2021
Reflectie & Ethiek PL3
Auteur: ………………..
Student nummer: …………….
Cursuscode: GVE-3.PL3-16
Studiegroepscode: GVE-2DHW-PLA
Schoolinstelling: Hogeschool Utrecht
Werkbegeleider: ………………….
Stage docent: Léonore Krijt
Inleverdatum: 21-06-2021
,Inhoudsopgave
1. Inleiding..................................................................................................................................... 1
2. Reflectie .................................................................................................................................... 2
3. Ethiek ........................................................................................................................................ 7
3.1 Oriëntatie........................................................................................................................... 7
3.2 Analyse .............................................................................................................................. 8
3.3 Conclusie ......................................................................................................................... 13
4. Reflectie op bijeenkomsten ..................................................................................................... 16
5. Bibliografie .............................................................................................................................. 17
6. Bijlage...................................................................................................................................... 18
Bijlage 1: Feedbackformulier werkbegeleider .............................................................................. 18
7. Beoordelingsformulier docent ................................................................................................. 19
,1. Inleiding
Deze opdracht is geschreven door een student verpleegkundige aan de Hogeschool Utrecht in het
kader van zijn opleiding. Hierin moet de student als toekomstige verpleegkundige over zijn handelen
in de beroepspraktijk kunnen reflecteren en het vermogen bezitten om ethisch te kunnen redeneren.
Dit laatste om een moreel kompas te ontwikkelen. Dit tezamen zijn belangrijke kernkwaliteiten die ik
later als HBO-verpleegkundige dien te bezitten. Deze opdrachten dragen hieraan bij.
Dit verslag bevat de volgende drie onderdelen:
• Reflectieverslag over een praktijksituatie. Deze is besproken tijdens de school
bijeenkomsten.
• Een verslag over een ethisch/moreel dilemma op waar ik tijdens mijn stage mee
geconfronteerd werd. Dit dilemma dient te worden geanalyseerd op mesoniveau.
• Een zelfreflectie van mijn participatie tijdens de school bijeenkomsten.
In het verslag wordt de stage-instelling waar de student werkzaam is, niet genoemd. Dit is om de
anonimiteit van alle betrokken partijen te behouden. In plaats hiervan wordt er gesproken over een
‘thuiszorgorganisatie’.
Reflectie & Ethiek PL3 Pagina | 1
, 2. Reflectie
Reflectie is gestructureerd volgens de reflectiewijzer, ontwikkeld door (Kinkhorst, 2009).
Setting: Eigen woning van de zorgvrager die een zorgarrangement heeft bij een thuiszorgorganisatie.
Zorgvrager: Gevorderd dementieel beeld met zowel lichamelijke als psychosociale problematiek.
Betrokkenen: Stagiaire wijkverpleegkunde, collega verpleegkundige.
Stap 1: Situatie beschrijven
Als stagiaire wijkverpleegkundige in de thuiszorg kom ik dagelijks bij zorgvragers op bezoek in de eigen
woning. Hier lever ik zorg afgestemd op de behoefte van de cliënten. De thuiszorgorganisatie heeft
een vast wijkteam van zorgverlener die in bepaalde gevallen al reeds jaren in de wijk werken. Zij
hebben een vertrouwensband weten op te bouwen met de cliënten. Ik werk nu een maand in de wijk
en ik beoog om met elke cliënt in mijn rol als zorgverlener ook een soortgelijke bang op te bouwen.
Dit lukt mij niet altijd. Een cliënt waar ik dit in het bijzonder lastig vind is een zelfstandig wonende man
op leeftijd met een dementieel beeld en aanverwante gedragsproblematiek. Hij is in veel opzichten
zelfstandig maar heeft begeleiding nodig in het onderhouden van zijn dagstructuur en met het
innemen van zijn medicatie. De zorgvrager is zorgmijdend en kan onredelijk en verbaal agressief
reageren op de verzorging. Het kan voorkomen dat de zorgvrager de verzorging niet binnenlaat. Het
is aan de verzorging om telkens opnieuw het vertrouwen van de zorgvrager te verwerven en op deze
wijze toch toegang tot de woning te verkrijgen. De vaste leden van het wijkteam hanteren elk een
andere benaderingswijze bij de zorgvrager.
