Geschiedenis, 2020 - 2021 22 juni 2021
HOOFDSTUK 13 VAN TSAAR
TOT ‘TSAAR’
Paragraaf 13.1 Tsaristisch Rusland
1500: vorst Iwan III (Tsaar Ian de Grote) veroverde zoveel gebieden dat vorstendom Moskou
3x zo groot werd
Tsaar: afkomstig van caesar, naam die Iwan zich liet noemen omdat hij zichzelf zag als
opvolger van keizers van het Oost-Romeinse rijk
Tsaren zagen zichzelf als absolute koningen, ze waren niemand hun macht verschuldigd en
kregen hun macht van God. Hierdoor onderdrukten ze hun bevolking met legers, politie en
zelfs de geheime dienst.
Ochrana: de geheime dienst van het Tsaarse vorstenrijk, gebruikten verklikkers en
infiltranten om verdachte personen naar Siberië te verbannen.
Bestuur bestond uit Tsaar en de adel, de tsaar was de leider en de adel had de rest van de
hoge functies in handen.
Gelaagdheid van de bevolking rond deze tijd:
Klein aantal rijke burgers ivm kleinschalige handel
Kleiner aantal industrie arbeiders omdat industrie zich pas laat 19e ontwikkelde
Adel was eigenaar van bijna de helft van Russische landbouw grond, meer invloed op
het platteland
Overgrote deel van bevolking arme boeren
Bovenlaag was wel gefocust op de rest van Europa de rest leefde vooral in eigen Russische
omgeving.
Rusland was in oude middeleeuwen bekeerd tot christendom door Griekse geestelijken uit
Byzantijnse rijk ontstaan tegenstelling christelijke (katholieke) kerk West Europa en
Christelijke (orthodoxe) kerk Oost Europa / Rusland.
Verschillen tussen katholieken en orthodoxen:
Katholieken erkende de Paus als hoogste gezag
Orthodoxen erkende de patriarch van Constantinopel als hoogste gezag
Katholieken behielden Latijn als kerktaal
Orthodoxen stonden landstaal toe als kerktaal
1054: Orthodoxen en Katholieken breken officieel hun kerkelijke banden
Op papier was Rusland, de patriarch van Constantinopel het hoofd van de Russich-
orthodoxe kerk. In realiteit was deze zelfstandig. Er was wel een nauwe samenwerking
tussen kerk en staat: in ruil voor bescherming van tsaar moesten geestelijken het volk
aansporen tot trouw aan tsaar. In de 18e eeuw nam tsaar bijna al de kerk haar grondbezit in
beslag, waardoor de geestelijken door de staat werden bepaald.
1
, Geschiedenis, 2020 - 2021 22 juni 2021
Paragraaf 13.2
Halverwege 19e eeuw: ontstaan organisaties / politieke partijen die macht tsaar willen
afpakken / beperken door burgers
1881: lid van organisatie vermoord Tsaar Alexander II
1898: oprichting marxistische partij opzoek naar aanhangers uit fabriek aanhangers, viel snel
uiteen
Mensjewieken: wilden grote partij oprichten door samen te werken met andere partijen om
de situatie geleidelijk te verbeteren
Bolsjewieken: wilde kleine geleide partij die macht wilden veroveren door revolutie
1901: oprichting partij van socialisten \-revolutionairen, gericht op boeren. Veel aanhang.
Wilden het bewind van Tsaar Nicolaas II met revolutie omver werpen door zo groot mogelijke
partij.
1905: liberale burgers richten de kadetten op.
Kadetten: constitutionele democraten, wilde democratische staat met grondwet, parlement
en algemeen kiesrecht.
1904 – 1905: Rusland leid in oorlog met Japan flinke nederlaag
Oorlog met Japan leed tot economische problemen voedsel en andere product tekorten
partijen zagen hun kans tot revolutie.
Januari 1905: Bloedige zondag
Bloedige zondag: 200 000 demonstranten, onder leiding van Gapon, werden tijdens een
vreedzaam protest uit elkaar geschoten door troepen van de tsaar begin maandenlang
grootschalig verzet in Rusland Tsaar Nicolaas II vaardigt Oktober Manifest.
Oktober Manifest: belofte tot grondwet, algemeen kiesrecht en doema (parlement) stunt
om oppositie partijen aan zijn zijde te krijgen werd al heel snel weer ingetrokken.
WOII: Duitsland veroverd groot deel West Rusland landbouw in problemen te kort aan
van alles, ook arbeidskracht ontevredenheid onder bevolking groeit.
1915: Nicolaas II benoemt zichzelf tot legeraanvoerder aansprakelijk voor nederlagen,
kon niet bij troepen zijn en het land leiden tegelijk.
1917: Staking in Petrograd (St. Petersburg)
Nicolaas II en doema konden het niet meer aan, bevolking was het vertrouwen kwijt
doema laat Tsaar vallen
27 feb / 12 maart 1917: doema verklaarde zichzelf een Voorlopige regering en Tsaar deed
afstand van de troon.
