Organisatiekunde Samenvatting
Organisatie: een menselijke samenwerking die doelgericht
en blijvend is. Kenmerken:
1. De menselijke factor
2. Een samenwerkingsvorm: synergie-effect = resultaat van het
totale samenwerkingsverband groter dan een optelling van de
resultaten van de individuele prestaties
3. Doelgerichtheid. Organisatiedoelen kunnen veranderen, maar
om de eenheid binnen de organisatie te bewaren, zullen er altijd
een of meer gezamenlijke doelen aanwezig moeten zijn. Als dit
richtingsgevoel ontbreekt, dan zou iedereen zijn eigen doelen
nastreven.
4. Continuïteit: blijvende karakter. Een onderneming blijft
investeren om in de toekomst te blijven bestaan. Going-
concerngedachte: men gaat bij het nemen van
managementbeslissingen uit van continuïteit van de organisatie
(ongeacht het eventueel wisselend eigendom van de organisatie
na een overname)
Interne hoofddoelstelling:
Het voortbestaan van de organisatie.
Externe hoofddoelstelling van organisaties:
Het voorzien in een maatschappelijke behoefte.
Gemeenschappelijke kenmerken van een organisatie:
• Synergie-effect
• Machtsverdeling in lagen
• Geschoold personeel
• Formele communicatie, regelgeving en methoden
• Werkverdeling naar functie (bijvoorbeeld productie-, inkoop-,
verkoop- en boekhoudkundig personeel)
• Omschreven doelstellingen
Waarom organisatietheorieën bestuderen?
1. Theorieën zijn een leidraad bij beslissingen in de managementpraktijk.
2. Theorieën vormen onze visies op organisaties.
3. Theorieën maken ons bewust van de omgeving van het bedrijf.
4. Theorieën zijn een bron van nieuwe ideeën.
de algemene managementtheorieën van Fayol
Henri Fayol: kernelementen van
management:
- Vooruitzien en plannen: de toekomst trachten te voorspellen
en op basis daarvan een actieplan genereren.
- Organiseren: het opbouwen van organisatiestructuur, personeelsbestand
en middelen.
, - Bevelen: het personeel werkende houden.
- Coördineren: bij elkaar brengen en harmoniseren van alle
activiteiten en inspanningen in organisatie.
- Controleren: nagaan of alles binnen organisatie gebeurt
volgens vastgestelde regels en gegeven bevelen.
Maslows behoeftepiramide
Abraham Maslow (1908-1970) was een van de eerste psychologen uit de
organisatiekunde die zich bezighield met de motivatie. Het scientific- management
ging men ervan uit dat een werknemer alleen door geldelijke stimulans gemotiveerd
kon worden. Maar een ondergeschikte zal het ook waarderen als zijn baas te kennen
geeft dat hij zijn werk goed heeft gedaan. Motovatie van de mens wordt bepaald door
opeenvolgende behoeftefasen waarin hij kan zitten.
X en y theorie, de ontdekking dat effectief management een goed begrip vereist van
het menselijke gedrag en de menselijke natuur. Het beeld dat managers hebben van
de menselijke natuur, bepaalt volgens McGregor de wijze waarop een manager met
zijn ondergeschikten omgaat.
Blake en Moutons ‘managerial grid’
Robert Blake en Jane Mouton (1972) erkenden de verschillende
opstellingen van scientific- management en humanrelations-stroming en
brachten ze bij elkaar in volgend schema: de managerial grid. Op de
horizontale as staat de zorg van een manager of organisatie voor
productie en op de verticale as de zorg voor personeel.
Beste positie die een manager kan scoren, is
teammanagement: veel aandacht voor de
productie en tegelijkertijd veel
aandacht voor de mens.
Management van een gezelligheidsvereniging,
taakmanagement: veel aandacht voor zijn
mensen en weinig omkijkt naar productie.
Satisfiers: Factoren die de werknemer motiveren tot een betere prestatie.
Voorbeelden: type werk, erkenning en verantwoordelijkheid. (laatste 2
fasen piramide Maslow) Dissatisfiers: Factoren die bijna geen motivatie
opleveren maar bij het ontbreken ervan wel worden gemist.