In de eerste maand van mijn stage loop ik elke dienst met een andere collega mee. Ik heb meerdere
malen geobserveerd hoe de andere collega’s de zorgvrager benaderen. Ik heb gedurende deze
zorgmomenten actief de benaderingswijze van mijn collega’s gespiegeld. Mijn doel was om alvast een
vertrouwensband op te bouwen voor mijn eerste zelfstandige zorgmoment met de zorgvrager. Na de
eerste maand achtte ik mij bekwaam genoeg om zelfstandig zorg te verlenen. In mijn eerste
zelfstandige ochtenddienst stond de betreffende zorgvrager in mijn planning. Ik belde aan en hij deed
open. Hij stelde zich zeer achterdochtig op en sommeerde mij op agressieve toon om weg te gaan. Ik
bleef rustig en heb hem op een vriendelijke maar met enige assertiviteit gewezen op de gemaakte
zorgafspraken tussen hem, de familie en thuiszorgorganisatie. Dit verlaagde zijn achterdocht maar
niet de agressie. Vervolgens heb ik hem helpen herinneren dat ik met verschillende collega’s ben
binnen geweest en dat dit goed ging. Hij heeft mij uiteindelijk toegelaten in de woning.
Vervolgens in woning werd ik door de zorgvrager uitgedaagd met ongepaste vragen en een
recalcitrante houding. Ik heb de zorgvrager hier niet op aangesproken. Ik heb enkel geantwoord dat
ik de opdracht heb gekregen om te ‘controleren’ of hij zijn medicatie heeft ingenomen. Ik had al snel
spijt van mijn ongelukkige woordkeuze. De zorgvrager stelde op een agressieve toon dat hij niet
gecontroleerd wenste te worden. Ik heb mijn excuses aangeboden voor de opmerking en verliet de
woning. De volgende dag had ik wederom in de ochtend eenzelfde zorg contactmoment. Hij liet mij
binnen maar negeerde mij. Hier heb ik verder niets mee gedaan en verliet zonder incident de woning.
De zorgvrager heeft op dezelfde dag zich negatief uitgelaten over mij tegen een collega. De collega
heeft zonder weerwoord de letterlijke (subjectieve) woorden van de zorgvrager overgenomen en dit
Reflectie & Ethiek PL3 Pagina | 2
Reflectie & Ethiek PL3
Auteur: ………………..
Student nummer: …………….
Cursuscode: GVE-3.PL3-16
Studiegroepscode: GVE-2DHW-PLA
Schoolinstelling: Hogeschool Utrecht
Werkbegeleider: ………………….
Stage docent: Léonore Krijt
Inleverdatum: 21-06-2021
,Inhoudsopgave
1. Inleiding..................................................................................................................................... 1
2. Reflectie .................................................................................................................................... 2
3. Ethiek ........................................................................................................................................ 7
3.1 Oriëntatie........................................................................................................................... 7
3.2 Analyse .............................................................................................................................. 8
3.3 Conclusie ......................................................................................................................... 13
4. Reflectie op bijeenkomsten ..................................................................................................... 16
5. Bibliografie .............................................................................................................................. 17
6. Bijlage...................................................................................................................................... 18
Bijlage 1: Feedbackformulier werkbegeleider .............................................................................. 18
7. Beoordelingsformulier docent ................................................................................................. 19
,1. Inleiding
Deze opdracht is geschreven door een student verpleegkundige aan de Hogeschool Utrecht in het
kader van zijn opleiding. Hierin moet de student als toekomstige verpleegkundige over zijn handelen
in de beroepspraktijk kunnen reflecteren en het vermogen bezitten om ethisch te kunnen redeneren.
Dit laatste om een moreel kompas te ontwikkelen. Dit tezamen zijn belangrijke kernkwaliteiten die ik
later als HBO-verpleegkundige dien te bezitten. Deze opdrachten dragen hieraan bij.
Dit verslag bevat de volgende drie onderdelen:
• Reflectieverslag over een praktijksituatie. Deze is besproken tijdens de school
bijeenkomsten.
• Een verslag over een ethisch/moreel dilemma op waar ik tijdens mijn stage mee
geconfronteerd werd. Dit dilemma dient te worden geanalyseerd op mesoniveau.
• Een zelfreflectie van mijn participatie tijdens de school bijeenkomsten.
In het verslag wordt de stage-instelling waar de student werkzaam is, niet genoemd. Dit is om de
anonimiteit van alle betrokken partijen te behouden. In plaats hiervan wordt er gesproken over een
‘thuiszorgorganisatie’.
