
vandaan komt, en dat dit land en volk uniek en van grote waarde zij
Modern imperialisme
Het streven naar een groot rijk na 1870, dat verband hield met de industrialisatie
