HOOFDSTUK 8 PLASMAMEMBRAAM
§1 uit het boek
In het vloeistofmozaïekmodel zijn amfipatische eiwitten ingebed in de dubbele fosfolipide laag. Amfipatisch
houdt in dat het zowel hydrofiel gebied heeft als een hydrofoob gebied. Een fosfolipide dubbellaag kan bestaan
doordat de moleculaire rangschikken de hydrofobe staarten van de fosfolipiden beschermt tegen water terwijl
de hydrofiele koppen worden blootgesteld aan water. Het vloeibare mozaïekmodel is een model waarbij het
membraan een mozaïek is van eiwitmoleculen die dobberen in een vloeibare dubbellaag van fosfolipiden. Deze
eiwitten zijn op functie ingedeeld.
De meeste lipiden en eiwitten kunnen zich zijwaarts verschuiven. Deze bewegingen zijn snel. Fosfolipiden zijn
veel sneller dan eiwitten. Sommige membraaneiwitten lijken op een zeer gerichte manier te bewegen ,
misschien aangedreven langs cytoskeletvezels door motoreiwitten. Ze lijken erg immobiel te worden gehouden
door hun gehechtheid aan het cytoskelet of aan de extracellulaire matrix.
De onverzadigde koolwaterstofstaarten van sommige fosfolipiden houden membranen vloeibaar bij lagere
temperaturen, terwijl cholesterol de membranen helpt weerstand te bieden aan verandering in vloeibaarheid
veroorzaakt door temperatuurverandering. Dit komt door de knikken in de staarten waardoor de ketens niet zo
dichtbij elkaar kunnen komen, waardoor het vloeibaarder wordt. Cholesterol kan worden gezien als
‘ vloeibaarheidsbuffer’ voor het membraan, die weerstand biedt aan veranderingen in de vloeibaarheid van het
membraan die kunnen worden veroorzaakt door temperatuur veranderingen. Planten hebben relatief weinig
cholesterol. Het is meer iets wat voornamelijk bij dierlijke cellen voorkomt.
Membranen moeten vloeibaar zijn om goed te werken. Wanneer een membraan stolt, verandert de
permeabiliteit ervan en kunnen enzymatische eiwitten in het membraan inactief worden als hun activiteit
beweging binnen het membraan vereist.
Een membraan is een collage van verschillende eiwitten, vaak geclusterd in groepen, ingebed in de vloeibare
matrix van de lipide dubbellaag. Fosfolipiden vormen het belangrijkste weefsel van het membraan, maar
eiwitten bepalen de meeste functies van het membraan.
Verschillende soorten cellen bevatten verschillende sets membraaneiwitten en de verschillende membranen in
een cel hebben elk een unieke verzameling eiwitten.
Er zijn 2 belangrijke populaties van membraaneiwitten:
- integrale eiwitten
- perifere eiwitten.
Integrale eiwitten dringen het hydrofobe interieur van de lipide dubbellaag binnen. De meeste zijn
transmembraan eiwitten, die het membraan omspannen (ze zijn vaak een soort van gateways). Als een soort
poorten zitten ze door het celmembraan.
Perifere eiwitten: liggen losjes. Gebonden aan het oppervlak van het membraan, vaak aan blootgestelde delen
van integrale eiwitten. Ze dienen vaak als receptoren, antigenen en enzymen.
Cel-cel herkenning is cruciaal voor een organisme bij bijvoorbeeld sortering, afstoting en voor de
verdedigingslinie.
Membraaneiwitten functioneren bij transport, enzymatische activiteit, signaaltransductie, cel cel herkenning,
intercellulaire verbinding en hechting aan het cytoskelet en de extracellulaire matrix. Korte ketens van suikers
die aan eiwitten (in glycoproteïnen) en lipiden (in glycolipiden) aan de buitenkant van het plasmamembraan
zijn gekoppeld, werken samen met oppervlakte moleculen van andere cellen.
Glycolipiden: een lipide met 1 of meer covalent gebonden koolhydraten.
Glycoproteïnen: een eiwit met 1 of meer covalent gebonden koolhydraten.
