Samenvatting ademhalingsstelsel
Hoorcollege MB
Ademhalingsstelsel Hoofdstuk 15
Functies ademhalingsstelsel
- Transport van zuurstof > van buitenlucht naar longweefsel
- Transport van koolstofdioxide > vanuit longweefsel naar buitenlucht
- Groot oppervlak voor gaswisseling
- Bescherming > tegen uitdroging, ziekteverwekkers
- Vorming van geluiden
- Doorgeven van reukprikkels
Tractus respiratorius = ademhalingsstelsel
Bronchiën worden opgehouden door kraakbeenringen
Bronchiolen hebben geen kraakbeenringen
Neusharen filteren stofdeeltjes/ bacteriën/ virussen, bevochtigd de lucht >
daarom is het beter om door je neus in te ademen
Epiglottis = strottenklepje > afsluiten van de luchtpijp (niet voor het afsluiten
van de slokdarm)
Bij inademing is de druk buiten het lichaam hoger, de longen zetten uit en dan
wordt de lucht naar binnen gezogen.
Luchtpijp = trachea, er zitten veel trilhaartjes in de luchtpijp om slijm naar boven
te verplaatsen, naar het strottenhoofd om het op te kunnen hoesten.
Trachea - bronchus – bronchioli – longblaasjes
Longblaasje = alveoli
Om de longblaasjes heen loopt een netwerk van haarvaten > hier vindt de
gaswisseling plaats. Overdracht van zuurstof en koolstofdioxide.
Pneumocyt : produceert surfactant > verlaagt aantrekkingskracht van water,
zorgt er voor dat een haarvaatje open blijft staan.
Gaswisseling = uitwisseling van gassen ( O2 en CO2 )
Gaswisseling vindt plaats in de longen en in de weefsels.
Ademhaling : inademen = actief
Borstademhaling > zorgt er voor dat de borst naar voren gaat en de longen zich
verwijden zodat de longen zich met zuurstof kunnen vullen. Bij inademing wordt
het middenrif afgeplat.
Bij extra diepe inademing wordt de borstkas groter zodat er extra zuurstof kan
worden ingeademd > hulpademhalingsspieren : halsspieren
Uitademen = passief proces
Bij extra diepe uitademing gaat het middenrif omhoog door je buikspieren aan te
spannen.
Rechterlong bestaat uit 3 kwabben, linkerlong bestaat uit 2 kwabben.
,Longvliezen = pleura
2 longvliezen :
- viscerale pleura
- pariëtale pleura
tussen deze 2 vliezen zit de pleuraholte.
Vitale functies = functies die van direct belang zijn om het lichaam in leven te
houden > ABC
- ademhaling
- bewustzijn
- circulatie
Wat kun je meten/observeren aan de ademhaling?
- longfunctie
- frequentie
- zuurstof saturatie
- dyspnoe ( term voor benauwdheid, alleen de patiënt kan dit aangeven )
- cyanose ( blauw zien bij zuurstoftekort )
Ademhalingsfrequentie ( AF )
Normaal = 12 – 18 keer per minuut
bij kinderen is dat hoger
Hoge ademhalingsfrequentie = tachypnoe
- compensatie voor zuurstofgebrek in het lichaam
tekort circuleren volume
bloedarmoede
hart- en longziekte
- CO2-gehalte in het bloed blijft gelijk.
Hyperventileren = overbeademing
Snelle ademhaling ; CO2- gehalte in bloed daalt
Oorzaken :
- stress
gevolg : hypocapnie = te weinig kooldioxide in bloed
bloed wordt alkalischer (basisch)
- verzuring van bloed
reden: verhoogde afgifte koolstofdioxide
kussmaul ademhaling: zeer diepe en snelle ademhaling
Lage ademhalingsfrequentie = bradypnoe
- ernstige hypothermie ( lage temperatuur )
- cerebrale processen : hersentumor, hersenbloeding
- versuffing
vergiftiging
ernstige nier- of leverfunctiestoornissen
coma
zuurstofsaturatie ( SaO2 )
- het percentage met zuurstof verzadigd hemoglobine in het perifere bloed
, - meten aan vinger of oorlel
- normaal : 95 – 100 %
0.95 – 1,0 mmol/L
als de saturatie onder de 95 % komt gaat je lichaam er voor zorgen dat er extra
zuurstof wordt opgenomen / eventueel toedienen van zuurstof.
