Vervangende opdracht cultuurproject
Wat doe je als leraar als er sprake van racisme is op de school waar je werkt?
Racisme is al vele jaren een onderwerp van discussie en onbewust komen kinderen hier al
heel vroeg mee in aanraking. Het discriminatie verbod staat als artikel 1 in de Grondwet:
“Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op
welke grond dan ook, is niet toegestaan” (Rijksoverheid, Wettelijk verbod op discriminatie,
2021).
Mijn beginsituatie
Ik ben geboren en getogen in Nederland maar ben wel allochtoon, met een buitenlandse
vader. Tot mijn 11e woonde ik in Nederland met een Nederlandse moeder en een
Grieks/Duitse vader. Tijdens mijn basisschool ben ik ook gepest om mijn afkomst en mijn
geloof. Wij zijn namelijk Grieks Orthodox opgevoed en gingen elke zondag naar de kerk, we
bidden elke avond voor het slapen gaan en bedankte God voor ons eten, tijdens elk
etensmaal. Ik merkte een duidelijk verschil dat ik anders was, niet alleen op school, maar ook
in mijn gezin. Mijn zusjes en broertje zijn blond met lichte ogen, terwijl ik donker haar heb,
donkere ogen en ook wat meer een tintje. Achteraf bleek dat ik een andere biologische
vader heb, mijn biologische vader is namelijk Marokkaans. Daarover ben ik nog nooit
gediscrimineerd omdat ik dat ook niet vermeld, zover iedereen weet ben ik Nederland en
Grieks.
Laterna Magica
Mijn stageschool was Laterna Magica ik liep stage op unit 5 met leerlingen van 3-8 jaar oud.
Ik heb daar nog geen racisme meegemaakt, wel zijn er kinderen van allerlei verschillende
culturen. Ik zal een fictieve casus schetsen om daarover de opdracht te doen.
Fictieve casus
In klas 3a zitten 27 leerlingen van diverse culturen. Iedere cultuur met hun eigen smaken,
gewoontes en feestdagen. Elk jaar komen er thema’s voorbij in de klas zoals Sint-Maarten,
Dierendag, Sinterklaas, Kerst, Moeder- en Vaderdag, maar leerling B is van Griekse afkomst
en die kent al die feestdagen niet. Hij mist de feestdagen van zijn eigen cultuur en wil die
graag ook op school vieren, zodat hij net zoals de andere kinderen wat feestelijks kan maken
voor zijn ouders. Hoe kan jij als leraar hiermee omgaan? Wat kan je anders doen en hoe zorg
je ervoor dat elk kind zich net zo gehoord voelt als de ander?
Als we kijken naar de Diversiteitswijzer van Soeterik en Mulligen (2016) dan valt deze casus
in thema 2 “Zicht op leerlingen en relaties in de klas”. Hier draait het om het creëren van een
veilige leeromgeving, de les kan in zowel formeel als informele sfeer worden gegeven. Het is
belangrijk dat ook het subthema Multiperspectiviteit wordt ingezet wat inhoudt dat er
gekeken wordt naar de lesinhoud en tegelijkertijd naar de veilige leeromgeving. Dit is vooral
van waarde in lessen met een gevoelig thema, zoals over cultuur, geloof en pesten.
Wat doe je als leraar als er sprake van racisme is op de school waar je werkt?
Racisme is al vele jaren een onderwerp van discussie en onbewust komen kinderen hier al
heel vroeg mee in aanraking. Het discriminatie verbod staat als artikel 1 in de Grondwet:
“Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op
welke grond dan ook, is niet toegestaan” (Rijksoverheid, Wettelijk verbod op discriminatie,
2021).
Mijn beginsituatie
Ik ben geboren en getogen in Nederland maar ben wel allochtoon, met een buitenlandse
vader. Tot mijn 11e woonde ik in Nederland met een Nederlandse moeder en een
Grieks/Duitse vader. Tijdens mijn basisschool ben ik ook gepest om mijn afkomst en mijn
geloof. Wij zijn namelijk Grieks Orthodox opgevoed en gingen elke zondag naar de kerk, we
bidden elke avond voor het slapen gaan en bedankte God voor ons eten, tijdens elk
etensmaal. Ik merkte een duidelijk verschil dat ik anders was, niet alleen op school, maar ook
in mijn gezin. Mijn zusjes en broertje zijn blond met lichte ogen, terwijl ik donker haar heb,
donkere ogen en ook wat meer een tintje. Achteraf bleek dat ik een andere biologische
vader heb, mijn biologische vader is namelijk Marokkaans. Daarover ben ik nog nooit
gediscrimineerd omdat ik dat ook niet vermeld, zover iedereen weet ben ik Nederland en
Grieks.
Laterna Magica
Mijn stageschool was Laterna Magica ik liep stage op unit 5 met leerlingen van 3-8 jaar oud.
Ik heb daar nog geen racisme meegemaakt, wel zijn er kinderen van allerlei verschillende
culturen. Ik zal een fictieve casus schetsen om daarover de opdracht te doen.
Fictieve casus
In klas 3a zitten 27 leerlingen van diverse culturen. Iedere cultuur met hun eigen smaken,
gewoontes en feestdagen. Elk jaar komen er thema’s voorbij in de klas zoals Sint-Maarten,
Dierendag, Sinterklaas, Kerst, Moeder- en Vaderdag, maar leerling B is van Griekse afkomst
en die kent al die feestdagen niet. Hij mist de feestdagen van zijn eigen cultuur en wil die
graag ook op school vieren, zodat hij net zoals de andere kinderen wat feestelijks kan maken
voor zijn ouders. Hoe kan jij als leraar hiermee omgaan? Wat kan je anders doen en hoe zorg
je ervoor dat elk kind zich net zo gehoord voelt als de ander?
Als we kijken naar de Diversiteitswijzer van Soeterik en Mulligen (2016) dan valt deze casus
in thema 2 “Zicht op leerlingen en relaties in de klas”. Hier draait het om het creëren van een
veilige leeromgeving, de les kan in zowel formeel als informele sfeer worden gegeven. Het is
belangrijk dat ook het subthema Multiperspectiviteit wordt ingezet wat inhoudt dat er
gekeken wordt naar de lesinhoud en tegelijkertijd naar de veilige leeromgeving. Dit is vooral
van waarde in lessen met een gevoelig thema, zoals over cultuur, geloof en pesten.