Voorbeelden: arbeidsvoorwaarden. (eerste drie fasen piramide Maslow)
, Een manager is iemand die zich richt op:
• planning
• organisatie
• leiding
• beheersing van een organisatie
• en die menselijke en materiële middelen
toewijst om de organisatiedoelen te
bereiken.
Topmanagement: houdt zich bezig met de strategie van de onderneming
Strategievorming = het bepalen van de organisatiedoelen voor de lange
termijn en het bepalen van de weg waarlangs men de doelen wil gaan
bereiken. Het middenmanagement kijkt vooral naar de vertaling van die
langetermijnplannen naar de middellange termijn. Het operationeel
management richt zich op de korte termijn.
De vier basisfuncties van het management:
1. Plannen: doelen vaststellen, acties plannen om doelen te bereiken.
2. Organiseren: structuur van relaties tussen personeel creëren
waardoor geplande doelen bereikt kunnen worden.
3. Leidinggeven: begeleiden en motiveren van ondergeschikten,
voor taakuitvoering om organisatiedoelen te bereiken.
4. Beheersen: prestaties van een organisatie, afdeling of individu
meten om indien nodig in te grijpen.
Volgens Peter Drucker doet de manager het volgende
• Doelen bepalen en hierover communiceren
• Organiseren, werk verdelen, structureren
• Motiveren en communiceren
• Meten, maatstaven vaststellen, analyseren, waarderen en interpreteren van
prestaties
• Personeel en zichzelf ontwikkelen
Verschil tussen een leider en een manager:
De manager is er om alles te beheren, hij verdeelt het werk, planningen klaar,
stuurt mensen aan
De leider is er om de richting aan te geven van de organisatie, overzicht
waar de organisatie naar toe moet
H8 Organisatiestructuur
Organiseren = de managementfunctie die erop gericht is in een
organisatie een structuur van relaties tussen het personeel te creëren
waardoor het personeel in staat is de geplande doelen te bereiken.
Waarom organiseren?
1. Het bereiken van synergie
2. Het voorkomen van de duplicatie van middelen (arbeid is duur)
Waarom organisatiestructuur?
1. Het instellen van lijnen van autoriteit en hiërarchie
2. Het bewerkstelligen van goede communicatie
Organisatie: een menselijke samenwerking die doelgericht
en blijvend is. Kenmerken:
1. De menselijke factor
2. Een samenwerkingsvorm: synergie-effect = resultaat van het
totale samenwerkingsverband groter dan een optelling van de
resultaten van de individuele prestaties
3. Doelgerichtheid. Organisatiedoelen kunnen veranderen, maar
om de eenheid binnen de organisatie te bewaren, zullen er altijd
een of meer gezamenlijke doelen aanwezig moeten zijn. Als dit
richtingsgevoel ontbreekt, dan zou iedereen zijn eigen doelen
nastreven.
4. Continuïteit: blijvende karakter. Een onderneming blijft
investeren om in de toekomst te blijven bestaan. Going-
concerngedachte: men gaat bij het nemen van
managementbeslissingen uit van continuïteit van de organisatie
(ongeacht het eventueel wisselend eigendom van de organisatie
na een overname)
Interne hoofddoelstelling:
Het voortbestaan van de organisatie.
Externe hoofddoelstelling van organisaties:
Het voorzien in een maatschappelijke behoefte.
Gemeenschappelijke kenmerken van een organisatie:
• Synergie-effect
• Machtsverdeling in lagen
• Geschoold personeel
• Formele communicatie, regelgeving en methoden
• Werkverdeling naar functie (bijvoorbeeld productie-, inkoop-,
verkoop- en boekhoudkundig personeel)
• Omschreven doelstellingen
Waarom organisatietheorieën bestuderen?
1. Theorieën zijn een leidraad bij beslissingen in de managementpraktijk.
2. Theorieën vormen onze visies op organisaties.
3. Theorieën maken ons bewust van de omgeving van het bedrijf.
4. Theorieën zijn een bron van nieuwe ideeën.
de algemene managementtheorieën van Fayol
Henri Fayol: kernelementen van
management:
- Vooruitzien en plannen: de toekomst trachten te voorspellen
en op basis daarvan een actieplan genereren.
- Organiseren: het opbouwen van organisatiestructuur, personeelsbestand
en middelen.
, - Bevelen: het personeel werkende houden.