Te lage O2 saturatie :
- ademhalingsstoornis
te weinig diep kunnen ademen ( zoals bij COPD, pneumonie,
longembolie of longtrauma )
vocht in alveoli = longblaasjes ( bij hartfalen )
Dyspnoe = gevoel van ademnood ( subjecief )
Cyanose = blauw zien
- perifeer : vingers, neuspunt, mond
- centraal : helemaal, ook de tong
longfunctie
- teugvolume > normale in en uitademing per L
- vitale capaciteit > maximale in en uitademing per L
- inspiratoire reserve > inademing mogelijk bovenop rustige inademing per
L
- expiratoir reserve > uitademing mogelijk bovenop rustige uitademing per
L
- residu > wat na maximale uitademing overblijft in de long per L
longfunctie onderzoek
- FVC > totale hoeveelheid lucht die patient na maximale inademing kan
uitademen
- FEV1 > lucht die patient na maximale inademing in 1 seconden geforceerd
kan uitademen, bij gezond mens > 70 %
- Peakflow > de krachtige luchtstroom bij uitademing, vaak vergeleken met
gezonden situatie
COPD = verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem
Chronische bronchitis = aanhoudende ontsteking van de bronchiën
Longemfyseem > regressieve verandering
- beschadigingen van longblaasjes
Oorzaken COPD > ontsteking
- roken
- luchtvervuiling
- meerdere aanvallen van acute bronchitis
- slecht behandelde astma
- erfelijke factoren
verklaring ziekteverschijnselen
symptomen:
- slijmproductie en productieve hoest > door ontsteking
Hoorcollege MB
Ademhalingsstelsel Hoofdstuk 15
Functies ademhalingsstelsel
- Transport van zuurstof > van buitenlucht naar longweefsel
- Transport van koolstofdioxide > vanuit longweefsel naar buitenlucht
- Groot oppervlak voor gaswisseling
- Bescherming > tegen uitdroging, ziekteverwekkers
- Vorming van geluiden
- Doorgeven van reukprikkels
Tractus respiratorius = ademhalingsstelsel
Bronchiën worden opgehouden door kraakbeenringen
Bronchiolen hebben geen kraakbeenringen
Neusharen filteren stofdeeltjes/ bacteriën/ virussen, bevochtigd de lucht >
daarom is het beter om door je neus in te ademen
Epiglottis = strottenklepje > afsluiten van de luchtpijp (niet voor het afsluiten
van de slokdarm)
Bij inademing is de druk buiten het lichaam hoger, de longen zetten uit en dan
wordt de lucht naar binnen gezogen.
Luchtpijp = trachea, er zitten veel trilhaartjes in de luchtpijp om slijm naar boven
te verplaatsen, naar het strottenhoofd om het op te kunnen hoesten.
Trachea - bronchus – bronchioli – longblaasjes
Longblaasje = alveoli
Om de longblaasjes heen loopt een netwerk van haarvaten > hier vindt de
gaswisseling plaats. Overdracht van zuurstof en koolstofdioxide.
Pneumocyt : produceert surfactant > verlaagt aantrekkingskracht van water,
zorgt er voor dat een haarvaatje open blijft staan.
Gaswisseling = uitwisseling van gassen ( O2 en CO2 )
Gaswisseling vindt plaats in de longen en in de weefsels.
Ademhaling : inademen = actief
Borstademhaling > zorgt er voor dat de borst naar voren gaat en de longen zich
verwijden zodat de longen zich met zuurstof kunnen vullen. Bij inademing wordt
het middenrif afgeplat.