§1 uit het boek
In het vloeistofmozaïekmodel zijn amfipatische eiwitten ingebed in de dubbele fosfolipide laag. Amfipatisch
houdt in dat het zowel hydrofiel gebied heeft als een hydrofoob gebied. Een fosfolipide dubbellaag kan bestaan
doordat de moleculaire rangschikken de hydrofobe staarten van de fosfolipiden beschermt tegen water terwijl
de hydrofiele koppen worden blootgesteld aan water. Het vloeibare mozaïekmodel is een model waarbij het
membraan een mozaïek is van eiwitmoleculen die dobberen in een vloeibare dubbellaag van fosfolipiden. Deze
eiwitten zijn op functie ingedeeld.
De meeste lipiden en eiwitten kunnen zich zijwaarts verschuiven. Deze bewegingen zijn snel. Fosfolipiden zijn
veel sneller dan eiwitten. Sommige membraaneiwitten lijken op een zeer gerichte manier te bewegen ,
misschien aangedreven langs cytoskeletvezels door motoreiwitten. Ze lijken erg immobiel te worden gehouden
door hun gehechtheid aan het cytoskelet of aan de extracellulaire matrix.
De onverzadigde koolwaterstofstaarten van sommige fosfolipiden houden membranen vloeibaar bij lagere
temperaturen, terwijl cholesterol de membranen helpt weerstand te bieden aan verandering in vloeibaarheid
veroorzaakt door temperatuurverandering. Dit komt door de knikken in de staarten waardoor de ketens niet zo
dichtbij elkaar kunnen komen, waardoor het vloeibaarder wordt. Cholesterol kan worden gezien als
‘ vloeibaarheidsbuffer’ voor het membraan, die weerstand biedt aan veranderingen in de vloeibaarheid van het
membraan die kunnen worden veroorzaakt door temperatuur veranderingen. Planten hebben relatief weinig
cholesterol. Het is meer iets wat voornamelijk bij dierlijke cellen voorkomt.
Membranen moeten vloeibaar zijn om goed te werken. Wanneer een membraan stolt, verandert de
permeabiliteit ervan en kunnen enzymatische eiwitten in het membraan inactief worden als hun activiteit
beweging binnen het membraan vereist.
Een membraan is een collage van verschillende eiwitten, vaak geclusterd in groepen, ingebed in de vloeibare
matrix van de lipide dubbellaag. Fosfolipiden vormen het belangrijkste weefsel van het membraan, maar
eiwitten bepalen de meeste functies van het membraan.
Verschillende soorten cellen bevatten verschillende sets membraaneiwitten en de verschillende membranen in
een cel hebben elk een unieke verzameling eiwitten.
Er zijn 2 belangrijke populaties van membraaneiwitten:
- integrale eiwitten
- perifere eiwitten.
Integrale eiwitten dringen het hydrofobe interieur van de lipide dubbellaag binnen. De meeste zijn
transmembraan eiwitten, die het membraan omspannen (ze zijn vaak een soort van gateways). Als een soort
poorten zitten ze door het celmembraan.
Perifere eiwitten: liggen losjes. Gebonden aan het oppervlak van het membraan, vaak aan blootgestelde delen
van integrale eiwitten. Ze dienen vaak als receptoren, antigenen en enzymen.
Cel-cel herkenning is cruciaal voor een organisme bij bijvoorbeeld sortering, afstoting en voor de
verdedigingslinie.
Membraaneiwitten functioneren bij transport, enzymatische activiteit, signaaltransductie, cel cel herkenning,
intercellulaire verbinding en hechting aan het cytoskelet en de extracellulaire matrix. Korte ketens van suikers
die aan eiwitten (in glycoproteïnen) en lipiden (in glycolipiden) aan de buitenkant van het plasmamembraan
zijn gekoppeld, werken samen met oppervlakte moleculen van andere cellen.
Glycolipiden: een lipide met 1 of meer covalent gebonden koolhydraten.
Glycoproteïnen: een eiwit met 1 of meer covalent gebonden koolhydraten.