- Coördineren: bij elkaar brengen en harmoniseren van alle
activiteiten en inspanningen in organisatie.
- Controleren: nagaan of alles binnen organisatie gebeurt
volgens vastgestelde regels en gegeven bevelen.
Maslows behoeftepiramide
Abraham Maslow (1908-1970) was een van de eerste psychologen uit de
organisatiekunde die zich bezighield met de motivatie. Het scientific- management
ging men ervan uit dat een werknemer alleen door geldelijke stimulans gemotiveerd
kon worden. Maar een ondergeschikte zal het ook waarderen als zijn baas te kennen
geeft dat hij zijn werk goed heeft gedaan. Motovatie van de mens wordt bepaald door
opeenvolgende behoeftefasen waarin hij kan zitten.
X en y theorie, de ontdekking dat effectief management een goed begrip vereist van
het menselijke gedrag en de menselijke natuur. Het beeld dat managers hebben van
de menselijke natuur, bepaalt volgens McGregor de wijze waarop een manager met
zijn ondergeschikten omgaat.
Blake en Moutons ‘managerial grid’
Robert Blake en Jane Mouton (1972) erkenden de verschillende
opstellingen van scientific- management en humanrelations-stroming en
brachten ze bij elkaar in volgend schema: de managerial grid. Op de
horizontale as staat de zorg van een manager of organisatie voor
productie en op de verticale as de zorg voor personeel.
Beste positie die een manager kan scoren, is
teammanagement: veel aandacht voor de
productie en tegelijkertijd veel
aandacht voor de mens.
Management van een gezelligheidsvereniging,
taakmanagement: veel aandacht voor zijn
mensen en weinig omkijkt naar productie.
Satisfiers: Factoren die de werknemer motiveren tot een betere prestatie.
Voorbeelden: type werk, erkenning en verantwoordelijkheid. (laatste 2
fasen piramide Maslow) Dissatisfiers: Factoren die bijna geen motivatie
opleveren maar bij het ontbreken ervan wel worden gemist.
Voorbeelden: arbeidsvoorwaarden. (eerste drie fasen piramide Maslow)
, Een manager is iemand die zich richt op:
• planning
• organisatie
• leiding
• beheersing van een organisatie
• en die menselijke en materiële middelen
toewijst om de organisatiedoelen te
bereiken.
Topmanagement: houdt zich bezig met de strategie van de onderneming
Strategievorming = het bepalen van de organisatiedoelen voor de lange
termijn en het bepalen van de weg waarlangs men de doelen wil gaan
bereiken. Het middenmanagement kijkt vooral naar de vertaling van die
langetermijnplannen naar de middellange termijn. Het operationeel
management richt zich op de korte termijn.
De vier basisfuncties van het management:
1. Plannen: doelen vaststellen, acties plannen om doelen te bereiken.
2. Organiseren: structuur van relaties tussen personeel creëren
waardoor geplande doelen bereikt kunnen worden.
3. Leidinggeven: begeleiden en motiveren van ondergeschikten,
voor taakuitvoering om organisatiedoelen te bereiken.
4. Beheersen: prestaties van een organisatie, afdeling of individu
meten om indien nodig in te grijpen.
Volgens Peter Drucker doet de manager het volgende
• Doelen bepalen en hierover communiceren
• Organiseren, werk verdelen, structureren
• Motiveren en communiceren
• Meten, maatstaven vaststellen, analyseren, waarderen en interpreteren van
prestaties
• Personeel en zichzelf ontwikkelen
Verschil tussen een leider en een manager:
De manager is er om alles te beheren, hij verdeelt het werk, planningen klaar,
stuurt mensen aan
De leider is er om de richting aan te geven van de organisatie, overzicht
waar de organisatie naar toe moet
H8 Organisatiestructuur
Organiseren = de managementfunctie die erop gericht is in een
organisatie een structuur van relaties tussen het personeel te creëren
waardoor het personeel in staat is de geplande doelen te bereiken.
Waarom organiseren?
1. Het bereiken van synergie
2. Het voorkomen van de duplicatie van middelen (arbeid is duur)
Waarom organisatiestructuur?
1. Het instellen van lijnen van autoriteit en hiërarchie
2. Het bewerkstelligen van goede communicatie