2
HOOFDSTUK 13 VAN TSAAR
TOT ‘TSAAR’
Paragraaf 13.1 Tsaristisch Rusland
1500: vorst Iwan III (Tsaar Ian de Grote) veroverde zoveel gebieden dat vorstendom Moskou
3x zo groot werd
Tsaar: afkomstig van caesar, naam die Iwan zich liet noemen omdat hij zichzelf zag als
opvolger van keizers van het Oost-Romeinse rijk
Tsaren zagen zichzelf als absolute koningen, ze waren niemand hun macht verschuldigd en
kregen hun macht van God. Hierdoor onderdrukten ze hun bevolking met legers, politie en
zelfs de geheime dienst.
Ochrana: de geheime dienst van het Tsaarse vorstenrijk, gebruikten verklikkers en
infiltranten om verdachte personen naar Siberië te verbannen.
Bestuur bestond uit Tsaar en de adel, de tsaar was de leider en de adel had de rest van de
hoge functies in handen.
Gelaagdheid van de bevolking rond deze tijd:
Klein aantal rijke burgers ivm kleinschalige handel
Kleiner aantal industrie arbeiders omdat industrie zich pas laat 19e ontwikkelde
Adel was eigenaar van bijna de helft van Russische landbouw grond, meer invloed op
het platteland
Overgrote deel van bevolking arme boeren
Bovenlaag was wel gefocust op de rest van Europa de rest leefde vooral in eigen Russische
omgeving.
Rusland was in oude middeleeuwen bekeerd tot christendom door Griekse geestelijken uit
Byzantijnse rijk ontstaan tegenstelling christelijke (katholieke) kerk West Europa en
Christelijke (orthodoxe) kerk Oost Europa / Rusland.
Verschillen tussen katholieken en orthodoxen:
Katholieken erkende de Paus als hoogste gezag
Orthodoxen erkende de patriarch van Constantinopel als hoogste gezag
Katholieken behielden Latijn als kerktaal
Orthodoxen stonden landstaal toe als kerktaal
1054: Orthodoxen en Katholieken breken officieel hun kerkelijke banden
Op papier was Rusland, de patriarch van Constantinopel het hoofd van de Russich-
orthodoxe kerk. In realiteit was deze zelfstandig. Er was wel een nauwe samenwerking
tussen kerk en staat: in ruil voor bescherming van tsaar moesten geestelijken het volk
aansporen tot trouw aan tsaar. In de 18e eeuw nam tsaar bijna al de kerk haar grondbezit in
beslag, waardoor de geestelijken door de staat werden bepaald.
1
, Geschiedenis, 2020 - 2021 22 juni 2021
Paragraaf 13.2
Halverwege 19e eeuw: ontstaan organisaties / politieke partijen die macht tsaar willen
afpakken / beperken door burgers
1881: lid van organisatie vermoord Tsaar Alexander II
1898: oprichting marxistische partij opzoek naar aanhangers uit fabriek aanhangers, viel snel
uiteen
Mensjewieken: wilden grote partij oprichten door samen te werken met andere partijen om
de situatie geleidelijk te verbeteren
Bolsjewieken: wilde kleine geleide partij die macht wilden veroveren door revolutie
1901: oprichting partij van socialisten \-revolutionairen, gericht op boeren. Veel aanhang.
Wilden het bewind van Tsaar Nicolaas II met revolutie omver werpen door zo groot mogelijke
partij.
1905: liberale burgers richten de kadetten op.
Kadetten: constitutionele democraten, wilde democratische staat met grondwet, parlement
en algemeen kiesrecht.
1904 – 1905: Rusland leid in oorlog met Japan flinke nederlaag
Oorlog met Japan leed tot economische problemen voedsel en andere product tekorten
partijen zagen hun kans tot revolutie.
Januari 1905: Bloedige zondag
Bloedige zondag: 200 000 demonstranten, onder leiding van Gapon, werden tijdens een
vreedzaam protest uit elkaar geschoten door troepen van de tsaar begin maandenlang
grootschalig verzet in Rusland Tsaar Nicolaas II vaardigt Oktober Manifest.
Oktober Manifest: belofte tot grondwet, algemeen kiesrecht en doema (parlement) stunt
om oppositie partijen aan zijn zijde te krijgen werd al heel snel weer ingetrokken.
WOII: Duitsland veroverd groot deel West Rusland landbouw in problemen te kort aan
van alles, ook arbeidskracht ontevredenheid onder bevolking groeit.
1915: Nicolaas II benoemt zichzelf tot legeraanvoerder aansprakelijk voor nederlagen,
kon niet bij troepen zijn en het land leiden tegelijk.
1917: Staking in Petrograd (St. Petersburg)
Nicolaas II en doema konden het niet meer aan, bevolking was het vertrouwen kwijt
doema laat Tsaar vallen
27 feb / 12 maart 1917: doema verklaarde zichzelf een Voorlopige regering en Tsaar deed
afstand van de troon.
2