Reflectie & Ethiek PL3 Pagina | 1
, 2. Reflectie
Reflectie is gestructureerd volgens de reflectiewijzer, ontwikkeld door (Kinkhorst, 2009).
Setting: Eigen woning van de zorgvrager die een zorgarrangement heeft bij een thuiszorgorganisatie.
Zorgvrager: Gevorderd dementieel beeld met zowel lichamelijke als psychosociale problematiek.
Betrokkenen: Stagiaire wijkverpleegkunde, collega verpleegkundige.
Stap 1: Situatie beschrijven
Als stagiaire wijkverpleegkundige in de thuiszorg kom ik dagelijks bij zorgvragers op bezoek in de eigen
woning. Hier lever ik zorg afgestemd op de behoefte van de cliënten. De thuiszorgorganisatie heeft
een vast wijkteam van zorgverlener die in bepaalde gevallen al reeds jaren in de wijk werken. Zij
hebben een vertrouwensband weten op te bouwen met de cliënten. Ik werk nu een maand in de wijk
en ik beoog om met elke cliënt in mijn rol als zorgverlener ook een soortgelijke bang op te bouwen.
Dit lukt mij niet altijd. Een cliënt waar ik dit in het bijzonder lastig vind is een zelfstandig wonende man
op leeftijd met een dementieel beeld en aanverwante gedragsproblematiek. Hij is in veel opzichten
zelfstandig maar heeft begeleiding nodig in het onderhouden van zijn dagstructuur en met het
innemen van zijn medicatie. De zorgvrager is zorgmijdend en kan onredelijk en verbaal agressief
reageren op de verzorging. Het kan voorkomen dat de zorgvrager de verzorging niet binnenlaat. Het
is aan de verzorging om telkens opnieuw het vertrouwen van de zorgvrager te verwerven en op deze
wijze toch toegang tot de woning te verkrijgen. De vaste leden van het wijkteam hanteren elk een
andere benaderingswijze bij de zorgvrager.
In de eerste maand van mijn stage loop ik elke dienst met een andere collega mee. Ik heb meerdere
malen geobserveerd hoe de andere collega’s de zorgvrager benaderen. Ik heb gedurende deze
zorgmomenten actief de benaderingswijze van mijn collega’s gespiegeld. Mijn doel was om alvast een
vertrouwensband op te bouwen voor mijn eerste zelfstandige zorgmoment met de zorgvrager. Na de
eerste maand achtte ik mij bekwaam genoeg om zelfstandig zorg te verlenen. In mijn eerste
zelfstandige ochtenddienst stond de betreffende zorgvrager in mijn planning. Ik belde aan en hij deed
open. Hij stelde zich zeer achterdochtig op en sommeerde mij op agressieve toon om weg te gaan. Ik
bleef rustig en heb hem op een vriendelijke maar met enige assertiviteit gewezen op de gemaakte
zorgafspraken tussen hem, de familie en thuiszorgorganisatie. Dit verlaagde zijn achterdocht maar
niet de agressie. Vervolgens heb ik hem helpen herinneren dat ik met verschillende collega’s ben
binnen geweest en dat dit goed ging. Hij heeft mij uiteindelijk toegelaten in de woning.
Vervolgens in woning werd ik door de zorgvrager uitgedaagd met ongepaste vragen en een
recalcitrante houding. Ik heb de zorgvrager hier niet op aangesproken. Ik heb enkel geantwoord dat
ik de opdracht heb gekregen om te ‘controleren’ of hij zijn medicatie heeft ingenomen. Ik had al snel
spijt van mijn ongelukkige woordkeuze. De zorgvrager stelde op een agressieve toon dat hij niet
gecontroleerd wenste te worden. Ik heb mijn excuses aangeboden voor de opmerking en verliet de
woning. De volgende dag had ik wederom in de ochtend eenzelfde zorg contactmoment. Hij liet mij
binnen maar negeerde mij. Hier heb ik verder niets mee gedaan en verliet zonder incident de woning.
De zorgvrager heeft op dezelfde dag zich negatief uitgelaten over mij tegen een collega. De collega
heeft zonder weerwoord de letterlijke (subjectieve) woorden van de zorgvrager overgenomen en dit
Reflectie & Ethiek PL3 Pagina | 2
