Hoofdstuk 7
Bij historische reeksen analyseren > bestuderen van het verloop van gegevens in de loop van de tijd =
dynamisch, volgtijdelijk of horizontaal onderzoek meestal sprake van patronen, dan betere
bedrijfsplanning mogelijk
4 factoren die invloed hebben op verloop van verschijnselen:
1. Seizoenpatroon = geeft regelmatige schommelingen weer die er binnen een jaar zichtbaar
worden en die zich jaarlijks herhalen
2. Trend = gemiddelde ontwikkeling van de waarde van een verschijnsel op de langere termijn
3. Toevallige afwijking = als waarde van een verschijnsel door een eenmalige of incidentele
gebeurtenis afwijkt van de trendwaarde van dat verschijnsel
4. Conjunctuur = wisselende beweging van toe- en afnemende bedrijfsactiviteiten in een land
2. Trend
Trend bepalen:
Oneven
1. Voortschrijdende gemiddelden/voortschrijdende jaartotaal (MAT) uitrekenen > door een
cyclus van het aantal perioden bij elkaar op te tellen. Dit jaartotaal wordt geplaatst achter de
middelste periode van de desbetreffende cyclus.
2. Trend uitrekenen > door MAT te delen door het aantal perioden van de cyclus.
(VOORBEELD 1)
Even
1. Voortschrijdende gemiddelden/voortschrijdende jaartotaal (MAT) uitrekenen > door een
cyclus van het aantal perioden bij elkaar op te tellen. Dit jaartotaal wordt geplaatst tussen de
middelste periodes van de desbetreffende cyclus, Excel kan dit niet dan achter de laatste
periode van deze twee plaatsen.
2. MAT 2j uitrekenen > door 2 langs elkaar liggende MAT met elkaar op te tellen.
3. Trend uitrekenen > door MAT te delen door het aantal perioden van de cyclus. !denk aan dat
door MAT 2j het meerdere zijn!
(VOORBEELD 2)
, Extrapolatie bij de trend
Extrapoleren = prognose van verdere verloop van de trend waarbij ervanuit wordt gegaan dat de
trend in de komende perioden op dezelfde wijze als het verleden zich voortzet formule:
laatste trendcijfer + hoeveel perioden naar gegeven * gemiddelde stijging/daling trend
Gemiddelde stijging/daling van de trend = ((hoogste-laagste trend)/aantal stappen
tussen hoogste en laagste trend)
Aandachtspunten:
Aangeraden naar laatste twee jaren te kijken om gemiddelde stijging van trend te berekenen,
recente jaren zijn representatiever
Vermeld dat trend met bepaald vast percentage toeneemt? > volgende trendcijfer telkens
met dat percentage laten toenemen = lineair extrapoleren
Grafische extrapolatie ook mogelijk > rechte lijn trekken als trend, let op dat de toekomstige jaren
een stippellijn zijn
(VOORBEELD 3)
Je wil weten wat een trend gaat zijn over 5 periodes. De hoogste trend is 706 en de laagste trend is
653, hiertussen zitten 11 stappen. Het laatste trendcijfer is 706. Wat is de trend over 5 periodes?
Uitwerking:
Laatste trendcijfer: 706
Aantal periodes: 5
Hoogste trendcijfer (706) – laagste trend (503) = 53 > aantal stappen: 11 dus 53/11
706 + 5 * 53/11 = 730
Bij historische reeksen analyseren > bestuderen van het verloop van gegevens in de loop van de tijd =
dynamisch, volgtijdelijk of horizontaal onderzoek meestal sprake van patronen, dan betere
bedrijfsplanning mogelijk
4 factoren die invloed hebben op verloop van verschijnselen:
1. Seizoenpatroon = geeft regelmatige schommelingen weer die er binnen een jaar zichtbaar
worden en die zich jaarlijks herhalen
2. Trend = gemiddelde ontwikkeling van de waarde van een verschijnsel op de langere termijn
3. Toevallige afwijking = als waarde van een verschijnsel door een eenmalige of incidentele
gebeurtenis afwijkt van de trendwaarde van dat verschijnsel
4. Conjunctuur = wisselende beweging van toe- en afnemende bedrijfsactiviteiten in een land
2. Trend
Trend bepalen:
Oneven
1. Voortschrijdende gemiddelden/voortschrijdende jaartotaal (MAT) uitrekenen > door een
cyclus van het aantal perioden bij elkaar op te tellen. Dit jaartotaal wordt geplaatst achter de
middelste periode van de desbetreffende cyclus.
2. Trend uitrekenen > door MAT te delen door het aantal perioden van de cyclus.
(VOORBEELD 1)
Even
1. Voortschrijdende gemiddelden/voortschrijdende jaartotaal (MAT) uitrekenen > door een
cyclus van het aantal perioden bij elkaar op te tellen. Dit jaartotaal wordt geplaatst tussen de
middelste periodes van de desbetreffende cyclus, Excel kan dit niet dan achter de laatste
periode van deze twee plaatsen.
2. MAT 2j uitrekenen > door 2 langs elkaar liggende MAT met elkaar op te tellen.
3. Trend uitrekenen > door MAT te delen door het aantal perioden van de cyclus. !denk aan dat
door MAT 2j het meerdere zijn!
(VOORBEELD 2)
, Extrapolatie bij de trend
Extrapoleren = prognose van verdere verloop van de trend waarbij ervanuit wordt gegaan dat de
trend in de komende perioden op dezelfde wijze als het verleden zich voortzet formule:
laatste trendcijfer + hoeveel perioden naar gegeven * gemiddelde stijging/daling trend
Gemiddelde stijging/daling van de trend = ((hoogste-laagste trend)/aantal stappen
tussen hoogste en laagste trend)
Aandachtspunten:
Aangeraden naar laatste twee jaren te kijken om gemiddelde stijging van trend te berekenen,
recente jaren zijn representatiever
Vermeld dat trend met bepaald vast percentage toeneemt? > volgende trendcijfer telkens
met dat percentage laten toenemen = lineair extrapoleren
Grafische extrapolatie ook mogelijk > rechte lijn trekken als trend, let op dat de toekomstige jaren
een stippellijn zijn
(VOORBEELD 3)
Je wil weten wat een trend gaat zijn over 5 periodes. De hoogste trend is 706 en de laagste trend is
653, hiertussen zitten 11 stappen. Het laatste trendcijfer is 706. Wat is de trend over 5 periodes?
Uitwerking:
Laatste trendcijfer: 706
Aantal periodes: 5
Hoogste trendcijfer (706) – laagste trend (503) = 53 > aantal stappen: 11 dus 53/11
706 + 5 * 53/11 = 730