Bij extra diepe inademing wordt de borstkas groter zodat er extra zuurstof kan
worden ingeademd > hulpademhalingsspieren : halsspieren
Uitademen = passief proces
Bij extra diepe uitademing gaat het middenrif omhoog door je buikspieren aan te
spannen.
Rechterlong bestaat uit 3 kwabben, linkerlong bestaat uit 2 kwabben.
,Longvliezen = pleura
2 longvliezen :
- viscerale pleura
- pariëtale pleura
tussen deze 2 vliezen zit de pleuraholte.
Vitale functies = functies die van direct belang zijn om het lichaam in leven te
houden > ABC
- ademhaling
- bewustzijn
- circulatie
Wat kun je meten/observeren aan de ademhaling?
- longfunctie
- frequentie
- zuurstof saturatie
- dyspnoe ( term voor benauwdheid, alleen de patiënt kan dit aangeven )
- cyanose ( blauw zien bij zuurstoftekort )
Ademhalingsfrequentie ( AF )
Normaal = 12 – 18 keer per minuut
bij kinderen is dat hoger
Hoge ademhalingsfrequentie = tachypnoe
- compensatie voor zuurstofgebrek in het lichaam
tekort circuleren volume
bloedarmoede
hart- en longziekte
- CO2-gehalte in het bloed blijft gelijk.
Hyperventileren = overbeademing
Snelle ademhaling ; CO2- gehalte in bloed daalt
Oorzaken :
- stress
gevolg : hypocapnie = te weinig kooldioxide in bloed
bloed wordt alkalischer (basisch)
- verzuring van bloed
reden: verhoogde afgifte koolstofdioxide
kussmaul ademhaling: zeer diepe en snelle ademhaling
Lage ademhalingsfrequentie = bradypnoe
- ernstige hypothermie ( lage temperatuur )
- cerebrale processen : hersentumor, hersenbloeding
- versuffing
vergiftiging
ernstige nier- of leverfunctiestoornissen
coma
zuurstofsaturatie ( SaO2 )
- het percentage met zuurstof verzadigd hemoglobine in het perifere bloed
, - meten aan vinger of oorlel
- normaal : 95 – 100 %
0.95 – 1,0 mmol/L
als de saturatie onder de 95 % komt gaat je lichaam er voor zorgen dat er extra
zuurstof wordt opgenomen / eventueel toedienen van zuurstof.
Te lage O2 saturatie :
- ademhalingsstoornis
te weinig diep kunnen ademen ( zoals bij COPD, pneumonie,
longembolie of longtrauma )
vocht in alveoli = longblaasjes ( bij hartfalen )
Dyspnoe = gevoel van ademnood ( subjecief )
Cyanose = blauw zien
- perifeer : vingers, neuspunt, mond
- centraal : helemaal, ook de tong
longfunctie
- teugvolume > normale in en uitademing per L
- vitale capaciteit > maximale in en uitademing per L
- inspiratoire reserve > inademing mogelijk bovenop rustige inademing per
L
- expiratoir reserve > uitademing mogelijk bovenop rustige uitademing per
L
- residu > wat na maximale uitademing overblijft in de long per L
longfunctie onderzoek
- FVC > totale hoeveelheid lucht die patient na maximale inademing kan
uitademen
- FEV1 > lucht die patient na maximale inademing in 1 seconden geforceerd
kan uitademen, bij gezond mens > 70 %
- Peakflow > de krachtige luchtstroom bij uitademing, vaak vergeleken met
gezonden situatie
COPD = verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem
Chronische bronchitis = aanhoudende ontsteking van de bronchiën
Longemfyseem > regressieve verandering
- beschadigingen van longblaasjes
Oorzaken COPD > ontsteking
- roken
- luchtvervuiling
- meerdere aanvallen van acute bronchitis
- slecht behandelde astma
- erfelijke factoren
verklaring ziekteverschijnselen
symptomen:
- slijmproductie en productieve hoest > door ontsteking
